II SA/Bd 381/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007r. sprawy ze skargi Danuty S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...] na podstawie art. 3 pkt 2, art. 5, art. 6, art. 8, art. 10, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w związku z § 1 i § 7-8 i § 9 w pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodów rodziny albo osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) oraz art. 104 i 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzeczono o przyznaniu Danucie S. zasiłku rodzinnego na dzieci: Aleksandrę, Klaudię i Kacpra wraz z odpowiednimi dodatkami tj. dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na syna Kacpra oraz dodatkiem z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na syna Kacpra. Świadczenia przyznano na okres od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. a w odniesieniu do dodatku z tytułu opieki w czasie urlopu wychowawczego od 25 stycznia 2007 r. do 19 sierpnia 2007 r. (data zakończenia urlopu). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę, iż wnioskowane świadczenia mogły być przyznane jedynie od dnia złożenia wniosku tj. od 25 stycznia 2007 r. (zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu wychowania w rodzinie wielodzietnej w styczniu 2007 r. był pobierany przez męża wnioskodawczyni). Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się wnioskodawczyni i wniosła od niego odwołanie, gdyż jej zdaniem niesłusznie została pozbawiona uprawnienia do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 20 sierpnia 2005 r. do 24 stycznia 2007 r. Odwołująca podniosła, że wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych złożyła w dniu 25 stycznia 2007 r., wyjaśniając jednocześnie, że bez jej winy ZUS zawiesił prawa przysługujące osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę. W dniu 18 stycznia 2007 r. wszelkie prawa zostały jej przywrócone wskutek korzystnych orzeczeń sądowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego kwestionowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń organu I instancji określającego moment początkowy przyznania świadczeń wobec faktu, iż stosowny wniosek z kompletem dokumentów złożono 25 stycznia 2007 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca, w którym został złożony wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Danuta S. wyraziła niezadowolenie z zapadłego orzeczenia organu odwoławczego podnosząc, iż powodem złożenia przez nią wniosku dopiero 25 stycznia 2007 r. był spór z ZUS-em w sprawie świadczeń pracowniczych. Zarzucono skarżącej, że podpisała fikcyjną umowę o pracę. Dopiero korzystny wynik toczącej się sprawy sądowej umożliwił skarżącej wylegitymowanie się stosownymi dokumentami. Bez swojej winy nie była ona w stanie przedłożyć odpowiednich dokumentów wcześniej. W skardze domagała się spłaty zasiłku od dnia kiedy on by jej przysługiwał, gdyby ZUS nie wydał niekorzystnej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nIe jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania uprawnień do zasiłku rodzinnego oraz dodatków, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Przyznanie uprawnień do zasiłku rodzinnego i ewentualnych dodatków nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia ustawowych, materialnoprawnych przesłanek. Przesłanki te w przypadku skarżącej określone zostały wart. 5 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Jeżeli zaś chodzi o termin powstania uprawnienia do konkretnego świadczenia, która to kwestia stanowi przedmiot niniejszej sprawy, odwołać należy się do regulacji zawartej wart. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Rozwinięcie tej reguły znajduje się w wydanym na podstawie art. 23 ust. 5 cyt. ustawy rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, którego przepis § 2 ust. 1 i 2 określa, iż postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć niezbędne dokumenty, m.in. w przypadku ubiegania się o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, zaświadczenie o udzieleniu urlopu wychowawczego oraz okresie na jaki urlop został udzielony, zaświadczenie o zatrudnieniu bezpośrednio przed urlopem i zaświadczenie, że osoba była ubezpieczona (§ 3 roz.) Mając na uwadze przedstawioną analizę prawną mających w sprawie zastosowanie przepisów, stwierdzić należy prawidłowość postępowania orzekającego organu, który wobec złożenia kompletnego wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków w dniu 25 stycznia 2007 r., w oparciu o art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozstrzygnął w przedmiocie przyznania wnioskowanego świadczenia, tylko za okres zapoczątkowany wpłynięciem kompletnego wniosku do końca okresu zasiłkowego. Brak faktycznej możliwości wcześniejszego skompletowania dokumentów z powodu toczącej się sprawy sądowej, pozostaje bez wpływu na wysokość przyznanego świadczenia i okres za który jest on należny. W rozpoznawanej sprawie nie mogła mieć zastosowania wyjątkowa procedura, określona w § 12 ust. 4 cyt. rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi, iż w przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest nie wydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia rodzinne przysługują począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek. Zatem również w tym przypadku uprawnienie może być przyznane od dnia złożenia wniosku. Unormowanie to nie może być podstawą przyznawania świadczeń za okres przed złożeniem wniosku. To, że nastąpiła materialnoprawna podstawa uzyskania prawa, nie oznacza, że brak wniosku pozwalał na uwzględnienie żądań skarżącej. Reasumując uznać należy, że organy administracji dokonały prawidłowej interpretacji przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie, czego skutkiem w tej konkretnej sprawie mogło być tylko wydanie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.