II SA/Bd 359/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A sp. z o. o. w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka A sp. z o. o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez adwokata, w piśmie z dnia 3 marca 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych. Równocześnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu 28 lutego 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł. Z kolei strata za ostatni rok obrotowy według bilansu to [...] zł. Skarżąca podała, że stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił odpowiednio: [...] zł na rachunku bankowym w PKO BP S.A. oraz [...] zł na rachunku w Banku Spółdzielczym. Do wniosku skarżąca załączyła rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2012 r. oraz bilans sporządzony na dzień [...] grudnia 2012 r. Postanowieniem referendarza tutejszego Sądu z dnia 7 kwietnia 2014 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia podniesiono, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia 12 maja 2014 r. złożyła sprzeciw, w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wywołanych wniesieniem skargi. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku błędnych ustaleń faktycznych poczynionych w zakresie sytuacji finansowej skarżącej spółki i związanej z tym możliwości uiszczenia opłaty od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie niniejszego wywodu wskazać należy, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W analizowanej sprawie rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy dokonać w oparciu o przepisy art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W świetle powołanych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z zasadą określoną w art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być zatem interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Oceniając zasadność wniosku, Sąd musi rozważyć z jednej strony - interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzygnięcie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaznaczyć jednak należy, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W świetle przedstawionych przez stronę okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie wpisu sądowego od skargi. Istotne w sprawie jest, że spółka, pomimo trudności finansowych, nadal prowadzi działalność gospodarczą. Spółka nie wykazała przy tym, aby zachwianiu uległa jej płynność finansowa, ani też nie składała wniosków o ogłoszenie upadłości. Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika, że obraca środkami pieniężnymi, a ponadto spółka posiada własne aktywa trwałe. Wysokość kapitału zakładowego spółki, wartość jej środków trwałych oraz stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadniają w pełni, że strona jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania w sprawie. Spółka nie wykazała również w złożonym oświadczeniu, by jej płynność finansowa była zagrożona w następstwie poniesienia kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że wprawdzie za ostatni rok obrotowy uzyskała stratę, jednakże obecnie ma dodatnie salda na rachunkach bankowych. Zresztą kwota zdeponowanych środków przewyższa wysokość straty. W konkluzji Sąd zważył, że wnioskodawczyni nie wykazała, by konieczność uiszczenia przez nią wpisu od skargi odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie spółka ponosi w związku z prowadzoną przez nią działalnością. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.