II SA/Bd 366/25

WyrokWSA w Bydgoszczy2026-01-14

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Joanna Janiszewska-Ziołek, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył obowiązek likwidacji urządzenia wodnego (stawu) na podstawie art. 419 ust. 1 Prawa wodnego, gdy strona kwestionuje jego charakter jako urządzenia wodnego wykonanego na podstawie cofniętego pozwolenia wodnoprawnego, a jedynie pogłębionego zbiornika naturalnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może automatycznie nakładać obowiązku likwidacji urządzenia wodnego na podstawie art. 419 ust. 1 Prawa wodnego jedynie z faktu cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Konieczne jest wykazanie, że urządzenie wodne faktycznie istniało i zostało wykonane na podstawie cofniętego pozwolenia. Organy obu instancji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, że staw stanowił urządzenie wodne wykonane w ramach realizacji cofniętego pozwolenia, a strona konsekwentnie kwestionowała jego charakter i pochodzenie.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego obowiązek likwidacji stawu, powołując się na cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego na budowę dwóch stawów. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że staw jest zbiornikiem naturalnym, istniejącym przed udzieleniem pozwolenia i jedynie pogłębionym. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, odmawiając przeprowadzenia dowodu na istnienie stawu przed zakupem działki. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku likwidacji urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora [...] na rzecz G. K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. ("Dyrektor ZZWP") decyzją z [...] lutego 2025 r. znak: [...], działając na podstawie m.in. art. 419 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm., dalej jako: "p.w."), nałożył na skarżącego G. K. obowiązek likwidacji urządzenia wodnego – stawu, z lokalizacją na działce o nr ew. [...], obręb W., gm. Z., powiat [...], wykonanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. znak: [...], cofniętego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] lipca 2024 r., znak: [...], ostateczną z dniem [...] sierpnia 2024 r. (pkt I.); ustalił termin likwidacji urządzenia wodnego do dnia [...] lipca 2025 r. (pkt II); nałożył na właściciela urządzenia wodnego obowiązek pisemnego powiadomienia Dyrektora ZZWP o ostatecznym zakończeniu wykonania prac określonych w pkt I. (pkt III.); zobowiązał właściciela do: zgłoszenia likwidacji urządzenia wodnego Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. w celu wykreślenia go z systemu informacyjnego w terminie 60 dni od zlikwidowania urządzenia; zniwelowania terenu i przywrócenia drożności rurociągu drenarskiego na działce o nr ew. 315; likwidacji stawu w sposób uniemożlwiający zanieczyszczenie środowiska oraz wyrządzenia szkód osobom trzecim; pokrycia ewentualnych strat wyrządzonych osobom trzecim (pkt IV); zastrzegł, że decyzja winna być zawsze dostępna organom kontroli; że do likwidacji stawu zabrania się wykorzystywania odpadów, a zasypanie czaszy stawu winno odbywać się przy użyciu naturalnego kruszywa; że niniejsza decyzja nie zwalnia skarżącego z przestrzegania wymagań określonych w przepisach odrębnych (pkt V). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wszczęto z urzędu z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2024 r. o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącemu na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. na budowę i użytkowanie dwóch stawów służących do hodowli karpi w miejscowości J., gmina Z. w części działki nr [...] o powierzchni 0,26 ha i w części działki nr [...] o powierzchni 0,80 ha. Organ wskazał przy tym, że – jak wynika z decyzji cofającej – skarżący zmienił warunki wykonywania uprawnień ustalonych w ww. pozwoleniu wodnoprawnym, a urządzenie wodne nie jest należycie utrzymywane, przez co na dziś jest niezgodne z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym. Podkreślił również, że brak należytego utrzymywania urządzenia spowodował szkody na gruntach sąsiednich, co potwierdziły lustracje terenowe. Dyrektor wskazał, że skarżący w pismach z dnia [...] października 2024 r., [...] października 2024 r. oraz [...] listopada 2024 r. podniósł, że nie skorzystał z udzielonego mu pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2000 r. i nie wybudował żadnego z dwóch stawów do hodowli karpia. Wyjaśnił, że w 2000 r. przystąpił jedynie do pogłębienia istniejącego na posesji stawu, na działce nr [...], który w pozwoleniu miał być stawem o powierzchni 0,26 ha, ale w trakcie pogłębiania natrafił na źródło wody i prace zostały przerwane. Podkreślił, że zbiornik na działce nr [...] jest naturalnym zbiornikiem napełnionym wodami gruntowymi i opadowymi w naturalnym zagłębieniu, w niewielkim stopniu przez niego pogłębionym. Wyjaśnił również, że likwidacja stawu nie poprawi, tylko pogorszy sytuację, gdyż nadmiary wody pozostaną w gruncie, a na jego działce powstanie bagno. Wobec tego organ uznał, że skarżący, pogłębiając staw, dokonał jego przebudowy, na co również wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Przy czym pozwolenie wodnoprawne uprawniało skarżącego do wykonania stawu nr [...] o powierzchni 0,26 ha i głębokości 1,83 m oraz stawu nr [...] o powierzchni 0,80 ha i głębokości 1,80 m. Natomiast podczas lustracji terenowej określono, że przedmiotowy staw ma wymiary - długość na ok. 110 m i szerokość na 57 m, zatem nie jest to wymagana powierzchnia wskazana w pozwoleniu wodnoprawnym. Głębokości nie zmierzono, gdyż pracownicy organu nie zostali wpuszczeni na teren posesji. Jednoznacznie stwierdzono jednak, że ustalona wielkość stawu nie zgadza się z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym. Przy czym wymiary te zakwestionował skarżący, podnosząc, że staw ma 115 m długości i 40 szerokości. Organ wskazał ponadto, że z ogólnodostępnych fotografii lotniczych z 1997 r. nie wynika by na przedmiotowym terenie występował staw, natomiast na fotografii z 2005 r. jest on wyraźnie widoczny. Dyrektor podkreślił, że nawet gdyby na przedmiotowym terenie występował już wcześniej staw, przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego – choć nie występował, co wynika z ww. fotografii - to i tak skarżący pogłębił go i wykonał niezgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym. Organ wskazał także, że [...] stycznia 2025 r. odbyły się oględziny w terenie przy obecności skarżącego. Skarżący wyjaśnił m.in., że działkę nabył w 1997 r. i w tamtym momencie istniała na niej studnia głębinowa. Jak wskazał, w 2001 r. wykonał natomiast staw oraz rurociąg do studzienki S1 z kratą oraz rów w 2018/2019 r. Skarżący poinformował również, że czasza stawu powiększyła się przez źródlisko. W notatce służbowej z [...] stycznia 2025 r. wskazano zaś, że staw wodny zlokalizowany na działce nr [...] i odwadniający go rurociąg są przyczyną przesiąkania wody i wypływania jej na drogę gminną oraz na posesję na działce nr [...]. Wobec powyższego Dyrektor, po przeanalizowaniu akt niniejszego postępowania oraz dowodów w sprawie, stwierdził że konieczny jest nakaz likwidacji przedmiotowego urządzenia wodnego wykonanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2000 r., które cofnięto ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł w szczególności, że staw będący przedmiotem niniejszego postępowania jest zbiornikiem naturalnym, niewykonanym na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. Skarżący wyjaśnił, że nie odwołał się od decyzji cofającej pozwolenie wodnoprawne, ponieważ - z uwagi na to że nigdy nie zrealizował uprawnień wynikających z pozwolenia (polegających na budowie oraz użytkowaniu dwóch stawów służących do hodowli karpi) - zakładał że przedmiotowe postępowanie nie ma dla niego znaczenia. Jednak, jak wskazał, wielokrotnie sygnalizował organowi, że stan faktyczny sprawy jest odmienny niż ten na który wskazywał organ. Podkreślił, że staw na jego nieruchomości jest zbiornikiem naturalnym, w niewielkim stopniu przez niego pogłębionym, który istniał na działce w chwili jej zakupu. Tym samym, jak wskazał, skoro staw ten nie jest objęty zakresem pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego dnia [...] czerwca 2000 r., to nie może na tej podstawie być zlikwidowany. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B. ("Dyrektor RZGWWP"), decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz odmówił przeprowadzenia dowodu w sprawie na fakt wykazania, że staw na działce skarżącego istniał już w chwili zakupu przez niego działki. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor ZWWP obszernie uzasadnił swoje stanowisko i udowodnił, że skarżący po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego rozpoczął wykonywanie stawu, który wcześniej nie istniał na jego nieruchomości. Organ zaznaczył również, że faktem udowodnionym jest, iż skarżący wykonał staw niezgodnie z pozwoleniem, tj. w innych parametrach i funkcji. Ponadto organ odwoławczy potwierdził fakt stwierdzony przez organ I instancji, że zgodnie ze zdjęciami lotniczymi z 1997 r. z bazy Geoportal, na terenie działki [...] nie występował staw. To zaś w ocenie organu świadczy o tym, że po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego skarżący przystąpił do jego wykonywania, jednakże nie wykonał go zgodnie z określonymi w nim warunkami. Ponadto Dyrektor RZGWWP wskazał, że w pozwoleniu wodnoprawnym staw określony został jako niespuszczalny, a w uzasadnieniu decyzji o cofnięciu pozwolenia – że wykonany staw jest stawem odpływowym odprowadzającym wody rurociągiem na działkę nr ew. [...]. Wobec tego, organ odwoławczy uznał, że zebrane w sprawie dowody nie potwierdzają ani naturalnego charakteru stawu, ani jego istnienia przed wskazanym przez skarżącego rokiem 1998 r., w którym dokonał on zakupu nieruchomości. W świetle powyższego organ II instancji stwierdził, że zasadnym było nałożenie na skarżącego obowiązku likwidacji urządzenia wodnego. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz zarzucając: - naruszenie art. 419 ust. 1 p.w. poprzez uznanie, że organ I instancji był zobligowany do nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego z uwagi na wcześniejsze cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy decyzja cofająca nie odnosiła się do stawu będącego przedmiotem postępowania, bowiem jest to zbiornik naturalny; - dokonanie błędnej oceny w ustaleniach faktycznych poprzez: uznanie, że skarżący rozpoczął wykonywanie uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy staw zlokalizowany na nieruchomości skarżącego jest zbiornikiem naturalnym, a więc ewentualne prace pogłębieniowe nie były zmianą warunków pozwolenia na budowę, gdyż inny był ich przedmiot i zakres; oraz że decyzja cofająca dotyczyła stawu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, podczas gdy jest to zbiornik naturalny, istniejący na nieruchomości od chwili jej zakupu i wypełniony wyłącznie wodami gruntowymi i opadowymi; - naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na odmówieniu przeprowadzenia dowodu w sprawie na fakty wykazania, że staw na działce skarżącego istniał już w chwili zakupu przez niego działki; - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, które przybrało postać oceny dowolnej połączonej z naruszeniem elementarnego obiektywizmu i skutkowało przyznaniem pełnej wiarygodności przez organ II instancji – organowi I instancji w zakresie przyjęcia, że staw na nieruchomości skarżącego nie istniał w chwili zakupu nieruchomości, podczas gdy jest to zbiornik naturalny, istniejący przed udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego w 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie były przepisy ustawy Prawo wodne, w szczególności art. 419 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego lub jego cofnięciu nakłada