II SA/Bd 374/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T. O. na pismo Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami kraju postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił T. O. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na pismo Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami kraju. Wskutek zażalenia wniesionego przez skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OZ296/11. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Jak wskazał w uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny, zaskarżone postanowienie wydane zostało jako rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podczas gdy wniosek złożony został o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, prawo pomocy może zostać w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie całkowitym i w zakresie częściowym, o czym stanowi art. 245 § 1 p.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, co wynika z art. 245 § 2 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym natomiast obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zwrócić uwagę ponadto należy, iż różne są kryteria przyznawania prawa pomocy w zakresie całkowitym i w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Z uwagi na treść art. 243 § 1 p.p.s.a. podkreślić należy, iż przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony, w związku z czym rozpoznający ów wniosek Sąd związany jest jego zakresem, z uwagi na odmienność kryteriów warunkujących całkowite i częściowe przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o prawo pomocy w zakresie częściowym, co obliguje Sąd do zbadania, czy skarżący może wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony są jedynymi kryteriami branymi pod uwagę przez Sąd rozpatrujący wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Jak wynika z informacji zawartych w przedłożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także z innych dostarczonych przez wnioskodawcę dokumentów, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając miesięczny dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2.980,48 zł. Skarżący oświadczył, że dysponuje mieszkaniem o powierzchni 46,99m², a także ogródkiem działkowym położonym w M. Ponadto, jak wynika z oświadczenia skarżącego posiada on samochód, telefon stacjonarny oraz komórkowy, a także notebooka. Jak wynika z zestawienia wydatków ponoszonych przez skarżącego w związku z niezbędnymi opłatami, część z tych wydatków ma charakter comiesięczny (czynsz za mieszkanie i garaż, telefony, niezbędne leki – ok. 600 zł), inne skarżący ponosi co kilka miesięcy (energia elektryczna, gaz), jeszcze inne mają charakter roczny (składka członkowska dotycząca ogródka działkowego, ubezpieczenie tego domku i energia elektryczna, ubezpieczenie samochodu czy mieszkania). Powyższe okoliczności, wskazujące iż skarżący ma możliwość utrzymania samochodu, domku działkowego, czy zakupu laptopa skłaniają ku przypuszczeniu, że wydatek związany z ustanowieniem radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej i ewentualnego reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sadem Administracyjnym nie będzie stanowiło uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego. Podkreślić należy, iż kryterium dochodowe jest jedynym czynnikiem mającym znaczenie w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, bez znaczenia pozostaje tu stopień skomplikowania sprawy, czy też inne kwestie mając znaczenie historyczne. Zważywszy zatem na osiągane przez skarżącego dochody i ponoszone wydatki Sąd nie ma w przedmiotowej sprawie wątpliwości, iż przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym jest w niniejszej sprawie nieuzasadnione. Podkreślić bowiem należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Należy wreszcie wskazać, iż wysokość minimalnego wynagrodzenia w 2010r. wyniosła 1.317 zł., co wynika z obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. (M.P. Nr 48, poz. 709), wydanego na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314). Dochód skarżącego wynosi natomiast 2.980,48 zł, co stanowi znaczne przekroczenie wyżej wskazanej kwoty i oznacza, że skarżący jest w posiadaniu środków finansowych umożliwiających mu poniesienie kosztów związanych z wniesieniem przez niego skargi do sądu administracyjnego, zwłaszcza, że skarżący nie przedstawił żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających pozytywne ustosunkowanie się do jego wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.