II SA/Bd 368/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-06-20
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, która została przesłana drogą elektroniczną bez bezpiecznego podpisu elektronicznego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem poczty elektronicznej w systemie MILWAN, bez bezpiecznego podpisu elektronicznego, jest nieskuteczne. Skoro decyzja nie została skutecznie doręczona, odwołanie od niej jest niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej wymaga wyraźnej zgody strony, której w aktach sprawy brak.Stan faktyczny
Major M. F. został skierowany do służby poza granicami państwa i wystąpił o jednorazową należność pieniężną na zakup sprzętu. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty, uznając, że nie spełnia on przesłanek. Major M. F. wniósł odwołanie, które Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych stwierdził jako niedopuszczalne, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji nie została mu skutecznie doręczona. Decyzja została przesłana drogą elektroniczną bez bezpiecznego podpisu elektronicznego. Major M. F. zaskarżył postanowienie o niedopuszczalności odwołania do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [..]listopada 2011 r. nr [..] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Rozkazem z dnia [...] nr [...] Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zwolnił pełniącego służbę poza granicami państwa mjr M. F. z dotychczas wykonywanych zadań i wyznaczył, w tym samym kontyngencie, z dalszym pozostawieniem na stanowisku służbowym ostatnio zajmowanym w kraju, do wykonywania zadań Szefa Sekcji Logistyki Medycznej Narodowego Elementu Wsparcia Logistycznego PKW w Afganistanie.
W związku z wydaniem w/w rozkazu mjr M. F. wystąpił z wnioskiem do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w O. o wypłatę jednorazowej należności pieniężnej, przysługującej na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz.U. z 2010 r., Nr 41, poz. 243 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie MON z dnia 5 marca 2010 r.).
Po rozpatrzeniu w/w wniosku. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w O. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 102 ust 10 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) w zw. z § 9 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia MON z dnia 5 marca 2010 r. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), odmówił wypłaty na rzecz mjr M. F. jednorazowej należności pieniężnej na zakup indywidualnego sprzętu i wyposażenia wojskowego z tytułu skierowania w/w do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w ramach [...] zmiany PKW w Afganistanie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał przebieg postępowania w sprawie, i wyjaśnił że, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy może być wyznaczony lub skierowany do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Wskazał, że z art. 102 ust. 10 w/w ustawy wynika, że wysokość oraz tryb przyznawania i wypłacania należności, o których mowa w art. 102 ust. 3-5 w/w ustawy, rodzaje, wysokość, a także tryb przyznawania i wypłacania innych należności pieniężnych, o których mowa w art. 102 ust. 6 w/w ustawy, przysługujących żołnierzom zawodowym wyznaczonym albo skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, zostały określone w rozporządzeniu MON z dnia 5 marca 2010 r. Zgodnie z § 1 pkt 2 lit. c) wskazanego aktu, rozporządzenie to określa wysokość oraz tryb przyznawania i wypłacania należności zagranicznej, jednorazowego zasiłku adaptacyjnego i dodatku wojennego oraz rodzaje, wysokość, a także tryb przyznawania i wypłacania innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w składzie jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub w celu wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom. Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 5 marca 2010 r. stanowi zaś, jak podkreślił organ, że żołnierzowi zawodowemu o którym mowa w § 1 pkt 2 lit. a-c (a więc m.in. żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w składzie jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa zgodnie z przepisami w/w ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.) wypłaca się jednorazową należność pieniężną przeznaczoną na zakup indywidualnego sprzętu i wyposażenia wojskowego, w wysokości kwoty najniższego uposażenia. Należność tą, zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 5 marca 2010 r., wypłaca się w złotych po wydaniu decyzji o skierowaniu do pełnienia służby poza granicami państwa. Dokonuje zaś tego jednostka wojskowa właściwa w sprawie wypłaty uposażenia, nie częściej jednak niż jeden raz w trakcie roku kalendarzowego (§ 9 ust. 3 rozporządzenia MON z dnia 5 marca 2010 r.). W ocenie organu, w świetle przytoczonych przepisów prawnych i okoliczności faktycznych sprawy, wnioskodawca nie jest uprawniony do otrzymania wnioskowanej jednorazowej należności pieniężnej na zakup indywidualnego sprzętu i wyposażenia wojskowego z tytułu skierowania do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w ramach [...] zmiany PKW w Afganistanie. W przedmiotowej sprawie bowiem, jak zaznaczył organ, właściwy przełożony zwalniając żołnierza z zajmowanego stanowiska służbowego, nie skierował go do wykonywania obowiązków (pełnienia służby) lecz jedynie wyznaczył do wykonywania zadań. Ponadto ze w/w przepisów prawa, wynika że wnioskowana należność przysługuje wyłącznie w razie zaistnienia przesłanek, o których mowa w § 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia MON z dnia 5 marca 2010 r., tj. w sytuacji wydania decyzji o skierowaniu żołnierza do pełnienia służby poza granicami państwa oraz braku wypłaty na rzecz żołnierza wnioskowanej należności w roku kalendarzowym, w którym żołnierz ubiega się o wypłatę tej należności. Wobec powyższego, skoro z w/w przepisów prawa nie wynika, że wnioskowana należność może zostać również wypłacona w sytuacji, gdy decyzja o skierowaniu dotyczy żołnierza zawodowego, który przebywa i pełni służbę poza granicami państwa, to tym samym jak podsumował organ, brak jest podstaw do przyjęcia, że w takiej sytuacji żołnierz zawodowy jest uprawniony do wypłaty na jego rzecz przedmiotowej należności. Biorąc więc pod uwagę, że wnioskodawca został wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa w ramach [...] zmiany PKW w Afganistanie i nie nastąpiła rotacja do kraju, brak jest zdaniem organu podstaw do dokonania na jego rzecz wypłaty wnioskowanej należności.
Od powyższej decyzji mjr M. F. wniósł odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy. Odwołujący zarzucił, że nie został zawiadomiony jako strona postępowania o przyczynach przedłużenia postępowania w sprawie, że organ wydając rozstrzygnięcie nie uwzględnił znajdujących się w aktach sprawy dwóch korzystnych dla niego stanowisk prawników w przedmiotowej sprawie oraz opinii Dyrektora Departamentu Kadr MON przesłanej przez odwołującego wraz z pismem z dnia [...], a także że organ dokonał dowolnej interpretacji przepisów prawa. Odwołujący podkreślił, że rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [..] nr [...] wyraźnie powołuje w podstawie prawej art. 24 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zaznaczył również, że w przepisach rozporządzenia MON z dnia 5 marca 2010 r. nie została określona jako przesłanka negatywna, uniemożliwiająca otrzymanie przedmiotowej należności, okoliczność że decyzja o skierowaniu do pełnienia służby poza granicami państwa została wydana w odniesieniu do żołnierza zawodowego, który już przebywa i pełni służbę poza granicami państwa. Dlatego też w ocenie odwołującego, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, żołnierz zawodowy uczestniczący w dwóch kolejno następujących po sobie misjach poza granicami państwa, może dwukrotnie otrzymać przedmiotową należność, w przypadku gdy decyzje o jego skierowaniu do pełnienia służby poza granicami państwa, będą wydawane w kolejnych latach kalendarzowych.
