II SA/Bd 365/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Olczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania i uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego J. P. kwotę 230 (dwieście trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] działając na podstawie: art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.2010 r., Nr 90 poz. 593 z późn. zm.) oraz § 4,16, 21 ust 1 i 2 i § 24 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2010 r., Nr 15, poz. 80) wydała w dniu [...] r. orzeczenie nr[...], w którym uznała st. sierż. J. P. za zdolnego do zawodowej służby. W uzasadnieniu podniesiono, iż stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej, natomiast w ramach § 39 p. 2 mając do dyspozycji kat. zdrowia Z/N komisja wybrała Z, gdyż podczas hospitalizacji kardiologicznej u badanego nie stwierdzono w ramach badania - Echo serca zmian narządowych, typowych dla nadciśnienia, a konsultujący okulista na dnie oka nie potwierdził angiopatii nadciśnieniowej. W odwołaniu z dnia [...]r. od powyższego orzeczenia, J. P. podniósł, iż od dnia wypadku tj. od 19.08.2008 r. jego możliwości ruchowe sukcesywnie się pogarszają, dlatego też nie może biegać z uwagi na odczuwany ból. Zdaniem odwołującego się, orzeczenie o jego stanie zdrowia oparte jest tylko na rozstrzygnięciu zawartym we wcześniejszym orzeczeniu z 30.07.2009 r. i nie odpowiada aktualnemu stanowi jego zdrowia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wydała w dniu [...] r. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że orzeczenie organu I instancji zainteresowany otrzymał w dniu 30.12.2011 r. co pokwitowała własnoręcznym podpisem jego matka na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wskazano też, że pod uzasadnieniem orzeczenia istnieje pouczenie, iż odwołanie od orzeczenia przysługuje do RWKL w [...] za pośrednictwem TWKL w [...] w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, dlatego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13.01.2012 r., natomiast orzekany wysłał odwołanie do TWKL w dniu 21.01.1012 r.(data stempla pocztowego) w związku z czym orzeczenie stało się prawomocne i nie podlega rozpatrzeniu przez RWKL. W skardze do sądu J. P. wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego, podnosząc, iż prawdą jest, że w dniu 30.12.2011 r. jego matka odebrała adresowany do niego list polecony, lecz nadawcą była nie TWKL, a Jednostka Wojskowa w[...]; w kopercie zaś znajdowała się jego książeczka zdrowia wraz z pismem przewodnim datowanym na dzień 27.12.2011 r., w którym poinformowano, że w związku z odejściem do rezerwy i nieodebraniem książeczki zdrowia dokument ten jest przesyłany na adres domowy. Skarżący podkreślił, iż w kopercie tej nie było żadnego orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, a w międzyczasie jego matka nie odbierała żadnych innych przesyłek listowych kierowanych z TWKL bądź Jednostki Wojskowej. Skarżący oświadczył ponadto, że zaskarżoną decyzję Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej odebrał dopiero w dniu 9.01.2012 r. w siedzibie Komisji, co pokwitował własnoręcznym podpisem. Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności w ocenie skarżącego nie powinno budzić wątpliwości, iż doręczenie orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej miało miejsce dopiero w dniu 9.01.2012 r. i przed upływem 14 dni od jego doręczenia wniósł skutecznie odwołanie od tego orzeczenia i w związku z tym postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej jako błędne powinno zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż stanowisko swoje oparł na otrzymanej z JW [...] w dniu 1.02.2012r. kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wysłanego przez JW. [...] na adres[...], a w trakcie dalszych czynności ustalono, że orzekany przedstawił pismo z dnia 27.12.2011 r., które otrzymał od Dowódcy JW. [...], w którym przesłano mu książeczkę zdrowia. Organ wskazał ponadto, że TWKL dostarczyła również pismo nr wych. [...], wraz z którym do Dowódcy JW. [...] wysłano orzeczenie Nr [...] r. i książeczkę zdrowia oraz kopertę z orzeczeniem i potwierdzeniem odbioru, którą Dowódca JW. powinien przekazać orzekanemu, ale nie ma na to dowodu, dlatego TWKL oraz RWKL nie jest w stanie stwierdzić, czy orzeczenie to otrzymał zainteresowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest ocena pod względem zgodności z przepisami prawa zaskarżonego postanowienia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przeprowadzona kontrola legalności zapadłego postanowienia, zgodnie z wyżej przedstawionymi zasadami wykazała, iż nie odpowiada ono prawu. Organ odwoławczy oparł zapadłe w sprawie postanowienie na art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej k.p.a., stwierdzając niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia zaś zapadłego postanowienia wynika, iż przyczyną nie rozpoznania przez organ wniesionego przez skarżącego odwołania było wniesienie go po upływie przypisanego terminu. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z treści powyższego przepisu wynika, zatem w sposób jednoznaczny, iż przepis ten rozróżnia niedopuszczalność odwołania od uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Są to dwie odrębne i niezależne od siebie instytucje procesowe (por. niepublikowany wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998 r., III SA 898/97; czy też wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1998 r., I SA/Lu 602/97, niepublikowany). Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi, a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne przy stwierdzaniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia jest środkiem zaskarżenia wniesionym z przekroczeniem ustawowego terminu, ale nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a., bowiem termin ten może być stronie przywrócony na jej żądanie. Niedopuszczalność natomiast odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub, gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 k.p.a., lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 k.p.a., a strona ich pomimo wezwania nie uzupełniła. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż treść art. 134 k.p.a. będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną wskazuje na związany charakter rozstrzygnięcia (zwrot "organ... stwierdza"), a organowi odwoławczemu ustawodawca nie pozostawił jakiejkolwiek sfery uznania (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2294/96, niepubl.; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, niepubl.). Powyższe oznacza, zatem, iż organ zobligowany jest wydać jedno z dwóch rozstrzygnięć, o których stanowi art. 134 k.p.a., w zależności od tego czy odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, czy też zaistniały przesłanki obligujące organ do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego odwołanie nie zawiera przesłanek, które pozwalałyby organowi na uznanie, iż jest ono niedopuszczalne bądź z przyczyn podmiotowych, bądź też przedmiotowych. Na wystąpienie wskazanych wyżej przesłanek nie powoływał się również organ w uzasadnieniu zapadłego postanowienia, podnosząc jedynie kwestię uchybienia terminu do jego wniesienia. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w dniu 30.12.2011 r. matka skarżącego odebrała adresowany do niego list polecony, którego nadawcą nie była TWKL, a Jednostka Wojskowa w[...]; w kopercie zaś znajdowała się jego książeczka zdrowia wraz z pismem przewodnim datowanym na dzień 27.12.2011 r., w którym poinformowano, że w związku z odejściem do rezerwy i nieodebraniem książeczki zdrowia dokument ten jest przesyłany na adres domowy. Okoliczność tę potwierdził organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, podnosząc, iż TWKL dostarczyła co prawda pismo nr wych[...], wraz z którym do Dowódcy JW. [...] wysłano orzeczenie Nr [...] r. i książeczkę zdrowia oraz kopertę z orzeczeniem i potwierdzeniem odbioru, którą Dowódca JW. powinien przekazać orzekanemu, ale nie ma na to dowodu, dlatego TWKL oraz RWKL nie jest w stanie stwierdzić, czy orzeczenie to otrzymał zainteresowany. Podkreślenia w związku z tym wymaga, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie, który ma także obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, co do daty doręczeń pism procesowych, zawartości przesyłek zawierających takie pisma, powinien je wyjaśnić wzywając odwołującego się do wypowiedzenia się w tym przedmiocie, jak również przeprowadzić w tym przedmiocie stosowne postępowanie wyjaśniające wewnętrzne. Niestety w rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego na okoliczność prawidłowego doręczenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, a wszelkie wątpliwości w tym przedmiocie zinterpretowano na niekorzyść wnoszącego odwołanie, co jest sprzeczne z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego tj. zasadą dążenia do wyjawienia prawdy obiektywnej z poszanowaniem słusznego interesu obywatela, a także zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 7 i 8 kpa). Pomimo obowiązku realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w treści art. 77 §1 kpa, organ nie zebrał i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego niezbędnego dla jej rozpoznania, a swojego stanowiska nie uzasadnił wg reguły ujętej w treści art. 107 § 3 kpa. Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.