II SA/Bd 378/04

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Piechowiak Sędziowie NSA W. Czerwiński (spr.) M . Linska-Wawrzon Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Bożeny M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Bożeny M., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] 1998 r. znak [...] o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie dwóch orzeczeń lekarskich Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. o nierozpoznaniu choroby zawodowej narządu głosu z dnia [...] 1995 r., z dnia [...] 1998 r. oraz orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z powodu braku podstaw klinicznych. Ostatnie badanie lekarskie wykonano w dniu [...] 2001 r. w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., co było konsekwencją zaleceń wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2000 r. sygn. II SA/Gd 358/99. W wyroku tym zawarto pogląd o potrzebie przeprowadzenia bardziej wnikliwego postępowania dowodowego. Wydanie orzeczenia lekarskiego było poprzedzone badaniem laryngologicznym, foniatrycznym i videostroboskopowym. W wyniku tych badań rozpoznano przewlekły suchy nieżyt nosa, gardła i krtani, zmniejszenie ruchomości prawego fałdu głosowego niewielkiego stopnia, zaburzenia głosu typu dysfonii hyperfunkcjonalnej. Stan po strumektomii 1989 r.. Stwierdzono, że brak jest cech choroby zawodowej narządu głosu. (obecnie Państwowy) Wojewódzki Inspektor Sanitarny zażądał dodatkowych informacji z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Instytut potwierdził, że orzeczenie z dnia [...] 2001 r. nie zawiera żadnych pomyłek. Zwrócono się także do Wojewódzkiej Poradni Foniatryczno-Audiologicznej w B. celem wyjaśnienia istniejących w sprawie rozbieżności. Z odpowiedzi Poradni Foniatryczno – Audiologicznej wynika, że niedowład fałdów głosowych oraz porażenie fałdów głosowych to dwie różne jednostki chorobowe, a w przebiegu 9-letniego leczenia (w latach 1991-2000), w którym nie było narażenia, stwierdzono niedowład fałdu głosowego lewego, spowodowany nadmiernym obciążeniem narządu głosu oraz, że orzeczenie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. z roku 2001 nie stanowi sprzeczności wobec zaświadczenia z Poradni Foniatrycznej. Z dodatkowych wyjaśnień Instytutu Medycyny Pracy wynika, że aktualne dostępne narzędzie do badania wydolności głosowej krtani w postaci videostroboskopii pozwala na obiektywną diagnozę możliwą do zweryfikowania poprzez wielokrotne odtwarzanie zweryfikowanego obrazu krtani na kasecie video. Orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł., jako klinicznej jednostki odwoławczej są merytorycznie ostateczne, co oznacza, że wyczerpane zostały możliwości orzeczniczo-diagnostyczne w procedurze koniecznej do rozpoznania chorób zawodowych. W skardze na powyższą decyzję Bożena M. wniosła o stwierdzenie choroby zawodowej. Wskazała, że w zawodzie nauczycielskim przepracowała 21 lat, pracując 5-9 godzin dziennie, odczuwając zaburzenia w mówieniu, śpiewaniu, chrypkę, suchy męczący kaszel, pieczenie w gardle, chwilowy zanik głosu. W ostatnim roku korzystała z rocznego urlopu zdrowotnego. Przeszła na rentę uważając, że stan jej strun głosowych ulegnie poprawie. Stwierdziła, że IMP w Ł. w badaniach zrobił postęp, zauważył zmniejszenie ruchomości fałdu głosowego, tylko pomylił strony. Prawy fałd głosowy wykazuje zmniejszenie ruchomości, a co z lewym., który ma być w gorszym stanie. Stwierdziła, że jest 12 rok na rencie. Zgłosiła wątpliwości co do badań lekarskich, zarzucając powierzchowność badań, pozbawienie jej badań dodatkowych, niezgodność z ustaleniami, która ze strun głosowych, a są obie, jest z niedowładem. Uważa, że są warunki, aby stwierdzić u niej chorobę zawodową. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W zaskarżonej decyzji trafnie stwierdzono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało rozpoczęte przed dniem 3.9.2002 r., to stosownie do § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) zastosowanie ma rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia w punkcie 7 figurują: "Przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe.)" Wyliczenie to jest wyczerpujące co oznacza, że tylko tego typu rozpoznanie upoważnia, przy spełnieniu pozostałych warunków, do uznania, że mamy do czynienia z chorobą zawodową. Rozpoznanie lekarskie dokonane u skarżącej nie wykazało tego rodzaju schorzeń. Zagadnienie w sprawie sprowadza się do oceny, czy w sprawie wyczerpano wszystkie możliwości dowodowe i czy ocena tych dowodów jest wszechstronna. W dotychczasowym orzecznictwie przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7-9 rozporządzenia i o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W ocenie Sądu, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyczerpał możliwości dowodowe w sprawie. Przeprowadzono wielokrotne badania lekarskie skarżącej. Badania te dokonano w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Ten ostatni organ jest organem wyspecjalizowanym w badaniu chorób zawodowych i w stosunku do skarżącej zastosowano najnowsze badania. Wyniki tych badań przedstawiono w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2001 r. Stwierdzono, że brak jest klinicznych cech choroby zawodowej narządu głosu. Wobec odmiennych poglądów skarżącej oraz rozbieżności w orzeczeniach lekarskich zwrócono się ponownie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W piśmie otrzymanym przez WPIS w dniu [...] 2001 stwierdzono, że brak jest podstaw do zmiany wydanych orzeczeń o nie stwierdzeniu choroby zawodowej narządu głosu u Bożeny M. po 10 latach od chwili ustania pracy zawodowej wymagającej wysiłku głosowego. Stwierdzono wręcz, że sprawa nie będzie ponownie badana w Instytucie. Nie można wykluczyć, że wykonywany przez skarżącą zawód nauczycielki w przedszkolu był związany z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W warunkach takich pracują wszyscy nauczyciele w przedszkolach. Jednakże dokonane orzeczeniem lekarskim rozpoznanie wykluczyło istnieje jednej z 3 rodzajów schorzeń (guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe) dających uprawnienie do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnych ustaleń w tym zakresie ani też nie ma uprawnień do prowadzenia postępowania dowodowego, czego domagał się pełnomocnik skarżącej. Postępowanie dowodowe, w ocenie Sądu, zostało przeprowadzone wszechstronnie, a przedstawione orzeczenia lekarskie nie zawierają cech dowolności i oparte są o obiektywne kryteria. Subiektywne odczucia skarżącej, w świetle wyczerpujących badań lekarskich, nie mogą mieć decydującego znaczenia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w obliczu kilku jednoznacznych opinii lekarskich, w tym opinii wyspecjalizowanego i uprawnionego do stwierdzenia choroby zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w Ł., podjął decyzją zgodną z zebranym materiałem dowodowym. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.