Po rozpatrzeniu odwołania Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych postanowieniem z dnia [...] nr [...], na postawie art. 134 kpa, stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ na wstępie wyjaśnił, że w zakresie decyzji administracyjnych wydawanych przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 3 i art. 127 § 2 kpa od dnia 31 sierpnia 2011 r. jest Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, bowiem zgodnie z rozkazem tego organu z dnia [...] nr [...] w sprawie realizacji przedsięwzięć organizacyjnych umożliwiających rozformowanie dowództw okręgów wojskowych oraz protokołem Nr [..] z dnia [...], Jednostka Wojskowa Nr [...] weszła w bezpośrednie podporządkowanie Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Wskazał również, że z treści przesłanego drogą elektroniczną oświadczenia mjr M. F. z dnia [...] wynika, iż zapoznał się on z tekstem decyzji organu I instancji w dniu [...] oraz, że od decyzji tej wniósł on odwołanie w dnu [...], co potwierdza prezentata znajdująca się na odwołaniu. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji nie została jednak skutecznie doręczona stronie. Powołując się na przepis art. 107 § 1 kpa organ podkreślił, że decyzja powinna zawierać w szczególności podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być ona opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub podpisem osobistym. W toku postępowania dowodowego stwierdzono zaś, na podstawie pisma Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] nr [...], że mjr. M. F. doręczono skan egzemplarza decyzji za pośrednictwem poczty elektronicznej funkcjonującej w ramach systemu teleinformatycznego MILWAN, i że przesłany dokument elektroniczny nie został opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.). Taki sposób doręczenia stronie decyzji organu I instancji, jest zdaniem organu niezgodny z przepisami kpa. Przytaczając przepis art. 14 kpa, stanowiący że sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 2000 r. kpa, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż niedopuszczalność odwołania może zachodzić w związku z niewłaściwym doręczeniem skarżonej decyzji;
b) art. 107 §1 kpa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na ewidentnie mylnym przyjęciu, iż doręczona jemu decyzja powinna zostać opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 z późn. zm.);
c) art. 14 kpa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na rażącym, mylnym utożsamieniu sposobów załatwiania spraw, o czym mowa w tymże artykule, z formami doręczania decyzji, co z kolei regulują art. 39 i 391 kpa. Skarżący wskazał w związku z tym naruszeniem, że w uzasadnieniu skarżonego postanowienia na str. 2 akapit 3 występuje przykład elementarnego braku znajomości pojęcia dokumentu elektronicznego oraz literalnej treści art. 14 kpa, na który powołując się, organ stwierdza, iż formę dokumentu elektronicznego definiuje ustawa o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 z późno zm.), podczas, gdy pojęcie to definiuje ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r., Nr 64, poz. 565);
d) art. 39 i 391 kpa poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym stwierdzeniu, że skażonej decyzji nie doręczono jemu w zgodzie ze wskazanymi przepisami oraz, że doręczył ją organ nieuprawniony, a także przyjęcie, że sieć niejawna MILWAN służąca w Siłach Zbrojnych do przesyłania dokumentów, w tym niejawnych, nie mogła być użyta do przesłania przedmiotowej decyzji, a więc nie mieści się w granicach dyspozycji art. 391 kpa;
e) art. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne poprzez jego niezastosowanie i tym samym błędne założenie, że skan decyzji wydanej w wersji papierowej wydrukowany, zarejestrowany w kancelarii tajnej jednostki wojskowej i doręczony jemu za podpisem przez tą kancelarię, jest dokumentem elektronicznym wymagającym podpisu elektronicznego lub certyfikatu, co z kolei spowodowało błędną decyzję stwierdzającą, iż decyzja jako niewłaściwie doręczona nie weszła do obrotu prawnego;
Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) przewlekłe i opieszałe prowadzenie postępowania, nieuzasadnione przesyłanie orzeczenia do PKW Afganistan podczas, gdy przebywał on już w miejscu pełnienia służby oraz miejscu zamieszkania o czym organ z urzędu winien był wiedzieć lub w prosty sposób mógł okoliczność tę ustalić;
b) spowodowanie powtórnego doręczenia zaskarżonej decyzji bez pouczenia, iż doręczenie to ma związek z sentencją skarżonego postanowienia o niedopuszczalności odwołania (przed doręczeniem przedmiotowego postanowienia), przez co spowodowanie sytuacji, w której (zakładając, iż postanowienie będzie ostateczne), z uwagi na uchybienie terminu wniesienie odwołania rzeczywiście byłoby niedopuszczalne;
c) błędne pouczenie, iż odwołanie winno być wniesione powtórnie po ponownym (w rozumieniu organu właściwym) doręczeniu zaskarżonej decyzji podczas, gdy ponowne wnoszenie tego samego odwołania jest bezzasadne, a ewentualne uchybienie procedurze doręczenia decyzji leży po stronie organu, co w konsekwencji sankcjonowałoby łamanie przepisów postępowania administracyjnego przez ten organ i mogło prowadzić do niekończącego się postępowania polegającego na wielokrotnym, "niewłaściwym" doręczaniu decyzji i związanym z tym wielokrotnym, ponownym wnoszeniu odwołania. Skarżący stwierdził, że sytuacji takiej nie dopuszcza się w dotychczasowej praktyce, nie jest też znana orzecznictwu sądów administracyjnych.
Stawiając powyższe zarzuty, stosownie do treści art. 145 § 1 i art. 149 § 2 p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych Nr [...] z dnia [...] oraz wymierzenie grzywny wymienionemu organowi za opieszałe i przewlekłe, nieuzasadnione okolicznościami, prowadzenie postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu skargi skarżący, przytaczając treść art. 107 § 1 kpa, stwierdził, że organ sam wyraźnie wskazuje na własne ustalenia, iż doręczono jemu decyzję za pośrednictwem poczty elektronicznej w sieci teleinformatycznej MILWAN. Co oznacza, że decyzja ta nie została wydana w formie dokumentu elektronicznego, lecz w zwykłej formie papierowej, a przesłana została jedynie drogą elektroniczną, na zasadach określonych w art. 391 kpa, na co wyraził on zgodę, potwierdzając jej odbiór własnoręcznym podpisem w dzienniku dokumentów przychodzących do kancelarii tajnej w PKW w Afganistanie. Zdaniem skarżącego organ wybiórczo przywołuje art. 39 kpa wskazując, iż jedyną formą doręczenia pisma przez organ jest jego doręczenie za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy oznajmiając, iż w jego przypadku doręczenie to nie zaszło, w związku z czym decyzja nie weszła do obiegu prawnego, nie wskazując jednak z czego owe konkluzje wysnuwa. Skarżący podkreślił, że decyzja została doręczona jemu przez kancelarię tajną jednostki wojskowej, a więc ze wszech miar uprawnioną przez dowódcę tej jednostki komórkę organizacyjną, w formie papierowego wydruku. Do kancelarii tajnej natomiast dokument przesłano drogą elektroniczną, poprzez system teleinformatyczny MILWAN stosownie do dyspozycji art. 391 §1 kpa, na co wyraził on zgodę potwierdzając odbiór dokumentu własnoręcznym podpisem. Skarżący wskazał także, że pojęcie dokumentu elektronicznego definiuje ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 3 pkt 2 zgodnie z którym, dokument elektroniczny to stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. Nie budzi w związku z tym, zdaniem skarżącego wątpliwości to, iż dokument przesłany pocztą elektroniczną nie mieści się w zakresie znaczeniowym definicji dokumentu elektronicznego. Jest natomiast bezspornym stwierdzenie, że kwestionowana przez organ decyzja spełnia wszystkie wymogi określone dla decyzji administracyjnej wydanej w tradycyjnej, papierowej formie, a sposób jej doręczenia zgodny jest z przepisem 391 §1 kpa, a więc za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.). Skarżący wskazał także, że w rozumieniu przywołanej wyżej ustawy środki komunikacji elektronicznej to rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną, (art. 2 pkt 5), tak więc nie powinno budzić wątpliwości, że sieć MILWAN jest środkiem komunikacji elektronicznej. Reasumując skarżący stwierdził, że przedstawione przez niego zarzuty i wykazany brak podstaw zarówno merytorycznych jak i prawnych do wydania skarżonego postanowienia, a także szereg zaniedbań i zaniechań ze strony organu, zwłaszcza rażące naruszenie zasady praworządności oraz obowiązku budowania zaufania obywateli do władzy publicznej, a także rażące nieuzasadnione naruszenia terminów postępowania w pełni uzasadniają jego wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i obszernie odnosząc się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Przedmiotem rozważań sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie organu II instancji, o charakterze procesowym, wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "kpa". Zgodnie z tym artykułem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wynikało z ustalenia, iż decyzja organu I instancji z dnia [..] nr [...] nie została skarżącemu skutecznie doręczona. Doręczono bowiem skarżącemu, za pośrednictwem poczty elektronicznej funkcjonującej w ramach systemu teleinformatycznego MILWAN skan egzemplarza tej decyzji, który nie został zaopatrzony w bezpieczny podpis elektroniczny. Powyższe ustalenia faktyczne, w ocenie sądu są prawidłowe. Oparto je na informacji przekazanej przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w piśmie z dnia [...]. W piśmie tym stwierdzono, że decyzję nr [...] przesłano skarżącemu "w formie elektronicznej poprzez sieć MILWAN za pośrednictwem Kierownika Kancelarii PKW w Afganistanie oraz, że nie otrzymał on jej w formie, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, dalej powoływanej w skrócie jako: "ustawa o p.e."), ponieważ Jednostka Wojskowa Nr [...] nie stosuje podpisu elektronicznego. Wskazać w związku z tym należy na treść art. 5 ust. 2 ustawy o p.e.: "dane w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu są równoważne pod względem skutków prawnych dokumentom opatrzonym podpisami własnoręcznymi, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej." W tym kontekście informacje zawarte w piśmie Dowódcy Jednostki Nr [....] z dnia [...] należy rozumieć w ten sposób, że przesłana skarżącemu decyzja organu I instancji nie była ani dokumentem opatrzonym podpisem własnoręcznym, ani w postaci elektronicznej opatrzonym bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Wobec tego należy uznać, że organ I instancji załatwił sprawę z wniosku skarżącego z dnia [...] w formie pisemnej w rozumieniu art. 14 § 1 kpa, to jest wydając decyzję administracyjną na papierze, z własnoręcznym podpisem organu administracji, którą jedynie przesłano skarżącemu za pośrednictwem poczty elektronicznej funkcjonującej w ramach systemu teleinformatycznego MILWAN. Ten sposób doręczenia decyzji organu I instancji nie czyni z niej "decyzji wydanej w formie dokumentu elektronicznego", ponieważ - co jest bezsporne w niniejszej sprawie - nie była ona opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Podpis taki, zaś zgodnie z art. 107 § 1 kpa jest koniecznym elementem decyzji administracyjnej wydanej w formie dokumentu elektronicznego. Jego brak, w okolicznościach faktycznych tej sprawy oznacza, że w dniu [...] nie doręczono skarżącemu decyzji administracyjnej. Dokument przesłany skarżącemu nie zawierał bowiem ani bezpiecznego podpisu elektronicznego, ani podpisu złożonego przez organ własnoręcznie. Podpis własnoręczny został złożony na dokumencie, który pozostał w Polsce, w miejscu jego wydania i jeżeli zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 107 § 1 kpa, to jest on decyzją administracyjną. W sytuacji zatem, gdy nie doręczono skarżącemu decyzji administracyjnej, z powodu braku przedmiotu zaskarżenia, jego odwołanie z dnia [...] organ II instancji zmuszony był uznać za niedopuszczalne.
Odnosząc się do kwestii sposobów doręczeń, z jakich organ administracji może korzystać w toku postępowania administracyjnego, to mając na uwadze zarzuty skargi, warto podkreślić, że doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej może nastąpić tylko wtedy, gdy strona lub inny uczestnik postępowania wystąpi do organu administracji o takie doręczenia albo wyrazi zgodę na doręczenie pism za pomocą tych środków w (art. 391 kpa). Przy czym, w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie podkreśla się, że zgoda musi być udzielona wyraźnie, a nie w sposób domniemany lub dorozumiany, a wystąpienie o takie doręczenia musi znajdować się w aktach administracyjnych (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2008 r., II SA/Wa 1038/07, Lex nr 489125; A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do kpa, Lex/el, 2012, pkt 4). W aktach administracyjnych sprawy nie ma dokumentu zawierającego wystąpienie skarżącego o doręczenie za pomocą środków komunikacyjnych, ani zawierającego jego zgodę na takie doręczenie. Wobec tego doręczenie skarżącemu w niniejszej sprawie jakichkolwiek dokumentów za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jako niezgodne z art. 391 kpa, byłoby prawnie nieskutecznie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło