II SA/Bd 392/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-06-19
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Krzysztof Gruszecki, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przyznany osobie po ukończeniu 75 roku życia może być przyznany z datą wsteczną poprzedzającą miesiąc złożenia wniosku, jeśli świadczeniobiorca był wcześniej uprawniony do zasiłku wypłacanego przez ZUS?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Nawet jeśli osoba spełniała przesłanki do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego przed złożeniem wniosku, świadczenie nie może być przyznane z datą wsteczną poprzedzającą miesiąc złożenia wniosku. Obowiązek poinformowania o zmianie podmiotu realizującego świadczenia spoczywa na dotychczasowym realizatorze, a w przypadku braku informacji o konieczności złożenia nowego wniosku, świadczeniobiorca powinien dochować należytej staranności.Stan faktyczny
Skarżąca W. L. wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego po zaprzestaniu jego wypłaty przez ZUS. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek od 1 listopada 2006 r., wskazując na datę złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i zaleciło wyjaśnienie kwestii poinformowania o zmianie płatnika. Po ponownym rozpatrzeniu organ przyznał zasiłek od 1 listopada 2006 r., stwierdzając, że skarżąca została poinformowana o konieczności złożenia nowego wniosku. SKO utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się wypłaty zasiłku za okres wsteczny od września 2005 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie WSA: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2007r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
Decyzją z [...] Nr [...] Kierownik Referatu w Wydziale Świadczeń Społecznych działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] na podstawie art. 16 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130 poz. 903) w związku z art. 104 i art. 108 kpa przyznał W. L. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu ukończenia 75 roku życia w okresie od 1 listopada 2006 r. na czas nieokreślony w wysokości 153,00 zł.
Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 20 listopada 2006 r., a więc zasiłek pielęgnacyjny przyznano od 1 listopada 2006 r. Podkreślono ponadto, iż został spełniony warunek przyznania zasiłku pielęgnacyjnego zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, tj. ukończenie 75 roku życia.
Odwołując się od decyzji W.L. wniosła o wypłatę należnych kwot świadczenia za okres do października, wskazując jednocześnie, że nie otrzymała zasiłku pielęgnacyjnego za okres wsteczny, tj. od chwili zaprzestania wypłaty tego świadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do października 2006 r. Skarżąca przekonana była także, iż wypłatę należnego zasiłku kontynuować będzie Urząd Miasta Bydgoszczy automatycznie bez konieczności składania odrębnego wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania W.L. decyzją z [...] Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, tym samym zalecając przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w kwestii dopełnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązku doręczenia stronie informacji o zmianie podmiotu realizującego świadczenia rodzinne oraz o konieczności złożenia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny w Urzędzie Miasta.
Następnie decyzją z [...] Nr [...] Kierownik Referatu w Wydziale Świadczeń Społecznych działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku przyznał W. L. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu ukończenia 75 roku życia od 1 listopada 2006 r. na czas nieokreślony w wysokości 153,00 zł.
Wykonując zalecenie kolegium, organ pierwszej instancji ustalił, iż 22 lutego 2007 r. Wydział Zmiany Uprawnień Emerytalno - Rentowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] swoim pismem nr [...] poinformował Prezydenta Miasta [...], że: zasiłek pielęgnacyjny na W. L. pobierał mąż – E. L. od 1.10.2000 r. do 31.08.2005 r., który został poinformowany decyzją z dnia 11.05.2004 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...], że zasiłek pielęgnacyjny dla żony – W. L. będzie wypłacany do 31.08.2005 r., natomiast w czerwcu 2005 r. do osób pobierających zasiłki pielęgnacyjne została wysłana informacja z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], iż od miesiąca września 2005 r. należy złożyć wniosek o dalszą wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego do Urzędu Miasta [...].
Stosownie do powyższych ustaleń organ uznał, że strona posiadała informację, iż ostatni zasiłek pielęgnacyjny ZUS wypłaci za miesiąc sierpień 2005 r. W związku z tym organ pierwszej instancji podkreślił ponownie, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 20 listopada 2006 r., a więc zasiłek pielęgnacyjny przyznano od 1 listopada 2006 r. Podkreślono ponadto, iż został spełniony warunek przyznania zasiłku pielęgnacyjnego zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, tj. ukończenie 75 roku życia.
Odwołując się od decyzji W. L. wniosła o wypłatę należnych kwot świadczenia za okres do października, wskazując jednocześnie, że nie otrzymała zasiłku pielęgnacyjnego za okres wsteczny, tj. od chwili zaprzestania wypłaty tego świadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do października 2006 r. Skarżąca przekonana była także, iż wypłatę należnego zasiłku kontynuować będzie Miasto [...] automatycznie bez konieczności składania odrębnego wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania W. L. decyzją z [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium uzasadniając swoje stanowisko podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji wskazując jednocześnie, że stosownie do regulacji zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie znajduje podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżąca podniosła identycznie jak w odwołaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wypłacenie jej zaległego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od września 2005 r. do listopada 2006 r. Ponadto skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację, a mianowicie, iż oboje z mężem są osobami w podeszłym wieku i bardzo schorowanymi, że utrzymują się jedynie z emerytury męża, a do niedawna również z zasiłku pielęgnacyjnego, który otrzymywała wraz z emeryturą męża. Skarżąca zarzuciła również, że informacja o zmianie płatnika świadczeń do niej nie dotarła, a ponadto dziwi ją fakt, że tak istotna informacja nie była wysłana listem poleconym za poświadczeniem odbioru.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do przydzielania lub odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Jest to uprawnienie organów administracji. Sądy administracyjne oceniają natomiast legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów poddanych właściwości sądów administracyjnych. I tak stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) oraz akty wykonawcze na jej podstawie wydane.
Zgodnie z § 6 ust.1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Jak wynika z art.16 ust. tejże ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Prawo to przysługuje między innymi osobie, która ukończyła 75 lat w kwocie 153,00 zł określonej w § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych.
Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, iż skarżąca ukończyła 75 lat, tym samym organy administracji prawidłowo stwierdziły, iż spełnione zostały warunki wymagane do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 powołanej w postawie prawnej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami a więc zasiłek pielęgnacyjny przyznano od 1 listopada 2006r., bowiem skarżąca wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożyła dopiero w dniu 20 listopada 2006r. W świetle wskazanego wyżej przepisu niewątpliwie wniosek jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Inaczej mówiąc decyzja w przedmiocie świadczenia wywołuje skutki od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Przyznanie, zatem z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, prawa do świadczenia rodzinnego, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania, nie jest możliwe.
Natomiast, jeżeli chodzi o okoliczność podniesioną przez skarżącą w skardze, iż była przekonana, iż wypłatę należnego jej zasiłku pielęgnacyjnego będzie kontynuować Miasto [...] automatycznie bez konieczności składania odrębnego wniosku, to oceniając ten zarzut Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, iż zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że w przypadku zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne obowiązek poinformowania o tym fakcie spoczywa na podmiocie dotychczas je realizującym, co w przedmiotowej sprawie jak wynika z pisma ZUS Wydział Zmiany Uprawnień Emerytalno-Rentowych z dnia [...] Nr [...] miało miejsce. W powołanym piśmie ZUS poinformował, że zasiłek pielęgnacyjny na W. L. pobierał mąż E. L. od 1.10.2000 r. do 31.08.2005 r. E. L. został poinformowany decyzją z dnia [...] przez ZUS w [...], że zasiłek pielęgnacyjny dla żony W. L. będzie wypłacany do 31 sierpnia 2005 r. Z treści tego pisma wynika nadto, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w czerwcu 2005 r. przesłał do osób pobierających zasiłki pielęgnacyjne z ZUS informację, iż w celu przyznania dalszej wypłaty zasiłku od miesiąca września 2005 r. należy złożyć wniosek w Urzędzie Miasta.
W świetle powyższych ustaleń należało przyjąć, że skarżąca została poinformowana, że ostatni zasiłek pielęgnacyjny ZUS wypłaci jej za sierpień 2005 r. Dalsze otrzymywanie świadczenia będzie związane z koniecznością złożenia odrębnego wniosku w Urzędzie Miasta [...].
Stanu tego nie zmienia również fakt wysłania przez ZUS w 2005 r. informacji o zmianie sposobu wypłaty świadczeń zwykłą pocztą. Zgodnie, bowiem z przywołaną decyzją, (której treści strona nie kwestionuje) świadczenie było przyznane na czas określony, a zatem forma wysłania informacji nie miała większego znaczenia, gdyż i tak ostatnie świadczenie zgodnie z przywołaną decyzją ZUS wypłaciłoby w sierpniu 2005 r.
Zważywszy na powyższe należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] właściwie interpretując wymienione wyżej przepisy ustawy trafnie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia począwszy od dnia 1 listopada 2006 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, w oparciu o przepis art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło