II SA/Bd 386/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2007r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] nakazującą W. P. na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 115, poz. 1118) rozbiórkę dwóch miejsc postojowych przy ulicy [...] w W. wykonanych bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi oraz niezgodnie z warunkami technicznymi. W motywach decyzji organ wskazał, że wykonane kostką betonową utwardzenie terenu o wymiarach [...] x [...] m w odległości 2,00 m - 2,96 m od ściany budynku mieszkalnego zlokalizowane zostało z naruszeniem warunków techniczno – budowlanych określonych w § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., Nr 75, poz. 690, ze zm.). Powyższa okoliczność, jak stwierdził organ, a także fakt, iż działka, na której znajdują się miejsca postojowe nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wykluczyły możliwość zastosowania przepisów mających na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Ponadto powołując się na brzmienie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy wyjaśnił, iż bezspornym jest niedopełnienie przez W. P. obowiązku polegającego na zgłoszeniu właściwemu organowi budowy przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót. Odnosząc się, zaś do zarzutu odwołującej się, iż nie naruszyła warunków technicznych zaznaczył, że budynek od którego okien w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi mierzona jest odległość do miejsc postojowych, jest budynkiem mieszkalnym, w którym jedynie część pomieszczeń przeznaczona jest na działalność usługową, co oznacza, iż zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem odległość ta w przypadku do 4 stanowisk nie może być mniejsza niż 7 metrów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję W. P. wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690, ze zm.), poprzez błędne przyjęcie przez organy orzekające, że teren przeznaczony na dojazd samochodów ratownictwa medycznego usytuowany jest w odległości mniejszej niż 7 metrów od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, bowiem okna te znajdują się w pomieszczeniach przewidzianych na działalność usługową. Nadto zdaniem skarżącej wykonane utwardzenie terenu nie mieści się w kategorii budów, o których mowa w treści art. 29 ust. pkt 10 Prawa budowlanego - stanowi ono dojście do firmy A, jak również w razie konieczności ma służyć umożliwieniu dowozu pacjenta, a więc jego funkcji nie można ograniczyć do jedynie miejsc parkingowych, o których mowa w tym przepisie. W. P. zarzuciła również, że nieuprawnione jest twierdzenie organu orzekającego dotyczące niewywiązania się przez nią z obowiązku zgłoszenia robót, gdyż wystąpiła ona ze stosownym pismem do Prezydenta Miasta [...], co w jej ocenie wypełnia dyspozycję art. 30 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wywiódł ponadto, iż W. P. będąca współwłaścicielem gruntu stanowiącego działkę nr [...] przy ul. [...] w W., na której dokonała utwardzenia terenu, nie uzyskała na to zgody pozostałych współwłaścicieli, co wynika z ich pisma z dnia [...] marca 2007 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] gdzie wskazują, iż zrealizowaną budowę traktują jako zawłaszczenie przez skarżącą części wspólnej wymienionej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. , Nr 156, poz. 1118, ze zm.) budowa wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 10 tej ustawy miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2006 r. w wyniku pisma J. N. z dnia [...] października o wstrzymanie wykonywanych na działce nr [...] przy ul. [...] w W. na zlecenie W. P. robót budowlanych, stwierdzono utwardzenie kostką brukową na powierzchni [...] m + [...] m placu przed firmą A znajdującym się na parterze usytuowanego na tejże działce budynku. Treść załączonych do akt sprawy pism Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. do Przewodniczącego Wspólnoty Mieszkaniowej (K. 3) oraz inwestora z dnia [...] października 2006 r. do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] (K. 7) wskazuje, że powyższe utwardzenie przed należącym do inwestora lokalem użytkowym stanowi dwa miejsca parkingowe dla samochodów oraz jednocześnie zapewnia dojazd – w razie potrzeby – karetki pogotowia ratunkowego. Jednocześnie w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2006 r. (K. 26) W. P. stwierdziła, że wspomniane utwardzenie terenu ma umożliwić pacjentom, często niepełnosprawnym, którzy dotąd pozostawiali samochody w znacznej odległości, zaparkowanie bezpośrednio przed firmą A, a nadto - iż na wybrukowanym miejscu zostały wyznaczone dwie koperty, by w godzinach przyjęć nikt inny nie tarasował wejścia do firmy A.. Jakkolwiek w odwołaniu