na zakład, w drodze decyzji, obowiązek usunięcia urządzeń wodnych, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia, określając termin wykonania tego obowiązku. Istotnym jest zatem, że – jak wynika z literalnej wykładni art. 419 ust. 1 p.w. – przepis ten znajduje zastosowanie jedynie do urządzeń wodnych zrealizowanych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które wygasło lub zostało cofnięte i może on stanowić podstawę nałożenia obowiązku likwidacji wyłącznie wówczas, gdy organ wykaże istnienie tego urządzenia wodnego. Przepis ten nie może być zatem stosowany automatycznie, jedynie w oparciu o fakt cofnięcia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego nie przesądza bowiem o tym, że urządzenie wodne objęte tym pozwoleniem zostało faktycznie wykonane. Konieczne jest więc ustalenie, że urządzenie istnieje oraz że zostało wykonane na podstawie wydanego pozwolenia wodnoprawnego. Jednakże, aby możliwe było prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego konieczne jest uprzednie zebranie w sprawie niezbędnego materiału dowodowego w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Wniosek ten wynika z jednej z ogólnych zasadą postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako "k.p.a."). Organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych oraz ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co pozwala na prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego. Wszechstronna ocena okoliczności konkretnej sprawy jest możliwa jedynie na podstawie kompletnego materiału dowodowego. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody oraz wskazanie ich w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora RZGGWP, którą nałożono na skarżącego obowiązek likwidacji urządzenia wodnego – tj. stawu na działce nr ew. [...], obręb W., gm. Z., powiat [...] – wykonanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2000 r., cofniętego decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. Skarżący zarzucił decyzji m.in. błędne ustalenia faktyczne, nieprawidłową kwalifikację stawu jako urządzenia wodnego oraz zastosowanie art. 419 ust. 1 p.w. mimo braku wykazania, że staw został wykonany w ramach realizacji cofniętego pozwolenia wodnoprawnego. W toku postępowania konsekwentnie podkreślał, że przedmiotowy staw na działce nr [...] to zbiornik naturalny, który znajdował się na nieruchomości już w 1997 r., w momencie kupna przez niego nieruchomości. Koniecznym w sprawie było zatem przeanalizowanie tego czy organy na podstawie przeprowadzonego postępowania zebrały wystarczający materiał dowodowy, dający podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że przedmiotowy staw na działce nr ew. [...], którego likwidację nakazano zaskarżoną decyzją, w istocie jest urządzeniem wodnym wykonanym na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z [...] czerwca 2000 r., które zostało następnie cofnięte. Mając powyższe na uwadze i dokonując analizy przesłanych do Sądu akt administracyjnych, stwierdzić należy że organy obu instancji nie wypełniły obowiązków wynikających z przepisów procesowych i wydały kwestionowane decyzje nie dysponując dostatecznym materiałem dowodowym. Nie ustaliły bowiem wszystkich istotnych dla sprawy faktów, w związku z czym nałożenie obowiązku likwidacji urządzenia wodnego w niniejszej sprawie jawi się jako przedwczesne. W szczególności stwierdzić należy – mając na uwadze brzmienie art. 419 ust. 1 p.w., stanowiącego podstawę materialnoprawną wydanych decyzji – że organy nie dokonały ustaleń niezbędnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy w świetle przywołanego przepisu. Z akt sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, iż staw na działce nr [...] objęty postępowaniem, stanowi urządzenie wodne w rozumieniu p.w., a tym bardziej – że został on wykonany w ramach realizacji cofniętego pozwolenia wodnoprawnego. Organ poprzestał na ogólnych stwierdzeniach, nie przeprowadzając w tym zakresie pogłębionej analizy charakteru zbiornika, ani zakresu wykonanych robót. Podkreślić należy w tym miejscu, że nie spełnia wymogu prawidłowego uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia odwołanie się do uzasadnienia decyzji cofającej, czy też opisanie ustalonych w tej decyzji okoliczności. Obowiązkiem organu wydającego decyzję było samodzielne wykazanie na gruncie niniejszego postępowania, stosownych przesłanek przemawiających za jej wydaniem, które znalazłyby odzwierciedlenie w aktach sprawy, a także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy czym, obowiązek ten był tym bardziej znamienny, gdyż strona skarżąca kwestionowała zasadność decyzji oraz ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. W tej sytuacji koniecznym było wyjaśnienie sprawy w taki sposób, by pozbyć się wszelkich wątpliwości. Dopiero po całkowitym wyjaśnieniu sprawy, organ uprawniony jest bowiem do zastosowania przepisów materialnoprawnych. W innym wypadku, mamy do czynienia z działaniem przedwczesnym. Tymczasem podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie w toku prowadzonego postępowania skarżący konsekwentnie podnosił, że nigdy nie wykonał pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2000 r. na dwa stawy hodowlane oraz że staw na działce nr [...] to zbiornik naturalny, istniejący tam od 1997 r., który został przez niego jedynie pogłębiony. Przy czym, okoliczności te mają istotne znaczenie dla oceny, czy staw w ogóle może zostać zakwalifikowany jako urządzenie wodne w rozumieniu Prawa wodnego. Organy, wobec powyższej argumentacji skarżącego, wskazały natomiast, że pozwolenie wodnoprawne zostało zrealizowane poprzez pogłębienie istniejącego terenu (co skarżący sam przyznał) w wyniku czego powstał staw, nienależycie utrzymywany, o parametrach niezgodnych z udzielonym pozwoleniem. Wskazały przy tym, że z ogólnodostępnych fotografii lotniczych z 1997 r. nie wynika by na przedmiotowym terenie występował staw, natomiast na fotografii z 2005 r. jest on wyraźnie widoczny. Wyjaśniły jednocześnie, że nawet w przypadku jeśli na przedmiotowym terenie występowałby już wcześniej staw, przed uzyskaniem pozwolenia - choć jak ustalono nie występował – to skarżący pogłębił go i wykonał niezgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym. Odnosząc się do powyższych twierdzeń organów – które w istocie stały się podstawą ustaleń wydanych w sprawie decyzji - wskazać należy jednak, że nie zostały one poparte stosownym materiałem dowodowym, z którego wynikałoby jednoznacznie to, że staw nr [...] stanowi urządzenie wodne, wykonane w realizacji pozwolenia wodnoprawnego, które następnie cofnięto. Z akt sprawy nie wynika by organ przeanalizował choćby sposób i zakres prac przeprowadzonych przez skarżącego w zakresie pogłębienia przedmiotowego stawu w kontekście możliwości uznania, że stanowiły one prace w ramach udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczność tę – tj. pogłębienie stawu – organy niejako odgórnie potraktowały jako realizację pozwolenia wodnoprawnego, co w ocenie Sądu w okolicznościach sprawy, wcale nie było oczywiste. Tym bardziej, że stanowisko to konsekwentnie w toku postępowania kwestionował skarżący, zapewniając że nigdy nie doszło do zrealizowania wydanego w 2000 r. pozwolenia wodnoprawnego, a dokonane przez niego pogłębienie stawu miało inny charakter. Ponadto wskazać należy, że organy w swojej argumentacji oparły się na fotografii z 1997 r., której jednak nie dołączono do akt sprawy. W aktach znajduje się co prawda zdjęcie lotnicze, na którym nie widać stawu na działce [...], jednak opisane jest ono jako "Zdjęcie lotnicze z 2017 r.". Brak w aktach sprawy jednego z dowodów, na które organy powołały się uzasadniając wydane rozstrzygnięcia, czyni zaś ustalenia organów wybrakowanymi i zarazem wewnętrznie sprzecznymi. Taki materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności co do czasu powstania stawu. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie nie przedstawiły zatem jednoznacznych dowodów potwierdzających, że staw objęty postępowaniem powstał w wyniku realizacji tego pozwolenia, nie wyjaśniły wszystkich powstałych w toku jego prowadzenia wątpliwości, a w uzasadnieniu decyzji przedstawiły argumentację, która nie koresponduje z dołączoną do akt dokumentacją fotograficzną, na którą się powołały. Sąd zwraca uwagę, że z akt sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, iż staw objęty postępowaniem stanowi urządzenie wodne w rozumieniu Prawa wodnego, a tym bardziej – że został on wykonany w ramach realizacji cofniętego pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji poprzestał na ogólnych stwierdzeniach, nie przeprowadzając jednak pogłębionej analizy charakteru zbiornika ani zakresu wykonanych robót, co organ odwoławczy zaakceptował. Brak jest ustaleń, które pozwalałyby na stwierdzenie tożsamości stawu istniejącego na działce skarżącego z inwestycją objętą cofniętym pozwoleniem. Z akt sprawy wynika jedynie, że pomiary wielkości stawu pracownicy organu wykonali z działek sąsiednich z uwagi na to, że nie zostali wpuszczeni na teren posesji. Z tej przyczyny nie zmierzono również głębokości stawu. W konsekwencji stwierdzić należy, że organy nie wykazały istnienia podstawowej przesłanki zastosowania art. 419 ust. 1 p.w., jaką jest istnienie urządzenia wodnego, którego likwidacja mogłaby zostać nakazana. W tym stanie rzeczy koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji wydanej przez organ I instancji, celem ponownego przeprowadzenia postępowania, w tym w szczególności uzupełnienia postępowania dowodowego i ustalenia w sposób jednoznaczny wszelkich okoliczności istotnych dla możliwości wydania w realiach niniejszej sprawy decyzji na podstawie art. 419 ust. 1 p.w. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą zatem w pierwszej kolejności do jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotowy staw zlokalizowany na działce skarżącego stanowi urządzenie wodne w rozumieniu p.w., czy też ma charakter naturalnego zbiornika wodnego. Ustalenie to ma charakter podstawowy i warunkuje możliwość zastosowania art. 419 ust. 1 p.w. W razie uznania, że przedmiotowy staw stanowi urządzenie wodne, organ winien następnie ustalić, czy urządzenie to zostało wykonane w ramach realizacji decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, która następnie została cofnięta, czemu skarżący konsekwentnie zaprzecza, czy też powstało ono w wyniku odrębnych robót, niezwiązanych z realizacją cofniętego pozwolenia. W tym drugim przypadku organ powinien rozważyć, czy nie doszło do wykonania urządzenia wodnego w warunkach samowoli wodnoprawnej, co wymaga podjęcia działań w odrębnym, właściwym trybie prawnym, a nie w trybie art. 419 ust. 1 p.w. Ponadto organ winien poddać kompleksowej ocenie stan faktyczny zastany na działce skarżącego, w szczególności ustalić charakter znajdującego się tam rurociągu – na który wskazywano w toku postępowania, w szczególności ocenić czy stanowi on urządzenie wodne, czy pozostaje w funkcjonalnym związku z przedmiotowym stawem oraz jaką pełni rolę w kształtowaniu stosunków wodnych na nieruchomości. Na marginesie Sąd wskazuje również, że z treści art. 419 ust. 1 p.w. – stanowiącego podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji – nie wynika kompetencja do nakładania na stronę dodatkowych, nieokreślonych ustawowo obowiązków – oprócz nakazu likwidacji urządzenia - w tym w szczególności obowiązku pokrycia ewentualnych strat wyrządzonych osobom trzecim, sformułowanego w sposób ogólny i nieprecyzyjny. Kwestie odpowiedzialności odszkodowawczej, o ile w ogóle zaistnieją ku temu podstawy, powinny być przedmiotem odrębnego postępowania, a nie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji nakazującej likwidację urządzenia wodnego. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania orzeczono w pkt 2. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło