II SA/Bd 36/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną po rozpoznaniu odwołania M. C. od decyzji Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w B. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, na podstawie art. 1 ust.1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (jedn. tekst Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm.) oraz art. 32 ust. 1, 2, art. 4 ust. 1 i art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. teks Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zaskarżoną decyzją Z-ca Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w B. przyznał skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości 150 zł na częściowe pokrycie zakupu artykułów żywnościowych. Jako uzasadnienie zaskarżonej decyzji organ pomocy społecznej wskazał brak dostatecznej ilości środków finansowych znajdujących się w dyspozycji Ośrodka z przeznaczeniem na tego rodzaju pomoc. Od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniósł skarżący, który będąc niezadowolony z wysokości przyznanego świadczenia wskazał, że otrzymywane środki nie wystarczają na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem jego rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpatrując odwołanie zważyło i ustaliło, co następuje. Odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa. Stosownie do treści art. 32 cyt. ustawy o pomocy społecznej, przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego jest świadczeniem uznaniowym. Uznanie administracyjne nie jest natomiast instytucją prawa administracyjnego, polegającą na dowolności postępowania organu administracji publicznej. Stosując tą instytucję organ pomocy społecznej ma możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia, zależnie od okoliczności sprawy i posiadanych środków na zaspokojenie potrzeb osób oczekujących pomocy. Rozstrzygnięcie to nie może być jednak dowolne, lecz powinno opierać się na wnikliwym wyjaśnieniu i rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, a wydana decyzja powinna być należycie i wyczerpująco uzasadniona. Decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu, wymagają szerszego uzasadnienia niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego skrępowania, gdyż powinny wskazywać dlaczego to, a nie inne rozstrzygnięcie zostało wybrane. Organ pomocy społecznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że przyjęty na terenie gminy B. budżet realizowany przez ośrodek pomocy społecznej, przewiduje w 2003 r. miesięcznie kwotę około 18.000 zł z przeznaczeniem na wypłatę zasiłków celowych dla około 200 środowisk. Kwoty te są tak dzielone przez organ pomocy społecznej, aby choć w najmniejszym stopniu zaspokoić rodziny i osoby potrzebujące wsparcia finansowego, co stanowi wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego w takiej wysokości w połączeniu z niewystarczającą w pełni wielkością środków finansowych przyznanych na zasiłki celowe w budżecie miasta. Z tych też względów odwołanie skarżącego nie mogło zostać uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie dopatrzyło się bowiem naruszeń prawa w zaskarżonej decyzji, które stanowiłyby podstawę uznania jej za niezgodną z prawem. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. C. W wywodach skarżący przytoczył wiele zarzutów odnoszących się do ogółu wniosków kierowanych przez niego i jego rodzinę do Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej, który to Ośrodek zasadniczo odmawia pomocy, bądź przyznaje zasiłki w niskiej wysokości. Według skarżącego, we wszystkich sprawach organ nie uwzględnia trudnej sytuacji jego rodziny związanej zasadniczo z tym, że nie został przyznany skarżącemu, bądź jego żonie stały zasiłek z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem. Zdaniem skarżącego, organ jest zobowiązany do obligatoryjnej pomocy na rzecz jego rodziny przez wypłatę zasiłku stałego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem. Podniósł też, że jego żona pozbawiona została świadczenia rentowego oraz zasiłku dla bezrobotnych, a on sam ponosi straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W przekonaniu skarżącego, organ powinien mu przyznać zasiłek celowy we wnioskowanej wysokości tj. 500 zł, natomiast przyznanie świadczenia w ustalonej przez organ wysokości, stanowi naruszenie prawa, zasad współżycia społecznego, zdrowego rozsądku i logiki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd dokonując na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uznał, że decyzja ta nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do uchybienia przepisom proceduralnym. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W myśl przepisu art. 32 w/w ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił decyzję w przedmiocie przyznania zasiłku w konkretnej sytuacji uznaniu organu pomocy społecznej. Uznanie administracyjne oznacza, iż właściwy organ w oparciu o kryteria wskazane przez ustawę, wnikliwą ocenę sytuacji i niezbędnych potrzeb każdego wnioskodawcy oraz możliwości pomocy społecznej przyznaje zasiłek celowy w określonej wysokości, bądź odmawia jego przyznania. Należy mieć na uwadze fakt, iż przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, w ramach których organy gminy są zobowiązane zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jej mieszkańców. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest niewątpliwie determinowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 26.09.2000 r., I SA 945/00, niepubl., wyrok NSA w Gdańsku z dnia 28.02.1996 r., SA/Gd 1472/95, wyrok z dnia 22.02.1995 r. SA/Gd 2497/94, opubl. OSS 1996/2/38). W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu należało przyjąć, iż w świetle materiału zgromadzonego w aktach organ I instancji miał podstawy do udzielenia pomocy w mniejszym zakresie niż wnioskował skarżący. Za słuszne trzeba było uznać również stanowisko organu odwoławczego, który dostrzegając – przy rozpoznawaniu odwołania – trudną sytuację skarżącego i jego rodziny, jednocześnie uwzględnił ograniczone możliwości finansowe organu pomocy społecznej. Zaznaczyć bowiem należy, że organ I instancji przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy musiał mieć na uwadze to, czy w obrębie jego działania znajdują się inne osoby w trudniejszej sytuacji materialnej, co w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych może spowodować brak funduszy na pomoc dla osób bardziej jej potrzebujących. W konsekwencji należało przyjąć, że organy obu instancji – odmawiając przyznania skarżącemu przyznania zasiłku celowego w wyższej wysokości – nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, zgodnie z przepisem art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. E. Piechowiak M. Linska-Wawrzon M. Łent