II SA/Bd 37/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 37/04 UZASADNIENIE W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją nr [...] utrzymało w mocy decyzje Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w B. nr [...] w przedmiocie przyznania Panu M. C. pomocy w formie zasiłku okresowego w kwocie100,00 zł. na częściowe opłacenie zaległości za wodę. Skarżący wnioskował o przyznanie świadczenia w wysokości 2755,47 zł. Organ nie uwzględnił w całości żądania. Przy wydawaniu rozstrzygnięcia kierował się tym, że przyznanie zasiłków okresowych, o których mowa jest w art.31 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jednolity tekst: Dz. U. Nr 64 z 1998r. poz. 414 z późn. zm.), uzależnione jest nie tylko od spełnienia wymogów przewidzianych w ustawie, ale przede wszystkim od możliwości finansowych organu. Poza tym zasiłki okresowe są świadczeniami fakultatywnymi, co daje organowi według uznania dotarcie do najbardziej potrzebujących osób. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji skarżący skrytykował wysokość środków finansowych przeznaczonych przez ROPS [...] na wypłatę zasiłków okresowych w miesiącu grudniu 2003r. Jednocześnie podtrzymał wniosek, żądając wypłaty kwoty 2755,47 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołało się na ogólne zasady ustawy o pomocy społecznej, a w szczególności na art.2 ust.4 tej ustawy, zgodnie z którym potrzeby osób - rodzin powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zdaniem organu, przy niewystarczających dochodach z budżetu przeznaczonych na pomoc społeczną, uznaniu organu pozostaje zgodnie z ustawą dotarcie do osób najbardziej potrzebujących. Zatem rozdysponowanie środków pozostawione jest organom pomocy społecznej, które są najlepiej zorientowane w potrzebach podopiecznych. Od przedmiotowej decyzji skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa, złamanie Konstytucji RP, a dokładnie art. 67 ,69 i 71 pkt 1. W udzielonej odpowiedzi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz. 1270 )sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne. W ocenie Sądu, nie ma racji skarżący twierdząc, że organy przy wydawaniu rozstrzygnięć naruszyły art. 67, art.69 i 71pkt 1 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 8 Konstytucji jest ona najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Jej przepisy znajdują bezpośrednie zastosowanie, lecz nie jest to możliwe wówczas, gdy - jak w niniejszym wypadku - Konstytucja stanowi inaczej. W sprawach form i warunków udzielania zabezpieczenia społecznego osobom pozostającym bez pracy art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji odsyła do ustaw szczególnych, na których organy administracji publicznej oparły rozstrzygnięcia w sprawie. Również stosowne odesłanie zawiera art. 69 i art. 71 Konstytucji. W związku z powyższym organ nie miał podstaw do bezpośredniego stosowania Konstytucji, a Sąd tym samym nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podobny pogląd wyrażony został w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002r. sygn.akt III RN 141/01 OSNP 2002/24/584 "(...) art. 67 Konstytucji, który zapewnia każdemu prawo do zabezpieczenia społecznego w razie pozostawania bez pracy nie z własnej woli i nieposiadania innych środków utrzymania. Przepisy te zawierają treść normatywną nie nadającą się do zbudowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe ani nie umożliwiają oparcia na nich orzeczenia zasądzającego (uwzględniającego) roszczenie, są więc raczej źródłem gwarancji aniżeli praw, a tym samym spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalanych ustawach - wyraźnie zresztą zapowiedzianych w art. 67 ust. 2 Konstytucji - w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe (roszczenia) oraz zapewniając ich egzekucję". Ponadto Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 15/01 OTK 2001/8/252 z dnia 20 listopada 2001r.wypowiedział się, że "Przepisy art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) są zgodne z art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Dlatego też organ administracyjny nie ma obowiązku, a jedynie prawo do tego by przyznać określonym osobom zasiłek okresowy, a przepis art. 31 ust 1 jest zgodny ze wskazanym wzorcem konstytucyjnym. W ocenie Sądu nie doszło więc ze strony organu do naruszenia przepisów ustawy o pomocy społecznej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ administracji nie podjął decyzji w sposób całkowicie dowolny. Kierował się art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 2. Organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokojone niezbędnie i w jaki sposób. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przy sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tego też względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz.1270 ). Anna Klotz Wiesław Czerwiński Elżbieta Piechowiak