II SA/Bd 382/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Komendanta [...] w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę Pismem z dnia [...] października 2024r. Administracja Domów Miejskich poinformowała Komendę Policji o zgonie głównego najemcy lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] – H. J.. W wyniku kontroli dzielnicowego Komisariatu P. B. - [...] w dniu [...] listopada 2024 r. ustalono iż w przedmiotowym mieszkaniu zamieszkuje A. J. ("Skarżący", "Strona"), A. S. i B. G.. Ponadto ustalono, że w mieszkaniu zameldowanych jest 5 osób: A. oraz B. J. wraz z dziećmi: W. J., J. J. oraz F. J.. W związku z powyższym Komendant Miejski P. w B. w dniu [...] grudnia 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie opróżnienia wskazanego lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2025r. Komendant Miejski P. w B. zobowiązał A. J. do opróżnienia wskazanego lokalu mieszkalnego, wskazując na brak posiadania prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego, do którego uprawnienie posiadał jego ojciec – H. J.. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Komendant Policji decyzją z dnia [...] marca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B.. Na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1988 r. WUSW w B. przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony L. S., natomiast w drodze zamiany z dnia [...] czerwca 1995 r. prawo do przedmiotowego lokalu nabył H. J.. Osobami uprawnionymi do zamieszkiwana w przedmiotowym lokalu pozostawali członkowie rodziny: żona, córka i dwóch synów, w tym Skarżący. Po śmierci H. J. w dniu [...] maja 2023 r., Skarżący nadal zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Organ podkreślił, że przedmiotowy lokal nie został przydzielony A. J. w formie decyzji administracyjnej, tj. prawa do przedmiotowego lokalu zainteresowany nie uzyskał pełniąc służbę w Policji na podstawie art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r., poz. 145, dalej: "u.o.p."), który stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Skarżący nie posiada również prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego w dyspozycji Policji na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), zgodnie z którym prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów (...) przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Organ wyjaśnił, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkujących w tym lokalu (art. 95 ust. 4 u.o.p.). Podkreślił, że przydzielanie funkcjonariuszom Policji i opróżnianie lokali mieszkalnych jest szczegółowo uregulowane w ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucono naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") przez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, niezebranie pełnego materiału dowodowego, pominięcie zgromadzonych w sprawie dowodów i wydanie decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez braki w uzasadnieniu faktycznym decyzji, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r., podczas gdy w realiach sprawy powinna ona zostać uchylona w całości, - art. 11 k.p.a. przez naruszenie w sprawie przez organy administracji publicznej zasady przekonywania, - art. 8 k.p.a. przez naruszenie w sprawie zasady zaufania do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złoży strona i żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wobec wniosku organu i braku sprzeciwu Strony skarżącej sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji odwołać się należy do art. 88 ust. 1 u.o.p. zgodnie z którym, prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji przysługuje policjantowi w służbie stałej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, a w świetle art. 89 ww. ustawy członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może zatem otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 u.o.p., które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu lecz ich uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu wywodzone są z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą też taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni. Przepis przewiduje również możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdyby ci członkowie rodziny byli uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Po śmierci emeryta policyjnego, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, może otrzymać zatem tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Okoliczność taka w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Skarżący jest synem policjanta bez własnego indywidualnego tytułu do zajmowania lokalu. Nie jest on uprawniony na podstawie przepisów ustawy o Policji, ani na podstawie przepisów ubezpieczenia społecznego jak uprawniony do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej. Skarżący zajmuje zatem lokal bez tytułu prawnego. Organ policji w takim przypadku ma obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w jego dyspozycji, jeżeli taki lokal zajmuje osoba nie mająca do niego prawa, gdyż zgodnie z przepisem art. 95 ust. 3 pkt.3 u.o.p. będącym podstawą badanego rozstrzygnięcia - decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania takiego lokalu (o jakim mowa w art. 90) przez policjanta lub członków jego rodziny, albo inne osoby, bez tytułu prawnego. Treść powołanej normy prawnej świadczy o tym, że ustawodawca odniósł się w niej do lokali mieszkalnych, przy pomocy których organy policji zaspokajają prawo funkcjonariuszy do lokali mieszkalnych. To zaś prowadzi do konkluzji, iż sformułowanie (bez tytułu prawnego) odnosi się wyłącznie do takiego tytułu prawnego, który jest wywodzony z ustawy o policji, odrębnych regulacji emerytalnych a nie jakiegokolwiek innego tytułu prawnego – w tym wywodzonego z kodeksu cywilnego. Skarżący powoływał się na okoliczności związane z długoletnim zamieszkiwaniem w lokalu i ponoszeniem opłat. Na bazie tych okoliczności Skarżący wywodził, że zasady współżycia społecznego prowadzą do wniosku, iż Stronie przysługuje prawo do mieszkania w spornym lokalu. Należy w tym miejscu podkreślić, że na gruncie przepisów resortowych uprawnionym mogła być jedynie osoba, która spełniała wymienione powyżej kryteria do nabycia prawa do lokalu. Prawo do zamieszkiwania w lokalu przydzielonym osobie uprawnionej, nie jest jednocześnie prawem do lokalu innych podmiotów. Skarżący w sposób pochodny od prawa policjanta (ojca), miał uprawnienie do przebywania i korzystania z lokalu w czasie gdy zajmowała go osoba posiadająca tytuł prawny. Z uwagi na brak obecnie podmiotów uprawnionych do lokalu, uprawnienie do dalszego zajmowania lokalu przez Skarżącego nie istnieje. Powyższy wniosek pozostaje w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych, zgodnie z którym, do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów policji, nie mają zastosowania ani przepisy Kodeksu cywilnego – w tym art. 691 § 1 - ani przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów. Prawo do lokalu mieszkalnego o jakim mowa w rozdziale 8 ustawy o policji, nie jest instytucją prawa cywilnego. Jest to uregulowanie szczególne dotyczące funkcjonariuszy szeroko rozumianych służb mundurowych (wyrok WSA w Warszawie z 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 920/16, wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2330/12). Konsekwencją więc zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust.3 pkt.3 u.o.p. (wyrok NSA z 10 października 2025. sygn. akt III OSK 1771/24). Należy też dodać, że do kognicji Sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie kwestii dotyczących relacji między właścicielem lokalu a uprawnionym do jego dysponowania organem policji. Decydowanie o sposobie wykorzystania lokali oddanych do dyspozycji organów leży w ich wyłącznej gestii. Skoro lokal zajmowany przez Skarżącego pozostaje w dyspozycji organów Policji i objęty jest szczególną regulacją prawną ustawy o Policji oraz pozostałych przepisów resortowych spraw wewnętrznych i w tym zakresie nie mają zastosowania regulacje wynikające z innych przepisów, w tym z Kodeksu cywilnego oraz z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 611) to Stronie nie przysługuje prawo do jego zajmowania. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów wtedy, gdy przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (w tym także Policji) są przepisy szczególne wobec ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i tymi przepisami szczególnymi jest rozdział 8 ustawy o Policji. Tym samym, to przepisy ustawy o Policji regulują zarówno kwestie dysponowania lokalami mieszkalnymi jak i ich opróżniania. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa procesowego podniesionych w skardze. Nie można organom skutecznie zarzucić im, że nie zbadały wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, że nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do podjęcia decyzji co do istoty sprawy, czy też, że nie dokonały jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, Komendant Policji uzasadnił bowiem w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.