II SA/Bd 359/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr.) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa ( Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz radcy prawnego U. M. kwotę 292,80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] po zapoznaniu się ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. uchylającą w całości decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] r. nr [...] o wymeldowaniu Z. R. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)-zwanej dalej "ppsa"- uchylił zaskarżoną decyzję własną i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Z wnioskiem o wymeldowanie Z. R. z pobytu stałego z w/w nieruchomości wystąpiła A. R. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu Z. R. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] uzasadniając, że wobec wykonania przez komornika sądowego wyroku eksmisyjnego, lokal ten nie stanowi już centrum życiowego uczestnika posterowania. Odwołanie od tej decyzji złożył Z. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący wskazał, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postępowanie z jego skargi na czynność komornika polegającą na wykonaniu eksmisji. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta [...] do ponownego rozpatrzeniu wskazując w uzasadnieniu, że prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji naruszył art.7, 9,10§1,14 w zw. Z art.67 i art. art.77§1 kpa. Rozstrzygnięcie to zaskarżyła A. R. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarzuciła organowi drugiej instancji naruszenie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że opuszczenie lokalu w wyniku wykonania przez komornika sądowego wyroku eksmisyjnego nie stanowi przesłanki uznania, iż nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. oraz art. Wskazała również na naruszenie art. 9, 10 i art.14 kpa, polegające na uznaniu, że organ I instancji winien przesłuchać uczestnika postępowania. Po zapoznaniu się ze skargą A. R. i ponownym zbadaniu sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie w trybie art. 54§3 ppsa. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że na mocy art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Zdaniem organu zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem lokalu w rozumieniu cytowanego przepisu jest również wykonanie wyroku eksmisyjnego na mocy prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Ponadto organ wskazał, że na skutek wykonania wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 30 sierpnia 2006r,. przedmiotowy lokal nie stanowi już dla Z. R. centrum życiowego, gdyż zerwane zostały wszelkie związki fizyczne uczestnika postępowania z tym lokalem, a nadto stracił on uprawnienie do przebywania w tym mieszkaniu. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. R., wnosząc o uchylenie wskazanej decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] uchylił czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] polegającą na wykonaniu eksmisji z poleceniem wskazania dłużnikowi innego pomieszczenia tymczasowego. Skarżący wywodził, że nie zaszły przesłanki do jego wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, gdyż opuszczenie lokalu nie nastąpiło dobrowolnie, a nadto skarżący nadal wyraża wolę zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Przystępując do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim mieć na względzie, że podstawę rozstrzygnięcia organu administracji w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z jego brzmieniem organ, którego działanie lub bezczynności zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Unormowanie to ma zatem umożliwić organowi weryfikację własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd. Stanowi ono dla organu wyjątkowe upoważnienie do autokontroli własnej decyzji, ostatecznej i zaskarżonej do sądu. Efektem uruchomienia takiej kompetencji organu musi być jednak uwzględnienie skargi w całości. Podkreślić należy, iż zadośćuczynienie skardze w całości w rozumieniu omawianego przepisu to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do okoliczności niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że zaskarżona decyzja zapadła z poszanowaniem ww. zasad określonych dyspozycją przepisu art. 54 § 3 ww. ustawy. Podkreślenia wymaga, iż z uwagi na okoliczność, iż Z. R. zaskarżył wydaną w omawianym trybie prawnym decyzję, Sąd badał ten akt oraz całokształt prawnych i faktycznych okoliczności sprawy, mając przede wszystkim na uwadze, czy realizuje on zgodnie z prawem przesłankę uwzględnienia skargi w całości. W ocenie Sądu, Wojewoda [...] zasadnie uchylił swoją wcześniejszą decyzję, która wbrew zarzutom skargi nie była zgodna z prawem. Uwzględniając w ramach autokontroli w całości skargę A. R. organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz.993 ze zm.) Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu błędnego przyjęcia zaistnienia przesłanek do wymeldowania skarżącego należy wskazać, że w pojęciu "miejsca pobytu" zawarty jest zarówno element psychiczny, który polega na zamiarze określonego zachowania jak i element fizyczny polegający na faktycznym przebywaniu w określonym miejscu. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Sam zamiar stałego pobytu w określonym miejscu nie stanowi jednak o zamieszkiwaniu tam osoby. Miejsce, w którym osoba ma zamiar stale zamieszkiwać stanowić powinno centrum jej życiowej działalności. Muszą zatem istnieć obiektywne okoliczności faktyczne umożliwiające zrealizowanie tego zamiaru poprzez rzeczywiste przebywanie w tym miejscu. Z tego względu opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, o którym mowa w art. 15 ust.2 omawianej ustawy, również należy oceniać z uwzględnieniem zamiaru zmiany miejsca dotychczasowego pobytu. W konsekwencji należy stwierdzić, że co do zasady zmuszenie do opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu nie może być uznane za jego opuszczenie w rozumieniu przepisu art. 15 ust.2 cytowanej ustawy. Podkreślić jednak należy, że przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Skarżący mylnie przyjmuje, że w odniesieniu do niego miało miejsce takie właśnie przymusowe opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Podnoszony przez skarżącego argument, że na skutek działania komornika został zmuszony do opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu nie ma bowiem znaczenia w sytuacji, gdy przymus ten usankcjonowany był prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] orzekającym o eksmisji Z. R.. Odmienna interpretacja przepisów tej ustawy doprowadziłaby do sytuacji sprzecznych z jej istotą i polegających na tym, że osoba wyeksmitowana ze swego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w tym miejscu, w którym już faktycznie nie przebywa i przebywać nie może. Wskazane warunki wydania decyzji w sprawie o wymeldowania zaszły w stosunku do skarżącego. Na skutek eksmisji przeprowadzonej przez komornika sądowego opuścił on miejsce stałego pobytu bez wymeldowania. Bezspornym w sprawie pozostaje również, że w czasie orzekania o wymeldowaniu skarżący nie przebywał już w przedmiotowym lokalu. W tym stanie rzeczy nie budzi zastrzeżeń ocena organów orzekających w sprawie, że wymieniona w art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka - opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania – została w niniejszej sprawie spełniona. W kontekście powyższych wyjaśnień twierdzenie skarżącego, że nadal zamierza on koncentrować swoje sprawy życiowe w przedmiotowym lokalu nie znajduje podstaw z uwagi na bezsporną okoliczność, że utracił on tytuł prawny do zamieszkiwania pod tym adresem, a wnioskodawczyni sprzeciwia się jego ponownemu tam zamieszkaniu. Po wydaniu przez Sąd Okręgowy w [...] prawomocnego wyroku nakazującego eksmisję skarżącemu nie przysługuje już także ochrona posesoryjna, nie mógł on zatem skutecznie domagać się przywrócenia naruszonego posiadania, a co za tym idzie przesłanka fizycznego przebywania w lokalu niezbędna do ujawnienia tego stanu w ewidencji ludności nie mogła być spełniona. Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że decydujące znaczenie dla ustalenia, czy zostały spełnione warunki do wymeldowania Z. R. określone w art.15 ust.2 cytowanej ustawy miał moment wykonania eksmisji z dotychczasowego miejsca stałego pobytu skarżącego. Na ocenę prawidłowości działań organów orzekających w niniejszej sprawie nie mógł mieć wpływu fakt wydania przez Sąd Rejonowy w [...] postanowienia z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] w przedmiocie skargi dłużnika na czynność komornika. Postanowieniem tym Sąd uchylił czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] polegającą na wskazaniu dłużnikowi pomieszczenia tymczasowego. Przedmiotem tego postanowienia nie była zatem czynność egzekucyjna w postaci wykonania eksmisji skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, a jedynie czynność egzekucyjna polegająca na wskazaniu eksmitowanemu lokalu, który nie spełniał określonych w art. 1046§ 6 pkt 1 kpc wymogów stawianych pomieszczeniom tymczasowym. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.