II SA/Bd 358/10

22 czerwca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy dotyczącej wypłaty ekwiwalentu pieniężnego według właściwości oddala skargę. II SA/Bd 358/10 Uzasadnienie Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego w B., po rozpatrzeniu zażalenia st. sierżanta R. M., utrzymał w mocy postanowienie Szefa Wojskowego Sztabu Wojskowego w S. nr [...] z dnia [...] o przekazaniu Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Ś., według właściwości sprawy dotyczącej wypłaty ww. ekwiwalentu pieniężnego za pracę w godzinach nadliczbowych podczas pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej we wskazanej jednostce. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Z dniem 31 sierpnia 2009 r. pełniący służbę w Jednostce Wojskowej nr [...] st. sierżant R. M. został na własny wniosek z niej zwolniony i przeniesiony do rezerwy. W dniu 17 sierpnia 2009 r. wystąpił w formie meldunku do dowódcy JW Nr [...] o wypłacenie mu ekwiwalentu za pracę w latach 2008 i 2009 w godzinach ponadustawowych, gdyż w zamian za nią nie korzystał z wolnych od służby dni. Ponieważ powyższe, ponowione w dniu 26 sierpnia 2009 r. żądanie nie zostało uwzględnione, R. M. wniósł do Sądu Rejonowego w B. pozew o zasądzenie na jego rzecz dochodzonej należności. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w B. uznając się rzeczowo niewłaściwym, przekazał sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia Szefowi Wojskowego Sztabu Wojskowego w S. W dniu [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu S. wydał postanowienie nr [..], przekazujące na podstawie art. 65 § 1 kpa sprawę dotyczącą ekwiwalentu pieniężnego, według właściwości, Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Ś., stwierdzając w jego uzasadnieniu, że stosownie do art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 ze zm.) organami właściwymi w sprawach dotyczących uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych są dowódcy jednostek wojskowych w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących w podległej jednostce zawodową służbę wojskową, zaś R. M. dochodzi należności za pracę w godzinach nadliczbowych podczas pełnienia służby we wskazanej jednostce. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] R. M. podniósł, że nie zgadza się z nim, gdyż Dowódca JW Nr [...] miał możliwość podjęcia odpowiedniej decyzji w czasie, gdy jeszcze pełnił służbę wojskową, lecz tego nie uczynił. Uważa, że dowódca ten nie może być sędzią we własnej sprawie. Wskazał również, że należy mu się rekompensata finansowa za 18 dni, to jest 2200 zł. Uzasadniając wymienione na wstępie postanowienie z dnia [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego w B. stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu I instancji jest, w świetle treści art. 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, prawidłowe, a wydanie rozstrzygnięcia (decyzji) z naruszeniem przepisów o właściwości skutkowałoby jego nieważnością z mocy art. 156 § 1pkt 1 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Dowódcy P. Okręgu Wojskowego R. M. podniósł, że organ ten popiera decyzję Dowódcy JW Nr [...] chociaż ten złamał obowiązujące przepisy, które mówią jednoznacznie o udzielaniu dni wolnych za służbę w godzinach nadliczbowych. Skoro nie rekompensowano mu pracy w tych godzinach, w czasie gdy pełnił zawodową służbę wojskową, obecnie powinien otrzymać rekompensatę pieniężną, gdyż zapracował na nią w legalny sposób. Aktualnie więc domaga się zapłaty 2200 zł za 18 dni dodatkowo wykonywanej służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest rozpoznając skargę bada, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Uwzględniając skargę Sąd wydaje wyłącznie orzeczenie o charakterze kasacyjnym – nie może rozstrzygać o prawach lub obowiązkach stron postępowania, co jest równoznaczne między innymi z brakiem kompetencji do orzekania o przyznaniu i wypłacie świadczenia pieniężnego. Poza tym, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd nie będąc przy ocenie legalności decyzji, czy postanowienia co do zasady związany granicami skargi, jest jednak związany granicami sprawy. W związku z tym, że przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszym przypadku postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o przekazaniu sprawy według właściwości, kontrola sądowa sprowadzona została do oceny legalności zastosowania art. 65 § 1 kpa bez wnikania w kwestie merytoryczne dotyczące prawnych podstaw i uprawnień skarżącego do wnioskowanego ekwiwalentu pieniężnego. Skarga jest bezzasadna. Z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892) wynika, że w ustawie tej określa się zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych, zaś w art. 8 ust. 1 ustawy ustanowiono sposób załatwiania wszystkich spraw w niej uregulowanych. W świetle treści tego ostatniego przepisu uznać należy, że w zakresie należności pieniężnych organy wojskowe rozstrzygają w drodze decyzji administracyjnych. Podnieść trzeba, że administracyjny tryb rozstrzygania w powyższym przedmiocie oraz zasadę kontroli wydanych rozstrzygnięć przez sąd administracyjny zaakceptował także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. I OPS/3/06 (orzecznictwo NSA i WSA 2006 r., Nr 3, poz. 69). Skoro sprawa dochodzonego przez skarżącego ekwiwalentu pieniężnego za służbę w godzinach ponadustawowych jest sprawą administracyjną, załatwienie jej leży w zakresie regulowanym art. 1 pkt 1 i 2 kpa, a zatem mają w niej zastosowanie przepisy ogólnego postępowania administracyjnego zamieszczone w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym wymieniony w podstawie prawnej postanowienia Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. art. 65 § 1 kpa. Przepis art. 19 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Stosownie natomiast do art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, przy czym czyni to w formie postanowienia. Badając, czy posiada kompetencję do orzekania w sprawie organ musi uwzględnić w tym zakresie regulacje prawne (przepisy powszechnie obowiązujące) aktualne na dzień wydania przezeń rozstrzygnięcia (art. 6 kpa – zasada praworządności). Stosownie do art. 104 ust. 1 ustawy pragmatycznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału (tj. rozdziału 5 "uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych") są dowódcy jednostek wojskowych zajmujących stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3 albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy. Przepisy rozdziału 5 ustawy pragmatycznej nie określają w sposób szczególny, jaki organ jest właściwy w przypadku roszczeń o uposażenie, czy też o świadczenie pieniężne za niewykorzystanie dodatkowych wolnych dni przysługujących za ponadwymiarowy czas służby (ustawodawca wprost wskazał na organ właściwy w przedmiocie dodatków do uposażenia – art. 80 ust. 4 i w przypadku należności związanych ze zwolnieniem ze służby - art. 96 ust. 10, które to przepisy odsyłają do art. 104). Jednocześnie zaznaczyć należy, że w ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sporu między żołnierzem zawodowym, a reprezentującymi Państwo organami wojskowymi o należne świadczenia nie znajduje zastosowania wyrażona w art. 67 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego reguła, iż za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, że skarżący w momencie wystąpienia w sierpniu 2009 r. z żądaniem wypłaty ekwiwalentu pieniężnego nie pełnił służby w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w S., a zatem Szef WSzW w S. nie był organem właściwym do rozstrzygania w tym przedmiocie. Od dnia natomiast 1 września 2009 r., jak wynika z akt sprawy, skarżący nie pełni już zawodowej służby wojskowej. W ocenie Sądu, w związku z powyższym, trafne jest stanowisko organów obydwu instancji, że w kwestii dochodzonego roszczenia z okresu służby wojskowej organem właściwym do rozstrzygania jest dowódca jednostki wojskowej, w której skarżący ostatnio pełnił służbę, a więc Dowódca Jednostki Wojskowej nr [..] w Ś. Skoro zatem wydając zaskarżone postanowienie Dowódca P. Okręgu Wojskowego nie naruszył prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o oddaleniu skargi.