II SA/Bd 369/08

Dnia 5 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 roku sprawy ze skargi J. S. – K. i L. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości oddala skargę. Pismem z dnia [...] Starosta B. powiadomił S. i M. K., że nie wnosi sprzeciwu wobec zgłoszonego przez nich zamiaru wykonania na terenie działki nr [...] w Ł., Gmina B. wolnostojącej drewnianej wiaty na przechowywanie drewna o powierzchni zabudowy 10, 64 m ². Odpis pisma doręczono właścicielom przyległych działek nr [...] i nr [...] – P. i E. P. oraz K. i S. S. W dniu 11 stycznia 2008 r. do Starostwa B. wpłynęło pismo K. i S. S. (datowane 10 stycznia 2008 r.) nie wyrażające zgody na wskazaną wyżej inwestycję i zarazem informujące, że wymieniona w zgłoszeniu altana faktycznie już od roku na działce nr [..] istnieje. Uznając, że zawarta w powyższym piśmie informacja, iż obiekt został zrealizowany przed dokonaniem zgłoszenia uzasadnia dokonanie czynności w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do których poprowadzenia kompetentny jest organ nadzoru budowlanego, Starosta B. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] przekazujące pismo K. i S. S. na podstawie art. 65 § 1 kpa właściwemu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. Na postanowienie Starosty B. K. i S. S. złożyli zażalenie. W zażaleniu podnieśli, że wiata nie wymaga inwentaryzacji, gdyż cała budowa na działce [...] nie była zgłaszana przez 7 lat, a oddana została w użytkowanie decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] Nadto wskazali, że ich pismo – sprzeciw z dnia 10 stycznia 2008 r. dotyczyło wjazdów i wejścia do budynku na działce nr [...] bez prawa do terenu, które to wjazdy i wejścia zostały wybudowane i użytkowane są nieprawne i w tej sprawie toczy się postępowanie administracyjne. W piśmie z dnia 19 lutego 2008 r. uzupełniającym zażalenie wyżej wymienieni podkreślili, że wiata na drewno jest tylko nieistotnym fragmentem całej istniejącej na działce nr [....] zabudowy – jej posadowienia, linii zabudowy, a przede wszystkim wjazdów i wejść na drogę prywatną stanowiącą działkę nr [...], przez którą istnieje dojazd do działek [...] i [....] Poza tym zarzucili, że od ośmiu miesięcy usiłują bezskutecznie rozwiązać problem dojazdu działką nr [...] do swej nieruchomości. Wnieśli też w związku z tym o zajęcie się przez organ II instancji nie kwestią wiaty lecz wjazdów na działce [....]. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skoro, jak żalący się poinformowali w piśmie z dnia 10 stycznia 2008 r., inwestor zrealizował inwestycję przed dokonaniem stosownego zgłoszenia, wprowadził w błąd organ przyjmujący zgłoszenie. Wobec powyższego niezbędnie stało się przekazanie sprawy wg właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który powinien przeprowadzić postępowanie dotyczące samowoli budowlanej w oparciu o art. 51 ust. 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego, które to przepisy odnoszą się do podlegających zgłoszeniu lecz wykonanych przed zgłoszeniem robót budowlanych. Nadto organ stwierdził, iż w Starostwie B. nie jest i nie było prowadzone postępowanie w sprawie wjazdów i wejścia na działkę nr [...] Postanowienie Wojewody [...] zaskarżone zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez J. S.– K. i L. K. - właścicieli działki [...] korzystających z dojazdu przez działkę [...] Wnieśli oni o wydanie przez Sąd orzeczenia w sprawie ważności dwóch decyzji Wójta Gminy B. – decyzji o podziale gruntów z dnia [...] nr [...] gwarantującej wydzielenie drogi dla nieruchomości nr 180/11 i 180/12 oraz niezgodnej z prawem budowlanym i planem zagospodarowania przestrzennego decyzji nr [....] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. K. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego na działce nr [...] W uzasadnieniu skargi podnosząc problemy związane ze wskazanymi decyzjami skarżący między innymi stwierdzili, że nie mają zaufania do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie zakończył postępowania w sprawie ich wniosków żadnym postanowieniem lecz skierował ich do organu architektoniczno- budowlanego. Poza tym zakwestionowali powołanie się w zaskarżonym postanowieniu na fakt, że sprawa wjazdów i wejścia na działkę nr [...] nie była w Starostwie Powiatowym w B. znana i prowadzona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł w piśmie z dnia 9 maja 2008 r. o jej oddalenie, a następnie w piśmie z dnia 21 października 2008 r. podniósł, że zaskarżone i poprzedzające je postanowienie nie dotyczą interesu prawnego skarżących, a tym samy nie są oni uprawnieni do ich kwestionowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że kontrola ta sprowadza się do oceny, czy wydając decyzję lub postanowienie organ nie naruszył prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób wpływający na ich treść. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, w której wydano wskazane rozstrzygniecie, Sąd zobligowany jest zbadać, czy wniesienie skargi było dopuszczalne, w tym w szczególności, czy skarga została złożona przez uprawniony do tego podmiot. W art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), prawo do wniesienia do sądu administracyjnego skargi przyznano dwom kategoriom podmiotów: każdemu, kto ma interes prawny oraz, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i organizacji społecznej w razie spełnienia pozostałych wymienionych we wskazanym przepisie przesłanek. Przez podmiot mający interes prawny należy rozumieć stronę postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 28 kpa, a także inny podmiot, który wprawdzie nie posiadał statusu strony postępowania administracyjnego lecz ma interes prawny we wniesieniu skargi. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie przyjęto, że interes prawny wymagany przepisem art. 50 § 1 ppsa ma przede wszystkim charakter materialnoprawny (tak, jak w przypadku strony z art. 28 kpa) – musi istnieć konkretna norma administracyjnego prawa materialnego przewidująca w odniesieniu do określonego podmiotu i w określonym stanie faktycznym możliwość wydania określonego rozstrzygnięcia – przyznania uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa poza interesem wywodzącym się z przepisów prawa materialnego, obejmuje jednak także uprawnienia i obowiązki regulowanie przepisami prawa procesowego lub nawet ustrojowego. Powzięta informacja o dokonaniu samowoli budowlanej, do jakiej zaliczyć należy między innymi, jak to miało miejsce przypadku niniejszej sprawy, wykonanie robót budowlanych podlegających zgłoszeniu organowi administracji architektoniczno – budowlanej przed dokonaniem zgłoszenia, stanowi podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia tychże robót do stanu zgodnego z prawem, a w razie braku takiej możliwości- do rozbiórki obiektu. W art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) kompetencje do prowadzenia tego rodzaju postępowania przyznane zostały powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego. Stąd też pismo-sprzeciw K. i S. S. z dnia 10 stycznia 2008 r. skierowanie do Starostwa B., nie mogło skutkować wszczęciem, w związku z zawartą w nim informacją, przez Starostę B. postępowania. Wszcząć postępowanie mógł tylko bowiem organ właściwy w sprawie, to jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B\. Nadmienić przy tym należy, że za datę wszczęcia postępowania z urzędu uznaje się dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie przez uprawniony organ, o której to czynności powiadomiono stronę. Skoro pismo z dnia 10 stycznia 2008 r., jako wniesione do organu niewłaściwego, nie spowodowało wszczęcia przed Starostą B. postępowania w sprawie dokonanej samowoli, to nie mogło być w tym momencie mowy o stronach tegoż postępowania w rozumieniu art. 28 kpa (czyli w sensie materialnoprawnym). Dlatego do złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia [...] uprawnieni byli tylko i złożyli je, stosownie do pouczenia zawartego w art. 65 § 1 kpa, K. i S. S. – autorzy pisma z 10 stycznia 2008 r., którym prawidłowo doręczono odpis tegoż postanowienia. Z tych samych, co wymienione wyżej względów, uprawnienie do wniesienia skargi do Sądu na postanowienie organu II instancji służyło wyłącznie K. i S. S. Źródłem ich interesu prawnego w skierowaniu skargi do Sądu był przepis prawa procesowego. Skarga w stosunku do nich została jednak odrzucona z powodu nie uiszczenia od niej wpisu. Tego rodzaju interesem prawnym nie mogą natomiast wykazać się skarżący. W związku z tym wniesiona przez nich skarga, jako niedopuszczalna podlega oddaleniu, bez oceny przez Sąd prawidłowości zaskarżonego postanowienia pod względem merytorycznym. Wskazać dodatkowo należy, że także w razie wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego związanego ze stwierdzoną samowolą budowlaną, nie skarżącym lecz tylko właścicielom działek nr [...] i [....] bezpośrednio sąsiadujących z działką nr [...], na której wzniesiona został wiata, przysługiwałby status stron tego postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Sąd nie będąc przy orzekaniu związany granicami skargi, to jest mając uprawnienie reagowania także na niedostrzeżone przez skarżącego wadliwości zaskarżonego aktu, jest jednak związany granicami sprawy. Oznacza to, że rozpatrując skargę Sąd nie może wykraczać swoimi ocenami prawnymi poza granice sprawy określone przez przedmiot zaskarżonego konkretnego rozstrzygnięcia. Ze względu na to, iż w niniejszym przypadku przedmiotem kwestionowanego postanowienia było przekazanie pisma innemu organowi według właściwości, przeto nawet, w razie wniesienia skargi przez legitymowany do tego podmiot, poza oceną ze strony Sądu musiałyby pozostawać podnoszone w skardze istotne dla skarżących kwestie dotyczące usytuowania wjazdów i wejścia na działkę nr [...], na której usytuowana jest samowolnie wzniesiona wiata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. u. Nr 153, poz. 1270), orzeczono, jak w sentencji niniejszego wyroku.