II SA/Bd 361/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Ż. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: SKO lub Kolegium) zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2025 r., nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1, art. 24, art. 25 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, dalej: u.ś.r.) oraz art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej u.ś.w.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (zwany dalej: Prezydentem) z [...] marca 2025 r. nr [...] odmawiającą Ż. W. (dalej: Skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z [...] marca 2025 r., Prezydent odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką – G. P., legitymującą się orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] stycznia 2025 r. kwalifikującym ją do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym okresowo do [...] stycznia 2027 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał w pierwszej kolejności, iż Skarżąca zamieszkuje wspólnie z matką oraz ojcem A. W.. W związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia od [...] czerwca 2022 r. Matka Skarżącej jest osobą rozwiedzioną, zaś ojciec Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i ze względu na swoje schorzenia nie jest w stanie opiekować się drugą osobą. Na mocy decyzji SKO z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Skarżąca była uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę w okresie od [...] czerwca 2022 r. do [...] stycznia 2025 r. Zdaniem Prezydenta nie jest spełniony warunek przyznania świadczenia określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki szkolnej lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W przedmiotowej sprawie nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2021 r., tj. po ukończeniu przez matkę Skarżącej 25 roku życia. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła jej wydanie z naruszeniem mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przepisów prawa materialnego, w szczególności przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 b u.ś.r. z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku o sygn. akt K 38/13, został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez co narusza to art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym SKO decyzją z [...] kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta z [...] marca 2025 r. W uzasadnieniu Kolegium zaznaczyło, że jako przyczynę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego organ pierwszej instancji wskazał negatywną przesłankę określoną w art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie wynika i nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na [...] grudnia 2021 r., tj. po ukończeniu wieku, o którym mówi art. 17 ust. 1 b u.ś.r.. Kolegium podkreśliło dalej, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., stracił przymiot konstytucyjności w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Tym samym, w konsekwencji przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium wiekowego określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r., skoro straciło ono przymiot konstytucyjności. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji wadliwie zakwalifikował ustalenia w orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2023 r. daty w której istniała niezdolność do samodzielnej egzystencji u ojca Skarżącej, jako przyczynę uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w rozpatrywanej sprawie w związku z treścią ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego niedopuszczalne było oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która uznana została za niezgodną z Konstytucją RP. Pomimo niedokonania przez ustawodawcę zmiany treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. zgodnie z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przy rozpatrywaniu od dnia [...] października 2014 r. wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej - wobec wynikającego z tego wyroku wymogu ich równego traktowania bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 u.ś.r., która z ww. dniem została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Niezależnie od powyższego wywodu organ uznał, że Skarżąca nie spełnia jednak warunków pozwalających na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r. SKO wskazało, że decyzją tut. Kolegium z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. na okres od [...] czerwca 2022 r. do [...] stycznia 2025 r., tj. do czasu upływu ważności orzeczenia o niepełnosprawności matki Skarżącej. Skarżąca [...] października 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad chorą matką, legitymującą się orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] stycznia 2025 r., nr [...]. stwierdzającego znaczny stopień niepełnosprawności do dnia [...] stycznia 2027 r. Z orzeczenia wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2021 r. Natomiast wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożono [...] września 2024 r., a więc przed upływem terminu ważności wcześniejszego orzeczenia (ważnego do [...] stycznia 2025 r.). Ta okoliczność powoduje, że Skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 63 ust. 3 u.ś.w. SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 63 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zamienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia [...] grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast art. 63 ust. 2 u.ś.w., wskazuje iż, osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1 stycznia 2024 r.), albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia [...] grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Ust. 3 art. 63 u.ś.w. z kolei stanowi, iż osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. W związku z powyższym mając na uwadze literalne brzmienie przepisu SKO wskazało, że uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r. przysługuje tylko tym osobom, których podopieczni uzyskali nowe orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, jednak pod warunkiem, że wniosek o wydanie takiego orzeczenia został złożony najwcześniej dzień po upływie ważności poprzedniego orzeczenia. W niniejszej sprawie wniosek złożono przed upływem ważności orzeczenia. To powoduje, że nie spełniono warunku koniecznego do zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r., natomiast zgodnie z obecnym brzmieniem ustawy świadczenie pielęgnacyjne dotyczy jedynie opiekunów osób, które nie ukończyły 18 roku życia. Mając na uwadze obecnie obowiązujący stan prawny organ odwoławczy uznał, że obecnie osobą uprawnioną do uzyskania pomocy w związku z istniejącą niepełnosprawnością jest G. P., co wynika z art. 3 ust. 1 u.ś.w., który stanowi, że celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła skargę do Sądu zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego: - poprzez błędne zastosowanie wprost art. 63 ust. 3 u.ś.w. podczas gdy "osoby o których mowa w ust. 2 zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie na którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności", - poprzez niezastosowanie wprowadzonego do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 6ba ust. 1 zgodnie z którym osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić do powiatowego zespołu z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności nie wcześniej niż 2 miesiące przed upływem terminu ważności posiadanego orzeczenia, - poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że Skarżąca nie jest zatrudniona ani nie podejmuje zatrudnienia ze względu na opiekę sprawowaną nad chorą matką, - poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez wskazanie, że Skarżąca może pracować podczas gdy Skarżąca nie może podjąć zatrudnienia z tytułu opieki sprawowanej nad matką, oraz naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 § 1 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez wydanie decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego. Uzasadniając powyższe zarzuty Skarżąca wyjaśniła, że wniosek o orzeczenie niepełnosprawności matki złożyła [...] września 2024 r., tj. w trakcie ważności orzeczenia dotychczasowego, zachowując tym samym termin określony w art. 6 ba ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis ten nie wskazuje na utratę prawa do jakichkolwiek świadczeń w związku ze złożeniem wcześniejszego wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności. Zmiany wprowadzone zapisami ustawy z 24 lipca 2024 r. miały wpłynąć na ciągłość orzeczeń i należnych, wypłacanych z nich świadczeń. Z uwagi na powyższe nie zdecydowała się na wystąpienie o nowe świadczenie pielęgnacyjne po zmianie przepisów po 31 grudnia 2023 r. ponieważ nie zakładała powrotu do pracy w związku z postępującą chorobą jej mamy, która nie rokuje wyzdrowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto uznał podniesiony w skardze zarzut niezastosowania wprowadzonego do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 6 ba ust.1 za niezasadny bowiem u.ś.w. nie odsyła do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ale samodzielnie reguluje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom wskazanym w art. 63 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Ocena zaskarżonej decyzji, dokonana w granicach przewidzianych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a."), doprowadziła Sąd do przekonania, że organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego w stopniu, który uzasadnia jej uchylenie. Co prawda, organy administracyjne rozpatrywały wniosek Skarżącej z uwzględnieniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., niemniej od 1 stycznia 2024 r. doszło do istotnej zmiany stanu prawnego – w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (u.ś.w.). Przepisy te w istotny sposób zmodyfikowały warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności eliminując możliwość jego uzyskania wyłącznie z tytułu sprawowania opieki nad osobą dorosłą niepełnosprawną w związku z rezygnacją z zatrudnienia. Jednocześnie uchylono m.in. art. 17 ust. 1b u.ś.r., który stanowił podstawę wcześniejszego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Jednakże, zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach, w których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed [...] stycznia 2024 r., nadal stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Skarżąca nabyła prawo do tego świadczenia na podstawie decyzji z [...] października 2022 r., nr [...], przyznającej jej świadczenie od [...] czerwca 2022 r. do [...] stycznia 2025r. Skarżąca wniosła nowy wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu [...] lutego 2025 r., załączając orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] stycznia 2025 r., w którym potwierdzono istnienie znacznego stopnia niepełnosprawności u jej matki od dnia [...] grudnia 2021 r. – choć bez możliwości wskazania konkretnej daty jej powstania. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), uznając, że brak ustalenia, iż niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia, uniemożliwia przyznanie świadczenia. Decyzja ta w oczywisty sposób naruszała prawo – zarówno ze względu na zastosowanie normy już uchylonej, jak i zignorowanie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13), który uznał niekonstytucyjność tej regulacji wskazując, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji R.P. Organ odwoławczy trafnie dostrzegł błędne podstawy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz sam dokonał błędnej wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w., uznając, że Skarżąca nie zachowała uprawnień do świadczenia, gdyż wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności został złożony przez matkę Skarżącej przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia (zamiast – jak wskazuje przepis – w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym orzeczenie to utraciło ważność). Zdaniem Sądu taka interpretacja ww. przepisu, oparta wyłącznie na wykładni literalnej, prowadziłaby jednak do skutków niezamierzonych przez ustawodawcę, w szczególności do pozbawienia ochrony osób, które – działając starannie i terminowo – złożyły wniosek jeszcze przed utratą ważności poprzedniego orzeczenia. W ocenie Sądu, przy wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w. nie można poprzestać wyłącznie na interpretacji literalnej. Wprawdzie wykładnia językowa stanowi punkt wyjścia, jednak gdy jej zastosowanie prowadzi do wniosków absurdalnych, sprzecznych z celem ustawy oraz zasadą ochrony praw nabytych, należy sięgnąć po wykładnię funkcjonalną i systemową, zwłaszcza gdy wykładnia literalna prowadzi do uznania, że ustawa zawiera przepisy wewnętrznie niespójne i jej wyniki są niezgodne z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy. Trafnie wskazuje na to treść uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, gdzie wyraźnie zaznaczono: "Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy, będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego" (por. druk sejmowy nr 3130 Sejmu RP IX kadencji). W konsekwencji uznać należy, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w. Zatem celem ustawodawcy nie było wyłączenie z ochrony osób, które – tak jak Skarżąca – już pobierały świadczenie pielęgnacyjne i wystąpiły o nowe orzeczenie jeszcze przed upływem ważności dotychczasowego. Przyjęcie odmiennej wykładni oznaczałoby, że wcześniejsze – a więc staranne i odpowiedzialne – działanie strony skutkuje utratą świadczenia, co stoi w sprzeczności z ratio legis przepisów przejściowych. Skarżąca niewątpliwie należy do grupy osób, którym przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dzień [...] grudnia 2023 r. i które chciały zachować to świadczenie na zasadach dotychczasowych. Stosownie do art. 63 ust. 3 u.ś.w., warunkiem zachowania uprawnień jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie w terminie trzech miesięcy po utracie ważności poprzedniego orzeczenia, a następnie – złożenie wniosku o świadczenie w ciągu trzech miesięcy od daty wydania orzeczenia. Analizując powyższy problem należy podkreślić, że sporny przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w., w ocenie Sądu, miał ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do ich składania. Stąd też ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym terminie. Rzeczą oczywistą jest, że termin na potrzeby tej regulacji musiał zawierać nie tylko jego długość (liczbę miesięcy), lecz również punkt odniesienia w rozpoczęciu biegu terminu, co skutkowało wskazanie: "od daty utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności". Jest to wskazanie literalnie dość niefortunne, ponieważ z jednej strony w sposób jasny zakreśla cezurę czasową po przekroczeniu której wnioskodawca utraci możliwość kontynuacji świadczenia na dotychczasowych warunkach (3 miesiące), ale z drugiej strony w sposób dezinformujący adresata normy, sugeruje, że nie tylko późniejsze złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ale i zbyt wczesne (przed dniem następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności), odnosi taki sam skutek, co opóźnione złożenie takiego wniosku. Dopiero dokonanie wykładni omawianego przepisu w sposób funkcjonalny i systemowy prowadzi do wniosku, że takiego zamiaru ustawodawca wyraził. Nie sposób przyjąć za racjonalne założenia, iż w sytuacji (jak w niniejszej sprawie), gdzie Skarżąca wystąpiła o orzeczenie o niepełnosprawności przed datą utraty jego ważności, w konsekwencji pozbawiona została prawa do kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem z wnioskiem wystąpiła zbyt wcześnie. W praktyce Skarżąca zrobiła więcej niż się od niej wymagało. Winna wystąpić z wnioskiem o ustalenie niepełnosprawności w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od daty utraty ważności dotychczasowego orzeczenia, tymczasem wystąpiła z takowym wnioskiem niejako "na zapas" – przed upływem jego terminu ważności. Zatem jeszcze raz należy podkreślić, iż nie było celem przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w., wykluczenie z kręgu osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne "na starych zasadach", osób które jeszcze przed terminem upływu ważności orzeczenia o niepełnosprawności wystąpiły o nowe orzeczenie (por. wyrok WSA w Łodzi z 22 stycznia 2025 r., sygn. akt: II SA/Łd 750/24; wyrok WSA w Łodzi z 21 listopada 2024 r., sygn. akt: II SA/Łd 648/24; wyrok WSA w Bydgoszczy z 13 listopada 2024 r., sygn. akt: II SA/Bd 767/2024 r.). Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 6bb ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej (...), w przypadku gdy wniosek o kolejne orzeczenie zostaje złożony w okresie ważności poprzedniego orzeczenia, zachowuje ono ważność do czasu wydania nowego – nie dłużej jednak niż do końca szóstego miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego. Wreszcie, Skarżąca – niezależnie od powyższego – dochowała także trzymiesięcznego terminu na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, licząc od daty wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W tych okolicznościach – w ocenie Sądu – doszło do naruszenia art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia tego przepisu, przyjęta przez organ, doprowadziła do nieprawidłowego rozstrzygnięcia – odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – mimo że Skarżąca spełniła przesłanki do jego dalszego pobierania na podstawie przepisów przejściowych, tj. obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Dodatkowo należy podkreślić, że organ orzekał w niniejszej sprawie bez uprzedniego zgromadzenia i wszechstronnej analizy wszystkich dokumentów, na które sam się powoływał, w szczególności bez decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], na mocy której Skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad swoją matką w okresie od [...] czerwca 2022 r. do [...] stycznia 2025 r., a przede wszystkim bez wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności matki Skarżącej. Ten ostatni dokument miał kluczowe znaczenie dla prawidłowego zastosowania art. 63 ust. 3 u.ś.w., gdyż aby ocenić, że mamy do czynienia z sytuacją ciągłości uprawnień konieczne było ustalenie, czy: - poprzednie orzeczenie zostało wydane na czas określony (a nie np. na czas nieokreślony, co było eliminowało konieczność stosowania art. 63 ust. 3 u.ś.w.), - orzekało o niepełnosprawności w stopniu znacznym (a nie np. umiarkowanym), - okres jego obowiązywania upływał z dniem [...] stycznia 2025 r. (a nie wcześniej niż dzień złożenia kolejnego wniosku o orzeczenie). Brak tego orzeczenia w aktach sprawy uniemożliwia weryfikację tak istotnych dla sprawy okoliczności, przez co organ nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie stanowi naruszenie: - art. 7 k.p.a., nakazującego organowi administracji publicznej podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązującego organ do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także - - art. 80 k.p.a., który zakazuje czynienia ustaleń faktycznych na podstawie niepełnego materiału dowodowego. W konsekwencji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 3 u.ś.w. w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz naruszeniem przepisów postępowania, co skutkuje koniecznością jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji, po uzupełnieniu akt sprawy o brakujące dokumenty, powinien uwzględnić przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 63 ust. 3 u.s.w. i ocenić wniosek Skarżącej z zastosowaniem przepisów dotychczasowych, obowiązujących przed 1 stycznia 2024 r., z poszanowaniem konstytucyjnych standardów ochrony praw nabytych oraz zasady racjonalności prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.