II SA/Bd 393/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek. W dniu 22 czerwca 2015 r. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i małoletnią [...] Wskazał jednocześnie, że zamieszkuje z matką i [...] w jej mieszkaniu. Odnośnie majątku skarżący podał, że posiada [...] udziału w nieruchomości o powierzchni [...] ha zabudowaną pomieszczeniem warsztatowym oraz nieruchomość o powierzchni [...] ha. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że od 31 października 2013 r. jest bezrobotny zaś w piśmie z dnia 27 lipca 2015 r. podał, że prowadzi działalność gospodarczą, którą zawiesił (data zmiany we wpisie pochodzi z dnia 5 maja 2014 r.). Według zeznania podatkowego PIT-36 za 2014 r. wnioskodawca uzyskał dochód w wysokości [...] zł natomiast jego żona zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-36 za 2014 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Dochód matki skarżącego według zeznań podatkowych PIT-37 za 2014 r. i 2013 r. wyniósł odpowiednio [...] zł; [...] zł. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto podał, że mieszka z małoletnią [...] u matki i korzysta z jej wyżywienia zaś matka w jego imieniu alimentuje jego syna oraz spłaca jego zobowiązania skarbowe. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego. We wniesionym sprzeciwie skarżący wyjaśnił, że u matki mieszka nie tylko z córką, ale także z żoną, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Użyte przez niego określenie "bezrobotny" rozumiał w ten sposób, że nie miał jakichkolwiek zleceń, które przynosiłyby mu dochód. Wyjaśnił ponadto, że widoczna w przedłożonych dokumentach różnica adresów zamieszkania wynika z faktu, że dane przy koncie bankowym nie były dawno uaktualniane – wskazują one zbyte przez skarżącego mieszkanie w [...] . Środki ze sprzedaży mieszkania zostały w całości przeznaczone na zakup nieruchomości w [...] . Skarżący podał ponadto, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą około [...] zł, z czego na wyżywienie ok. [...] zł; jego rodzina pokrywa połowę kosztów utrzymania mieszkania matki skarżącego, w tym koszty zużytego [...] (ok. [...] zł miesięcznie); wydatki na [...] wynoszą ok. [...] zł, na [...] – ok. [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż stosownie do art. 260 w związku z art. 259 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje, iż postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, iż Sąd jest zobowiązany ponownie "na nowo" ocenić wniosek co do którego zapadło postanowienie z dnia 29 lipca, dodatkowo biorąc pod uwagę nowe wyjaśnienia skarżącego. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. istnieje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie pomocy w zakresie częściowym następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od wskazanej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia pełnych kosztów postępowania przez stronę, jako taka powinna więc być interpretowana ściśle. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od wskazanej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia pełnych kosztów postępowania przez stronę, jako taka powinna więc być interpretowana ściśle. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia przekonujących i pełnych informacji, na podstawie których możliwa jest ocena, iż zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy. Aby dokonać owej oceny, Sąd winien posiadać pełną wiedzę zarówno o dochodach i innych kwotach pozostających w dyspozycji skarżącego jak i o wydatkach skarżącego i członków jego rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Dopiero porównanie tych informacji pozwala na ewentualną ocenę, że wydatki skarżącego i jego rodziny w pełni lub w znacznej części pochłaniają pozostające w jej dyspozycji środki pieniężne. W rozpatrywanej sprawie przedstawione przez skarżącego dokumenty, informacje i oświadczenia prowadzą co najwyżej do wniosku, że skarżący nie przedstawił Sądowi w pełni swojej sytuacji, co nie pozwala Sądowi uznać, że zaistniały okoliczności stanowiące przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W oparciu o przedstawione dokumenty i oświadczenia za wiarygodne można uznać wyjaśnienia skarżącego odnośnie różnicy adresów czy faktu zamieszkiwania wspólnego nie tylko córką, ale także z żoną w jednym miejscu tj. u matki skarżącego, i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Jednakże - skoro sam skarżący wskazuje, że miesięczne wydatki wynoszą [...] zł, a jednocześnie oświadcza, że jedynym źródłem dochodu jest dochód z działalności gospodarczej żony w wysokości [...] zł miesięcznie – nie można uznać, że skarżący w pełni przedstawił swoją sytuację. Z porównania powyższych kwot wynika bowiem, iż musi istnieć jakieś dodatkowe źródło dochodów, nie wskazane przez skarżącego, które umożliwia ponoszenie wydatków w kwocie [...] zł miesięcznie, tj. ponad uzyskiwany obecnie dochód ([...] zł miesięcznie). Różnicy tej skarżący w żaden sposób nie wyjaśnia. W rezultacie Sąd nie jest w stanie ocenić, czy skarżący wymaga wsparcia ze strony Skarbu Państwa w celu realizacji jego prawa do sądu. Z względu na powyższe Sąd orzekał jak w sentencji postanowienia.