II SA/Bd 389/13

Dnia 27 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi S. A. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92 a ust. 1 oraz 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 z zm.) nałożył na Spółkę A karę pieniężną [...] zł. Organ wskazał, że dnia [...] lutego 2012 r. w B. na ul. J. zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą [...] o nr rej. [...] kierowany przez K. J., podczas przewozu drogowego na potrzeby własne ładunku regranulatu na trasie B. – C. i wykonywany on był w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez ww. firmę. Kierowca nie okazał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ani wypisu licencji na krajowy transport drogowy rzeczy. Ustalono, że przedsiębiorca nie posiadał na dzień kontroli zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i że nie posiadał też licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, oraz że nie udzielono mu licencji Wspólnoty Europejskiej na wykonywanie międzynarodowego transportu rzeczy oraz żadnego zaświadczenia na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne, co jest naruszeniem art. 33 ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenia faktyczne, wskazując, że nie był to przewóz drogowy na potrzeby własne. Przedmiotem transportu był bowiem odpad związany z wykonywaną działalnością gospodarczą, na co posiadał stosowne zezwolenie, nie istniał po jego stronie obowiązek posiadania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Nadto protokół z kontroli nie odzwierciedla rzeczywistego czasu jej trwania, bowiem trwała ona dłużej niż wskazano w protokole. Przewóz dokonywany był w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego i nie rozważono czy nie zachodzi podmiotowe wyłączenie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 4, art. 87, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92c oraz lp. 1.3 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy ww. decyzję. Wg organu postępowanie wyjaśniające przeprowadzono prawidłowo i nie ma wątpliwości, że przewóz spełniał wymogi przewozu na potrzeby własne wg w art. 4 ust. 4 ww. ustawy o transporcie drogowym. Przewóz wykonywany był przez pracownika przedsiębiorcy, zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, a przewożony regranulat spełniał przesłanki z art. 4 ust. 4 pkt c ww. ustawy. Wobec tego, przedsiębiorcę obciążała powinność uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie wykonywania przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, gdyż taki charakter miał wykonywany przewóz. Przedsiębiorca - co wynika z informacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz wpisu do ewidencji działalności gospodarczej - zajmuje się w podstawowej działalności odzyskiem surowców z materiałów segregowanych. Tak więc przewóz regranulatu należy zakwalifikować jako wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Skoro przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie odzysku surowców, to przewóz towarów handlowych, także w celu ich sprzedaży czy zakupu do dalszej obróbki jest na mocy ww. ustawy tylko działalnością pomocniczą. Na wykonywanie przewozu drogowego skontrolowanym pojazdem niezbędne było uzyskanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutu, dot. protokołu organ zaznaczył, że podpisanie protokołu kontroli bez zastrzeżeń, jest dowodem na okoliczności w nim stwierdzone. Nawet jeżeli zawiera jakieś nieścisłości dotyczące czasu kontroli, to nie ma to wpływu na wskazane naruszenia przepisów. Organ odwoławczy nie uwzględnił też zarzutu wyłączenia podmiotowego przedsiębiorcy, w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym, wskazując że charakter prowadzonej przez niego działalności gospodarczej nie mieści się w katalogu enumeratywnie wymienionych przypadków w art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy. Natomiast przewożony ładunek jednoznacznie wskazuje, że nie był to przewóz związany z prowadzoną działalnością rolniczą. Nie miał też zastosowania przepis art. 92 c ust. 1 ww. ustawy. W skardze S. A. wniósł o uchylenie obu decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia: art. 77 § 1, 80 oraz 76 § 3 w zw. z art. 76 § 1 K.p.a. - poprzez uznanie, iż protokół kontroli jako dokument urzędowy stanowiący dowód tego, co w nim poświadczone nie może zostać obalony przeciwdowodem, podczas gdy w świetle oczywistych sprzeczności i rozbieżności w protokole oraz pozostałym materiale dowodowym, w szczególności co do czasu kontroli, należało zweryfikować i ewentualnie przeprowadzić w celu usunięcia niejasności postępowanie dowodowe, nie budując podstawy faktycznej tylko i wyłącznie na brzemieniu protokołu; art. 78 i 136 K.p.a.- poprzez niedopuszczenie wniosków dowodowych, w szczególności z decyzji o udzieleniu zezwolenia na przewóz odpadów z dnia 20 maja 2009 r., a co za tym idzie nie zbadanie i nie odniesienie się w uzasadnieniu do możliwości działania strony w ramach udzielonego zezwolenia; art. 80 i 77 § 1 K.p.a. - poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń faktycznych, niewyczerpujące zbadanie istotnych dla postępowania kwestii; art. 77 § 1 K.p.a. - poprzez niewyjaśnienie, czy strona wykonywała przewóz związany z prowadzonym gospodarstwem rolnym, a w związku z tym, czy w czasie kontroli korzystała ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia o jakim mowa w art. 33 ust. 2 ustawy, podczas gdy to na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zbadania sprawy, w szczególności w sytuacji, w której organ przejawiał "z urzędu" inicjatywę dowodową co do ustalenia chociażby faktu złożenia przez stronę wniosku o wydanie zaświadczenia na wykonywanie krajowego przewozu drogowego rzeczy oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż dokonywanie przewozu pojazdem o masie nie przekraczającej 3,5 tony wymaga uzyskania zezwolenia o jakim mowa w art. 33 ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest kontrola legalności decyzji organów Inspekcji Transportu Drogowego, którymi nałożono na skarżącego S. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Spółka A karę pieniężną w kwocie [...]zł. Jak wynika z uzasadnienia decyzji zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji w wyniku kontroli samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą [...] nr rej. [...] kierowanego przez K. J. (pracownika firmy skarżącego) podjętej w dniu [...] lutego 2012 r. stwierdzono, że wskazanym zespołem pojazdów wykonywano przewóz drogowy na potrzeby własne z ładunkiem regranulatu na trasie B. – C., a przewóz ten wykonywany był bez wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne jak i wypisu licencji na krajowy transport drogowy rzeczy. Nadmienić należy, że wedle ustaleń organu przewóz ten wykonywany był w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę A. Materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącemu przedmiotowej kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265). W art. 92 a ust. 1 tej ustawy wskazano, iż sankcją kary pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych objęty jest podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, zaznaczając w ust. 7 pkt 7 ustawy, że podmiotem podlegającym przedmiotowej karze jest m.in. organizator transportu. W art. 33 ust. 1 ustawodawca wyjaśnił natomiast, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W ust. 3 natomiast wskazano, że obowiązek ten nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych: 1) w ramach powszechnych usług pocztowych; 2) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291, z późn. zm.); 3) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Art. 4 pkt 4 ww. ustawy zawiera z kolei definicję niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) jako każdego przejazdu pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. W pkt 3 lit. a powyższego artykułu wyjaśniając co należy rozumieć przez transport drogowy ustawodawca wskazał, że jest nim każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nakłada na kierowcę wykonującego przewóz drogowy obowiązek posiadania przy sobie i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli, karty kierowcy, zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Nadto w ust. 2 wskazano na obowiązek posiadania przy sobie w trakcie przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Jak wynika z powyższego ustawodawca rozróżnił wykonywanie transportu drogowego od niezarobkowego przewozu drogowego. Tym pierwszym będzie więc prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych. Niezarobkowym przewozem drogowym będzie z kolei wykonywanie przejazdu przez przedsiębiorcę prowadzącego inną niż usługi transportowe działalność gospodarczą, pomocniczo w stosunku do tej działalności i pozostającego w związku z tą działalnością. Będzie to więc przewóz mający charakter służebny wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego uzależnione jest od uprzedniego uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie tego przewozu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż w ocenie Sądu wymierzenie kary pieniężnej przez organy Inspekcji Transportu Drogowego uznać należy za w pełni uprawnione. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu skarżący powadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest odzyskiwanie odpadów. Działalność ta prowadzona jest pod firmą Spółka A z siedzibą C. [...],[...] B.. Natomiast z protokołu przesłuchania świadka – K. J. zatrzymanego do kontroli kierowcy zatrudnionego w przedsiębiorstwie skarżącego, wynika, że w chwili zatrzymania do kontroli przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego kierowca wykonywał przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorstwa Spółki A oraz, że przewoził regranulat na trasie B. – C.. Nadto zeznał, że nie przedstawił do kontroli wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne ani wypisu z licencji na transport drogowy, gdyż ani jego szef, ani też inna osoba do tego upoważniona nie wyposażyła go w takie dokumenty. To z kolei pozwoliło organowi na niewadliwe ustalenie, iż przedmiotowy transport wykonywany był przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej było to przewóz na potrzeby własne. Konsekwencją powyższego było więc nałożenie na przedsiębiorcę sankcji wynikającej z przepisu art. 92 a ust 1 ustawy o transporcie drogowym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zastosowanie powyższego przepisu przez organy Inspekcji Transportu Drogowego za w pełni uzasadnione i poprawne. Sąd nie uwzględnił również podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu organ prawidłowo przeprowadził postępowania z uwzględnieniem wymogów wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie oraz jakim twierdzeniom skarżącego nie dał wiary. W ocenie Sądu organ w żadnej mierze nie przekroczył też granic swobodnej oceny dowodów. Natomiast rozbieżności dotyczące czasu trwania kontroli, w ocenie Sądu nie mają znaczenia dla potwierdzenia niedopełnienia ciążącego na skarżącym obowiązku i pozostają bez znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, także iż protokół z kontroli został podpisany przez zatrzymanego kierowcę bez jakichkolwiek zastrzeżeń a zawarte w nim ustalenia potwierdził w toku przesłuchania z którego prawidłowo sporządzono protokół znajdujący się w aktach sprawy. W przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 3 ust. 1 wyłączający zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym do przewozu wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Bezsporne jest bowiem, że – jak wynika z dowodów rejestracyjnych – całkowita masa poddanego w dniu [...] marca 2012 r. kontroli zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Chybiony jest więc także postawiony w skardze zarzut naruszenia wskazanego w niej przepisu prawa materialnego. Reasumując: Sąd nie znalazł żadnych podstaw wskazanych treścią przywołanego powyżej art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł jak w sentencji wyroku.