od decyzji organ I instancji oraz skardze do Sądu wyżej wymieniona zaprzeczyła, by wykonała miejsca postojowe dla samochodów, a utwardzenie miało służyć jedynie dojściu i dojazdowi do jej firmy, to organy obydwu instancji w świetle wcześniejszych wyraźnych deklaracji strony, faktu oznaczenia kopertami utwardzenia, a nadto – uwzględniając okoliczność, że w myśl art. 2 pkt 30 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. ze zm.) postojem pojazdu jest trwające dłużej niż jedną minutę jego unieruchomienie, nie wynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, miały podstawy do podjęcia, iż zrealizowana inwestycja wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo budowlane, co oczywiście nie wyklucza wykorzystywania tegoż utwardzenia również w charakterze dojścia, czy do chwilowego zatrzymania samochodu. Sąd podziela także stanowisko organów nadzoru budowlanego, że strona nie zgłosiła Wydziałowi Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] o zamiarze rozpoczęcia budowy miejsc postojowych z jednoczesnym określeniem, stosownie do art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zakresu i sposobu wykonywania robót oraz konkretnego terminu ich podjęcia. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że strona rozmawiała w grudniu 2005 r. z Prezydentem Miasta [...] o zamiarze urządzenia dwóch miejsc parkingowych, jednakże wyłącznie w kontekście uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na uzyskanie na ten cel terenu (vide wspomniane wyżej pismo Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2005 r. – K. 3). Poza tym o wykonaniu już utwardzonych miejsc do parkowania przed lokalem użytkowym powiadomiła Prezydenta Miasta [...] pismem z dnia [...] października 2006 r., przekazanym następnie według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Miasta [...]. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego nie tylko zgłoszenia należało dokonać przed rozpoczęciem robót budowlanych, lecz również po zgłoszeniu należało przez 30 dni oczekiwać na ewentualne wydanie przez organ decyzji sprzeciwiającej się przystąpieniu do tychże robót i następnie dopiero rozpocząć prace przy parkingu. Poza tym do zgłoszenia budowy winny być dołączone wymagane przepisem ust. 3 art. 30 dokumenty. Wobec niedokonania właściwego zgłoszenia o budowie miejsc postojowych dla samochodów organ nadzoru legitymowany był do wydania decyzji nakazującej ich rozbiórkę, o ile nie zaistniałyby przesłanki do zalegalizowania popełnionej samowoli. Jednakże stanowisko organu dotyczące braku takich przesłanek, w świetle zawartej w aktach administracyjnych dokumentacji, uznać należy za przedwczesne. Przepisy art. 49b ust. 2 - 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane umożliwiającą legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, a tego rodzaju obiektem jest niewątpliwie wyłożenie kostką budowlaną miejsc postojowych dla samochodów, jeśli w szczególności jego budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub, w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie narusza przepisów techniczno -budowlanych, a inwestor wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja, nie istnieje obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Brak natomiast w aktach sprawy jakichkolwiek informacji co do dysponowania przez stronę ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W przypadku jej posiadania przez inwestora, możliwe byłoby wystawienie przez Prezydenta Miasta [...] przewidzianego przepisem art. 49b ust. 2 pkt 3 ustawy, dla celów legalizacji, zaświadczenia, jak również dokonanie przez organ nadzoru budowlanego oceny zgodności budowy miejsc parkingowych z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że jakkolwiek urządzenie miejsc parkingowych nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, to ze względu na to, iż stanowi zmianę dotychczasowego zagospodarowania części terenu działki nr [...], stosownie do art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), w sytuacji braku planu zagospodarowania , niezbędne jest legitymowanie się tego rodzaju decyzją. Zgodzić się należy z zarzutem strony, iż przed wydaniem przez organ I instancji niekorzystnej dlań decyzji nie dokonano ustaleń pozwalających bezspornie stwierdzić, iż przy realizacji inwestycji doszło do naruszenia przepisu techniczno – budowlanego - § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). W § 19 ust.1 pkt 1 cyt. rozporządzenia określono, że odległość miejsc postojowych dla maksymalnie 4 samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż 7 metrów. Budynek przy ul. [...] w W., przed którym strona usytuowała miejsca postojowe, jak wynika z akt sprawy, jest budynkiem mieszkalnym (wielomieszkaniowym) z przeznaczoną jedynie częścią pomieszczeń na działalność usługową. Lokale mieszkalne w tymże obiekcie niewątpliwie są pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi. Jednakże kryterium decydującym o przeznaczeniu na pobyt stały, względnie tylko czasowy jest, zgodne z § 4 wymienionego rozporządzenia, okres przebywania tych samych osób w pomieszczeniu w ciągu doby, a nie rodzaj pomieszczenia. Jeżeli pobyt przekracza 4 godziny, pomieszczenie należy traktować jako przeznaczone na pobyt stały ludzi. Na szkicu sytuacyjnym załączonym do protokołu kontroli (K. 19) określono w dwóch miejscach odległości – 2,00 m i 2,96 m między miejscami postojowymi a ścianą budynku, nie zaznaczając okien, gdy tymczasem, wobec treści § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, istotne jest właśnie zmierzenie odległości od okien (winna wynosić nie mniej niż 7 metrów). Przede wszystkim jednak nie ustosunkowano się do argumentacji strony, iż na wysokości parkingu znajdują się pomieszczenia, w których prowadzona jest działalność usługowa. Celem prawidłowego odniesienia się do tej kwestii w kontekście cytowanego wyżej § 4 rozporządzenia niezbędne było poczynienie ustaleń, okna jakich – pomieszczeń zlokalizowane są od strony parkingu (usługowych czy także mieszkalnych), a jeśli istotne wyłącznie znajdują się tam lokale użytkowe (względnie lokal użytkowy), jaka jest w nich prowadzona działalność i przez ile godzin w ciągu doby, ewentualnie ile osób wykonuje tą działalność (usługową, handlową itp.). Dopiero w sytuacji przewidzianej w § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. przy jednocześnie mniejszej niż wymagana odległości inwestycji od okien, będzie można mówić o naruszeniu przez inwestora nakazu wynikającego z § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Do akt administracyjnych załączony został wpis z rejestru gruntów, w świetle którego działka nr [...], na której zrealizowano miejsca postojowe stanowi przedmiot współwłasności. W związku z tym zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej, będąca czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, jak trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę , wymaga – stosownie do art. 199 Kodeksu cywilnego – zgody wszystkich współwłaścicieli. Jeżeli jednak liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych w budynku usytuowanym na działce nr [...] przekracza siedem, to stosownie do art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903, ze zm.), zgodę o której wyżej mowa, będzie mógł wyrazić na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, po podjęciu przez właścicieli lokali stosownej uchwały (większością głosów liczoną według wielkości udziałów) reprezentujący wspólnotę mieszkaniową zarząd. Jakkolwiek w piśmie dnia [...] marca 2007 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...], na które powołał się organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, dwóch współwłaścicieli nieruchomości (pozostałe osoby, które podpisały pismo nie figurują w załączonym do akt wyciągu ewidencji gruntów, bądź wobec nie podania imienia, niż wiadomo, czy w nim figurują) sprzeciwia się dokonanej zmianie przeznaczenia jej części, to jednak nie można obecnie przesądzać, że w razie nałożenia na stronę - na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego - w przypadku spełnienia przez nią powstałych warunków wymaganych do legalizacji samowoli, obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, odpowiednią zgodą współwłaścicieli działki nr [...] nie będzie się legitymowała. Niezależnie od powyższego uchybiono przepisom procedury nie ustalając na gruncie art. 28 kpa kręgu osób, którym służy status strony (mając na uwadze liczbę wyodrębnionych lokali w budynku na działce nr [...] i związanych z nimi udziałów we własności gruntu, a także okoliczność, iż realizacja miejsc postojowych jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, co wyłącza reprezentację współwłaścicieli gruntu przez przewodniczącego wspólnoty bez udzielenia mu pełnomocnictwa) i nie zapewniając im czynnego udziału w postępowaniu. Uznając w świetle przedstawionych wyżej ustaleń, iż poprzedzające wydanie przez organ I instancji w dniu [...] stycznia 2007 r. decyzji postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 kpa zasady prawdy obiektywnej obligującej do dokładnego, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także art. 10 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na treść zawartego w niej rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270) orzeczono o jej uchyleniu, jak również utrzymującej w mocy tę wadliwą decyzję – decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.