II SA/Bd 374/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-07-21
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje miesięcznie dochód w wysokości 2.980,48 zł i posiada mieszkanie, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego miesięczny dochód w wysokości 2.980,48 zł, mimo ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem, nie uzasadnia twierdzenia o niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być przyznawane tylko w sytuacjach, gdy zdobycie środków na udział w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uzasadniając go trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie, a jego miesięczny dochód wynosi 2.980,48 zł z emerytury. Dołączył wykaz wydatków i oświadczył o braku oszczędności. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na pismo Wojewody o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami kraju.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na pismo Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami kraju postanowił: oddalić wniosek
W dniu 2 czerwca 2010r. (uzupełniony 20 lipca 2010r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Konieczność przyznania prawa pomocy wnioskodawca uzasadnił trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o powierzchni 46,99 m2. Podał, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2.980,48 zł miesięcznie. Ponadto do wniosku załączył wykaz wydatków ponoszonych miesięcznie oraz rocznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał ona zasadności swojego wniosku. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponosi ponadprzeciętne wydatki. Podkreślenia wymaga, że decydując o przyznaniu prawa pomocy referendarz sądowy kieruje się tylko sytuacją majątkową skarżącego nie zaś skomplikowaniem sprawy.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło