II SA/Bd 395/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 6 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 17 maja 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku wnioskodawca załączył zaświadczenie nr [...], wydane przez Wójta Gminy [...], z którego wynikało, że jest on właścicielem niewielkiego gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,92 ha (w tym użytki rolne o powierzchni 3,83 ha), z którego osiągnął dochód roczny w wysokości 4.945,71 zł. Jak wynikało ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, poza tą nieruchomością i samochodem dostawczym marki Renault Master nie posiada on żadnego innego majątku ani żadnych oszczędności. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż poza niskim dochodem z prowadzonego gospodarstwa rolnego osiąga również dochód z tytułu świadczenia prac dorywczych. Natomiast mieszkająca z nim 74-letnia matka otrzymuje rentę rolniczą w kwocie ok. 600 zł. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek E. G. stwierdzając, że w świetle przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawca nie wykazał zasadności swojego żądania. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, iż nie korzysta on z renty rolniczej otrzymywanej przez matkę, pozostawiając pieniądze przysługujące z tytułu tego świadczenia do jej wyłącznej dyspozycji. Sam natomiast nie posiada stałych, comiesięcznych dochodów, utrzymując się z prac dorywczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie fizycznej tylko wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazaną wyżej regulację należy rozumieć w ten sposób, iż określonej osobie może być przyznana pomoc ze strony państwa w celu umożliwienia jej dostępu do sądu, obejmująca zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, tylko w przypadku, gdy osoba ta wykazuje trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie jest w związku z tym w stanie ponieść najmniejszych nawet kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Wobec powyższego prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, celem umożliwienia tym osobom wszczęcia sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Co prawda skarżący posiada majątek w postaci niewielkiego gospodarstwa rolnego, jednakże z informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z przedłożonych dokumentów wynika, że nie uzyskuje on z racji prowadzenia działalności rolniczej znaczącego dochodu, a posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego podyktowane jest chęcią uzyskania rolniczych świadczeń emerytalno-rentowych. W opinii Sądu wnioskodawca nie jest w stanie zaspokoić z dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonej działalności rolniczej podstawowych potrzeb egzystencjalnych, zwłaszcza, że spoczywa na nim ciężar utrzymania domu jednorodzinnego. Niemożność uzyskania z tytułu prowadzonej działalności rolniczej dochodu pozwalającego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych potwierdza przede wszystkim fakt, iż skarżący zmuszony jest do wykonywania prac dorywczych w celu zdobycia środków pieniężnych koniecznych do zapewnienia podstaw egzystencji. Zauważyć przy tym należy, iż z tytułu świadczenia tych prac wnioskodawca nie uzyskuje żadnego stałego dochodu miesięcznego, lecz jedynie doraźne wynagrodzenie w różnej postaci, także w naturze. Sąd wziął ponadto pod uwagę fakt, iż brak prawa jazdy i związana z tym niemożność korzystania z pojazdu bezsprzecznie poważnie ograniczy skarżącemu możliwość zarobkowania. Z uwagi na powyższe Sąd, uwzględniając trudną sytuację materialną wnioskodawcy, chcąc zapewnić mu realizację zagwarantowanego w Konstytucji prawa do sądu, a także możliwość skutecznej obrony swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, postanowił, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o przyznaniu mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.