II SA/Bd 386/12

Dnia 5 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Komisji [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adw. K. K. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...](bez numeru) Odwoławcza Komisja Stypendialna Wydziału[...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 181 ust. 1, art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), § 11 ust. 2, § 23-32, § 35 ust. 2 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z dnia 29 września 2011 r. (Zarządzenie nr 130 Rektora [...] z dnia 29 września 2011 r.), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012, odmówiła M. K. przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz zgodnie z § 11 ust. 2 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...], studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia pomocy materialnej, o których mowa w art. 173 ustawy, chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] ustaliła, że wnioskodawczyni posiada tytuł zawodowy, a w związku z tym w jej ocenie przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów nie jest możliwe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. wniosła o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 132 kpa i pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, zarzucając decyzji organu I instancji błędną interpretację przepisów prawa materialnego lub błędną subsumpcję stanu faktycznego do tych przepisów, co przesądziło o negatywnym rozpatrzeniu sprawy, gdyż w jej ocenie, spełnione zostały przez nią warunki uprawniające do ubiegania się o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zdaniem skarżącej prawidłowa subsumcja normy prawnej w niniejszej sprawie powinna uwzględniać okoliczność, iż studia, jakie ukończyła, to studia pierwszego stopnia na kierunku filologia polska, a ponadto kontynuuje studia na tym kierunku, gdyż powtarza ostatni semestr nauki na tym kierunku. Zdaniem strony są to studia magisterskie i zamierza je ukończyć oraz uzyskać tytuł magisterski, podkreślając przy tym, iż studia pierwszego stopnia ukończyła we wrześniu 2009 r., w związku z tym w bieżącym roku akademickim świadczenie jej przysługuje, a uprawnienie wygaśnie z początkiem nowego roku akademickiego. Skarżąca przyznała, że przyjęta przez nią interpretacja może w pierwszej chwili wydawać się kontrowersyjna wobec faktu, że o stypendium wystąpiła nie na wydziale filologicznym, lecz na wydziale teologicznym, gdzie studiuje nauki o rodzinie na trzecim roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia; jest jednak ona w pełni poprawna, a po jej stronie stoją zasady wykładni prawa Zdaniem strony, norma przepisu art. 185 jest ukształtowana na zasadzie ogólnej alternatywy: albo absolwent kontynuujący studia jest wyłączony z prawa ubiegania się o stypendium, albo - kontynuując studia w określony sposób, w określonym celu i w ramach ograniczenie czasowego - uprawnienie to zachowuje. Przedmiotem rozważania jest tu samo prawo ubiegania się o świadczenie, nieograniczone warunkami, co do kierunku, na którym (za który) świadczenie miałoby przysługiwać. Co do mniemanego obowiązku studenta ubiegania się o świadczenie na tym samym kierunku studiów, którego kontynuacja na studiach magisterskich jest przesłanką uprawnienia, przesądzający zdaje się być w ocenie strony ust. 4 art. 185 ustawy, a wobec braku jakichkolwiek reguł szczególnych w ust. 5, należy odwołać się do zasady ogólnej sformułowanej w ustępie poprzedzającym, według którego wybór kierunku, na którym student chce ubiegać się o świadczenie pomocy materialnej nie jest objęty żadnymi ograniczeniami. W związku z powyższym zdaniem strony wnioskującej należy przyjąć, że ustawodawca chciał ukształtować przepis w taki sposób, który umożliwia absolwentom studiów pierwszego stopnia, kontynuującym studia na poziomie magisterskim, lecz studiującym także na innym kierunku, ubieganie się o stypendium także na tym ostatnim (pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków z art. 184 ust. 5 in fine). Inna reguła wykładni, jaką jest domniemanie racjonalności ustawodawcy, zakazuje wszak traktować sformułowań aktów prawnych jako dzieła przypadku, lecz można oczywiście podnosić, że tak sformułowana, nieprzypadkowa norma ustawowa jest niejasna, budzi wątpliwości interpretacyjne, gdyż ustawodawcy w prawie o szkolnictwie wyższym (a za nim: uczelni w regulaminie) "chodziło o coś innego", o pełne wyłączenie absolwentów - studentów "dwukierunkowych" z praw do otrzymywania pomocy materialnej. Zdaniem strony skarżącej, jeśli Komisja doszukałaby się w tym przepisie niejasności i stwierdziła wątpliwości interpretacyjne, powinna je rozstrzygnąć na korzyść obywatela, który jest ostatnią osobą odpowiedzialną za niewłaściwe sformułowanie przepisów prawa; wykazane powyżej przysługujące uprawnienie jest słusznym interesem obywatela, który zgodnie z art. 7 K.p.a organ administracji publicznej powinien się kierować przy załatwieniu sprawy. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wydziału [...] po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia[...]., (bez numeru) "postanowiła odmówić przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów i utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...]r. w sprawie odmowy przyznania stypendium". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Odwoławcza Komisja Stypendialna nie uznała argumentów zawartych w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za zasadne, wskazując, iż podstawową regulacją art. 184 ust. 5 jest zasada, że stypendium rektora dla najlepszych studentów nie przysługuje studentowi, który ukończył jeden kierunek studiów, a jedynym wyjątkiem od tej zasady jest kontynuacja studiów na studiach drugiego stopnia, celem zaś tej kontynuacji ma być zdobycie tytułu zawodowego magistra. Należy więc zdaniem organu uznać, że wyjątek ten obejmuje absolwentów studiów pierwszego stopnia, którzy jeszcze nie posiadają tytułu zawodowego magistra. Jeżeli więc absolwent studiów pierwszego stopnia kontynuuje naukę na studiach drugiego stopnia i jest jednocześnie studentem kolejnych studiów pierwszego stopnia - powinien ubiegać się o stypendium jako student studiów drugiego stopnia, albowiem na tych studiach kontynuuje naukę w celu zdobycia tytułu zawodowego magistra. Studia pierwszego stopnia kończą się natomiast uzyskaniem tytułu zawodowego licencjata. Wniosek M. K. dotyczy przyznania stypendium na studiach pierwszego stopnia, przez co zdaniem organu nie ma podstaw prawnych do przyznania stypendium. Nie zachodzi tu zdaniem Komisji naruszenie zasad art. 7 kpa albowiem art. 184 ust. 5 w/w ustawy nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. W skardze do sądu M. K. zaskarżając w całości decyzję wydaną w I i II instancji, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji w całości ewentualnie o ich uchylenie w całości zarzucając obu decyzjom: 1. naruszenie przepisu art. 107 § 1 K.p.a., polegające na zaniechaniu podpisania decyzji przez wszystkich członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej[...], którzy brali udział w ich wydawaniu, 2. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym polegającą na błędnym jego zastosowaniu wyrażającym się w niewłaściwym przyjęciu, że student, który ukończył I stopień kierunku studiów jest w myśl tego przepisu osobą, która ukończyła studia na danym kierunku, która miała wpływ na wynik sprawy. a, nadto decyzji z dnia 20.01.2012 r. wydanej przez Odwoławczą Komisję Stypendialną [...] zarzuciła obrazę przepisu art. 107 § 1 K.p.a., polegającą na nie przywołaniu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia jednego z przepisów art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca podniosła, że zarówno decyzja z dnia [...] r. jak i decyzja z dnia [...] r. mimo wskazania, że zostały wydane przez organ o charakterze kolegialnym tj. Odwoławczą Komisję Stypendialną [...] opatrzono je podpisem tylko jednego członka składu orzekającego. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] jest organem kolegialnym, zatem w decyzji pochodzącej od tego organu w ocenie skarżącej powinny zostać wymienione imiona i nazwiska wszystkich członków komisji biorących udział w podjęciu decyzji. Tymczasem złożony pod decyzją podpis sugeruje, że wydana została jednoosobowo przez Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Stypendialnej[...], a nie przez organ kolegialny wskazany w lewym górnym rogu dokumentu. Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości, gdyż nie wynika z niej jednoznacznie, jaki organ wydał decyzję (tak wyrok WSA w Łodzi z dn. 10.09.2010, sygn. akt III SA/ŁD 267/10). Skarżącej znana jest treść § 5 pkt 13 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...] zgodnie, z którym cyt. "Przewodniczący komisji stypendialnej podpisuje decyzje wydawane przez komisję stypendialną lub upoważnia wiceprzewodniczących komisji stypendialnej do podpisywania", lecz w jej ocenie przepis ten jest niezgodny z przepisami rangi ustawowej tzn. Kodeksu postępowania administracyjnego, a postanowienia takiego rodzaju zawarte w wewnętrznym regulaminie są bezskuteczne i nie mają one mocy prawnej jako sprzeczne z ustawą (tak wyrok NSA z 27.02.2003 r., sygn. akt II SA 455/02, wyrok z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt II SA 869/92 - ONSA 1993 Nr 4 poz. 110). Drugim naruszeniem, jakiego dopuszczono się w związku z wydaniem decyzji z dn. [...] r. było zdaniem skarżącej pominięcie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, ponieważ w tej sprawie trudno jednoznacznie przesądzić jaka decyzja (zawierająca jakie rozstrzygnięcie) została w dniu [...]r. wydana. Primo, w podstawie prawnej decyzji nie został wskazany żaden z przepisów zawartych w art. 138 Kpa odnoszący się expressis verbis do rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść w wyniku ponownego rozpoznania wniosku (art. 127 § 3 Kpa), secundo - samo rozstrzygnięcie z jednej strony sugeruje, że decyzja została wydana w I instancji (organ orzeka merytorycznie co do istoty sprawy poprzez użycie słów "odmówić przyznania stypendium") z drugiej zaś, że orzekano w trybie odwoławczym ("utrzymuje w mocy"). Kompilacja sformułowań zawartych w rozstrzygnięciu z dnia [...] r. jest zdaniem skarżącej niewątpliwie błędna i wprowadza chaos, a organ winien wprost w podstawie prawnej decyzji wskazać jeden z przepisów art. 138 Kpa, jeśli miały być to pkt 1 tego przepisu winien poprzestać na konstatacji "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Ponadto skarżąca podniosła, że organ dokonał błędnej subsumcji przepisu 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ponieważ wyszedł z założenia, że student studiujący na studiach magisterskich, który wcześniej na tym samym kierunku ukończył studia I stopnia jest osobą, która ukończyła ten kierunek studiów. Przepis art. 184 ust. 5 w/w ustawy posługuje się pojęciami: "ukończenia kierunku studiów", "kontynuowania nauki na drugim kierunku studiów", "kontynuowania studiów po ukończeniu studiów I stopnia". Czym innym jest więc ukończenie danego kierunku studiów i ukończenie pewnego etapu kierunku studiów tj. ich I stopnia. Jeśli student po ukończeniu studiów I stopnia kontynuuje naukę na tym samym kierunku studiów w celu uzyskania stopnia magistra to nie można w ocenie skarżącej uznać, że student ten "ukończył dany kierunek studiów" lecz "kontynuuje on studia w dalszym ciągu na tym samym kierunku w celu jego ukończenia". Ustawodawca świadomie rozróżnia "ukończenie kierunku studiów" od "kontynuowania studiów po ukończeniu studiów I stopnia", lecz interpretacja dokonana przez Odwoławczą Komisję Stypendialną [...] zdaniem skarżącej różnicuje względem prawa studentów studiów licencjackich od studentów 5 - letnich jednolitych studiów magisterskich tych kierunków, które nie mają studiów I stopnia np.: prawo, medycyna, a taka wykładnia jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Skarżąca zaznaczyła, że jest studentem, o którym mowa w art. 184 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, gdyż równocześnie studiuje na kilku kierunkach studiów i żadnego z tych kierunków nie ukończyła. Dla prawidłowego zdekodowania treści art. 184 ust. 4 i 5 ww. ustawy należy jej zdaniem wziąć pod uwagę celowość ustawodawcy, a celem jaki przyświecał ustawodawcy w treści art. 184 ust. 4 i 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym było zapobiegnięcie dwukrotnemu lub wielokrotnemu pobieraniu przez tą samą osobę świadczeń pomocy materialnej na więcej niż jednym kierunku studiów w sytuacji jednoczesnego odbywania kilku kierunków studiów lub konturowania jednego kierunku po ukończeniu drugiego kierunku studiów (a nie ich pewnego etapu). Reasumując skarżąca w dniu wydania decyzji była studentką dwóch kierunków studiów i żadnego z tych kierunków nie ukończyła, a jedynie ukończyła studia I stopnia na danym kierunku (ale nie ukończyła kierunku studiów) i aby ukończyć ten kierunek studiów, kontynuuje studia w celu uzyskania tytułu magistra. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Chybiony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez brak na decyzji podpisów wszystkich członków komisji stypendialnej, którzy brali udział w jej wydaniu. Oczywiście słuszne jest stanowisko skarżącej, że z zawartego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "kpa") określony jest wymóg, by decyzja administracyjna zawierała "podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji" , co oznacza, że w przypadku wydania decyzji przez organ kolegialny, powinni się pod nią podpisać wszyscy członkowie tego organu, którzy biorą udział w jej wydaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 455/02, opubl. w "Wokandzie" z 2003 r., Nr 7-8, poz. 76). Należy jednakże podnieść, że ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U Nr 164, poz.1365 ze zm.-zwanym dalej P.s.w.) zawiera regulację szczególną względem art. 107 § 1 kpa t.j. art. 177 ust. 4 P.s.w., który stanowi, że "decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3, podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący." Ten wymóg przy wydawaniu zaskarżonych decyzji został zachowany. Podpisanie więc obu decyzji przez ich przewodniczących było zgodne prawem i nie stanowiło wad materialnych decyzji. W dalszej kolejności należy zauważyć, iż w sentencji podjętego rozstrzygnięcia Odwoławcza Komisja Stypendialna, powołując się na art. 104 i 127 § 2 k.p.a., odmówiła przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów i utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia[...] . w sprawie odmowy przyznania stypendium. Słusznie zauważa skarżąca, że powołany przepis 138 § 1 k.p.a zawiera zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy, o czym świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań tego organu. Jednak w ocenie Sądu sformułowanie: "postanawia odmówić i utrzymuje w mocy " w istocie, biorąc pod uwagę całość decyzji włącznie z jej uzasadnieniem i odniesieniem się w nim do decyzji z[...]. należało odczytać, jako decyzję "utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania stypendium", a takie rozstrzygnięcie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 138 k.p.a., chociaż poprawna forma byłby zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Uwzględniając powyższe za bezpodstawne należy uznać twierdzenie skarżącej, że z treści sentencji zaskarżonej decyzji nie można jednoznacznie wywieść, jakie zawiera ona rozstrzygnięcie. Skarżąca niesłusznie bowiem ogranicza się do odczytania samego rozstrzygnięcia ww. decyzji pomijając całkowicie treść jego uzasadnienia. Stosownie natomiast do art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie jest integralną częścią decyzji, stanowiącą źródło informacji co do sposobu rozumowania organu i przyjętych przez niego założeń. Nie tylko bowiem rozstrzygnięcie decyzji, ale również jej uzasadnienie ma funkcję zewnętrzną wpływającą na inne późniejsze postępowania. Dlatego też dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy kierować się również jego uzasadnieniem. Istotne jest bowiem to, co zadecydowało o takim a nie innym rozstrzygnięciu. Oczywiście sąd dostrzega niewątpliwie uchybienie art. 138 kpa, ale jednocześnie musi mieć na uwadze, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20112 poz. 270) sąd administracyjny uchyla decyzję (...) w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: -naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, -naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, -inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde zatem stwierdzone naruszenie przepisów prawa zobowiązuje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, ale jedynie takie naruszenie, które – w przypadku przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie było naruszeniem dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie, po zbadaniu akt administracyjnych Sąd doszedł do wniosku, że pomimo sformułowania sentencji w sposób nieprzewidziany przepisem zamieszczonym w art. 138 § 1 k.p.a. - sama odmowa przyznania stypendium była zasadna. Zgodnie z przepisem art. 173 ust.1 pkt 3 P.s.w., student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Przesłanki warunkujące przyznanie tego świadczenia określone są w art. 181 ust.1 P.s.w., natomiast przepis art. 184 tej ustawy ustanawia zasady wypłacania studentom uczelni wyższych stypendiów wymienionych w art. 173 ust. 1 pkt 1 – 7 P.s.w., w tym także stypendium dla najlepszych studentów. Omawiana ustawa w art. 184 ust. 5 ustanawia jednak przesłankę negatywną, której spełnienie przesądza o braku możliwości przyznania stypendium dla najlepszych studentów. Zgodnie z tym przepisem studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługuje to świadczenie, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej, niż przez okres trzech lat. W ocenie Sądu z przepisu art. 184 ust. 5 ustawy wynika zatem, że stypendium dla najlepszego studenta przysługuje studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów ( studiów pierwszego stopnia), kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra i to jednak nie dłużej, niż przez okres trzech lat. Poza sporem pozostaje, że skarżąca, w momencie składania wniosku o przyznanie stypendium była jednocześnie studentką studiów II stopnia na kierunku filologia polska. Nie ubiegała się jednak o stypendium na tym kierunku studiów. Z wnioskiem o przyznanie stypendium wystąpiła jako studentka na kierunku "Nauka o rodzinie" na Uniwersytecie[...]. Tym samym organ miał obowiązek zbadania, czy skarżącej jako studentce studiów I stopnia przysługuje prawo skutecznego ubiegania się o stypendium. Skuteczność ubiegania się o wnioskowane świadczenie uwarunkowana była zatem ustaleniem, czy skarżąca spełnia warunki formalne określone dla tego kierunku, na którym złożyła wniosek. W ocenie sądu organ orzekający w niniejszej sprawie dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 184 ust. 5 P.s.w. słusznie uznając, że wyklucza on możliwość przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia jako studentce, która ukończyła już jeden kierunek studiów i kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów. Nie można bowiem w okolicznościach sprawy przyjąć, że skarżąca kontynuuje studia na kierunku "Nauka o rodzinie" w celu uzyskania tytułu magistra, co w świetle art. 184 ust.5 ustawy dawałoby podstawę do przyznania jej prawa do stypendium dla najlepszych studentów. Mylne jest natomiast przekonanie skarżącej, że pod pojęciem "ukończenie studiów", którym posługuje się ustawodawca należy rozumieć ukończenie studiów II stopnia i uzyskanie tytułu magistra. Oczywistym jest, że chodzi tutaj o ukończenie studiów wyższych w rozumieniu przepisów P.s.w. Rozważanie tej negatywnej przesłanki należy więc oprzeć w pierwszym rzędzie na dokonaniu interpretacji pojęcia "studia wyższe". Definicja legalna tego określenia zawarta jest w art. 2 ust.1 pkt 5 P.s.w., który stanowi, że studia wyższe to studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia. Wykładnia językowa wskazuje, że w przepisie tym mowa jest o trzech rodzajach studiów wyższych. Użycie w niniejszym przepisie przecinka przesądza o tym, że każde z tych trzech rodzajów studiów wyczerpuje pojęcie studiów wyższych i należy je rozpatrywać rozdzielnie. Jeżeli ustawodawca pragnąłby, aby studia I stopnia były jedynie etapem studiów wyższych, to posłużyłby się spójnikiem "i". Taka regulacja jest skutkiem realizacji tzw. Deklaracji Bolońskiej z 15 czerwca 1999 r., dotyczącej harmonizacji systemu wykształcenia wyższego i stopni naukowych w Europie, a zawierającej postulat wprowadzenia dwustopniowego systemu kształcenia w postaci studiów pierwszego stopnia trwających przynajmniej 3 lata i kończących się tytułem zawodowym oraz studiów drugiego stopnia. Konsekwentnie też w art. 2 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) ustawodawca określił, że studia pierwszego stopnia to studia licencjackie lub inżynierskie, kończące się uzyskaniem tytułu licencjata albo inżyniera (pkt 7), natomiast studia drugiego stopnia to studia magisterskie, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego (pkt 8). Na zmianę tej oceny nie może wpłynąć fakt, że ustawodawca w art. 184 ust.5 P.s.w. posługuje się również pojęciem "kontynuacji studiów po ukończeniu pierwszego stopnia". Nie można bowiem w drodze interpretacji pojęciu "studia wyższe" nadawać innego znaczenia niż przypisane mu przez ustawodawcę. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; ze zm.).