II SA/Bd 393/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-11-08
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Wojciech Jarzembski, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu słuchacza studiów podyplomowych z listy z powodu nieuiszczenia opłat, wydana na podstawie zarządzenia rektora, jest zgodna z prawem, jeśli status słuchacza studiów podyplomowych został wcześniej prawomocnie uznany za równoznaczny ze statusem studenta, a ustawa o szkolnictwie wyższym ogranicza podstawy skreślenia do przypadków określonych w regulaminie studiów?Ratio decidendi
Decyzja o skreśleniu słuchacza studiów podyplomowych z listy z powodu nieuiszczenia opłat, wydana na podstawie zarządzenia rektora, jest wadliwa, jeśli wcześniejszy prawomocny wyrok sądu administracyjnego uznał, że słuchacz studiów podyplomowych posiada status studenta, a ustawa o szkolnictwie wyższym dopuszcza skreślenie z listy studentów wyłącznie w przypadkach określonych w regulaminie studiów. W takiej sytuacji zastosowanie zarządzenia rektora jako podstawy prawnej skreślenia stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący został skreślony z listy słuchaczy studiów podyplomowych z powodu nieuiszczenia opłat za zajęcia dydaktyczne. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący w skardze podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, powołując się na wcześniejszy prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy, który uznał jego status za status studenta. Sąd administracyjny uznał, że zastosowanie zarządzenia rektora jako podstawy prawnej skreślenia stanowi rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz ( spr. ) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 25 października 2006r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
u z a s a d n i e n i e:
Prodziekan Wydziału Filologicznego Uniwersytetu [...], decyzją z [...] 2005r., na podstawie § 13 Zarządzenia nr 41 Rektora Uniwersytetu [...] z [...] 2004 r. w sprawie zasad pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne, skreślił skarżącego z listy słuchaczy drugiego roku Podyplomowego Studium Dziennikarstwa Wydziału Filologicznego z dniem [...] 2005 r.
W uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że skarżący nie uiścił opłaty w wysokości [...] zł. za zajęcia dydaktyczne w semestrze zimowym roku akademickiego [...] oraz zaległej opłaty w wysokości [...] zł. za semestr zimowy 2002/2003, co w ocenie organu stanowi niewykonanie ciążącego na skarżącym obowiązku wynikającego z Zarządzenia Rektora nr 26 [...] z [...] 2004 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wnosząc o jej uchylenie, przyznał, że nie uiścił określonych w niej kwot, wyjaśniając, iż przyczyną tego jest fakt jego aktywności zawodowej w miejscowym urzędzie zatrudnienia, polegającej na poświadczaniu gotowości do podjęcia pracy.
Skarżący podnosił też okoliczność, że już od końca maja 2004 r. był odsunięty od zajęć i możliwości ich zaliczania.
Prorektor do spraw dydaktyki, decyzją z [...] 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.), art. 57 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, póz. 385 z późno zm.), § 55 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] wprowadzonego uchwalą nr 31 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2003 roku, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 roku w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. Nr 84, póz. 380, i Nr 112, póz. 485) oraz § 13 zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2004 roku w sprawie zasad pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne (BP Nr [...] z 2004r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia rozważania:
Zgodnie z przepisem § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 roku w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. Nr 84, póz. 380, i Nr 112, poz. 485) opłaty za zajęcia dydaktyczne (w tym także za studia podyplomowe - § 8 pkt 3 ww. rozporządzenia) powinny być wniesione przed rozpoczęciem zajęć, a w przypadku zajęć trwających dłużej niż jeden semestr - przed rozpoczęciem każdego semestru. Ponadto, przepis § 13 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2004 roku w sprawie zasad pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne stanowi, iż słuchacz studium podyplomowego obowiązany jest do wniesienia opłaty za zajęcia dydaktyczne w ciągu 7 dni od daty uzyskania statusu słuchacza studiów podyplomowych i dostarczenia dowodu wpłaty do dziekanatu lub sekretariatu studiów. W przypadku studiów trwających dłużej niż jeden semestr, kolejne wpłaty powinny być wniesione przez słuchacza w terminach, o których mowa w § 3 ust 1 pkt 2 zarządzenia (§ 13 ust 3 zarządzenia Nr [...] Rektora [...]).
Nieuiszczenie opłaty w terminie określonym w ust. 1 i 3 zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2004 r. powoduje, zgodnie z przepisem § 13 ust 4 zarządzenia, skreślenie z listy słuchaczy studiów podyplomowych.
Skreślenie skarżącego decyzją pierwszoinstancyjną z listy słuchaczy Podyplomowego Studium Dziennikarstwa stanowiło wykonanie sankcji z § 13 ust 4 zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2004 r. przewidzianej w przypadku niewywiązania się przez słuchacza studiów podyplomowych z obowiązku wynikającego z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 roku w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni i § 13 zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2004 roku.
Przedstawione w uzasadnieniu odwołania okoliczności nie pozostają w związku z zaistniałą sytuacją, nie mogą zatem być uznane za wystarczające do uchylenia i zmiany tejże decyzji.
W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że została wydana przy powołaniu błędnej podstawy prawnej, oraz, że poczyniono w niej błędne ustalenia faktyczne, co wynika z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 31.03.2004 r., W sprawie II SA/Bd 3260/03, zapadłego w tej samej sprawie, a wyrok ten nie został wykonany przez organy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte dotychczas stanowisko.
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wyjaśnił, że nie jest zasadnym argument strony, iż wskazywana przez nią wadliwość zaskarżonej decyzji, wynika z w/w wyroku, albowiem orzeczenia sądowe wiążą jedynie w danej sprawie.
W nawiązaniu do zarzucanej przez skarżącego wadliwej podstawie prawnej decyzji, organ stwierdził, że jest ona prawidłowa, albowiem stronie skarżącej nie służy status studenta i z tego też powodu organ nie mógł oprzeć się jak żąda tego skarżący), na przepisach regulujących warunki i tryb skreślania z listy studentów zawartych w regulaminie studiów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.7.2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność (legalność) aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30.8.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Oceny tej dokonuje się według stanu prawnego i na podstawie akt istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Badając czy zaskarżona decyzja Prorektora do spraw dydaktyki Uniwersytetu [...] odpowiada prawu, sąd stwierdził, iż decyzja ta została podjęta z rażącym naruszeniem art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 L, o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania tejże decyzji.
Z powyższego przepisu wynika, że skreślenie przez dziekana studenta z listy studentów, może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w regulaminie studiów, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Zagadnienie dotyczące ustalenia okoliczności, czy skarżącemu służy status studenta w rozumieniu wskazanego przepisu, zostało już przesądzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 31 marca 2004 r., w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z [...]2003 r., w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy - sygnatura akt: SA/Sd 3260/03. W wyroku tym sąd uznał, że skarżącemu, jako słuchaczowi studiów podyplomowych, na podstawie przepisu art. 4 ust. 2 cyt. ustawy o szkolnictwie wyższym, służył status studenta, albowiem przepis ten zaliczał studia podyplomowe do studiów, które mogą być prowadzone na uczelni, więc ich uczestnicy, kształceni w konsekwencji w formie studiów, byli przez ustawę zaliczeni do grona studentów.
W konsekwencji powyższego, należy stwierdzić, że organ odwoławczy nie mógł mieć jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, co do uznania, że skreślenie skarżącego przez dziekana z listy studentów, jest możliwe jedynie przy łącznym zastosowaniu przepisu art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 r., o szkolnictwie wyższym, wraz z odpowiednim przepisem regulaminu studiów Uniwersytetu [...].
Tymczasem organy uczelni konsekwentnie stoją na stanowisku, że stronie skarżącej nie służy status studenta i z tego też powodu nie mogły oprzeć się jak żąda tego skarżący), na przepisach regulujących warunki i tryb skreślania z listy studentów zawartych w regulaminie studiów - okoliczność przyznana przez organ w odpowiedzi na skargę (vide: k. 6 akt sądowych). W konsekwencji więc zastosowały procedurę skreślenia skarżącego z listy słuchaczy, zawartą w zarządzeniu Nr [...] Rektora [...] z 28.09.2004 r., w sprawie zasad pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne, a za materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przyjęły przepis § 13 wskazanego zarządzenia Rektora [...]. Nr 41 Rektora [...] z [...]2004 L, W sprawie zasad pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne. Przepis ten stanowi, że słuchacz studiów podyplomowych jest zobowiązany do wniesienia opłaty za zajęcia dydaktyczne w ciągu 7 dni od daty uzyskania statusu słuchacza studiów podyplomowych i dostarczenia dowodu wpłaty do dziekanatu lub sekretariatu studiów (§ 13 ust 1), a nieuiszczenie opłaty w terminie określonym w ust. 1 i 3 tego paragrafu, (§ 3 stanowi, że : student studiów zaocznych, wieczorowych i eksternistycznych może wybrać jeden z następujących sposobów uiszczania płatności za zajęcia dydaktyczne: - za rok akademicki, wpłacając do 15 października, za semestr, wpłacając do 15 października, - oraz w ratach płatnych do 7 każdego miesiąca od października do maja), powoduje skreślenie z listy słuchaczy studiów podyplomowych.
Jakkolwiek wskazany przepis podobnie jak regulamin studiów jest aktem wewnętrznego władztwa zakładowego, nie mającego charakteru normatywnego, to jednak w/w ustawa zawęża możliwości skreślenia z listy studentów, jedynie do przypadków określonych w regulaminie studiów, co w kontekście jednoznacznie brzmiącej normy przepisu art. 148 w/w ustawy o szkolnictwie wyższym, jak też treści powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, jest oczywiste.
W tych warunkach należało uznać, że zaskarżona decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie przepisu art. 145 § 1 ust. 2 w zw. z art. 152 cyt. w/w ustawy z 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło