II SA/Bd 399/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lipca 2008 r. sprawy ze skargi G. i B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących solidarnie 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 399/08 Uzasadnienie G. i B. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 i art. 149 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzję Burmistrza Miasta i Gminy J. P. z dnia [...], znak: [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obory hali udojowej, płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę w miejscowości J. Z. na działce [...] dla R. B. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia [...]., nr [...] stała się ostateczna z dniem [...] W dniu [...] skarżący złożyli wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy J. P. We wniosku zażądali wznowienia postępowania administracyjnego oraz dopuszczenia do udziału do toczącego się postępowania. W uzasadnieniu obydwu żądań zawartych we wniosku skarżący zarzucili pominięcie w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wszystkich osób, których interes prawny lub obowiązek mógł zostać naruszony. Zdaniem skarżących doprowadzono do celowego podziału nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] i wydzielono w ten sposób inną, mniejszą działkę oznaczoną symbolem [...]. Działaniem powyższym wyłączono jako strony postępowania właścicieli sąsiednich działek, którzy bezpośrednio sąsiadowali z nieruchomością należącą do wnioskującego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku skarżących z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy w J. P. na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 i art. 145 § 1pkt 4 Kpa odmówił wznowienia postępowania. Organ stanowisko uzasadnił tym, że w dniu [...] (data złożenia wniosku o wznowienie postępowania) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, była decyzją ostateczną. Wznowienie zatem postępowania udaremniło ostateczność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ uznał, że skarżący we wniosku nie wskazali jaki interes prawny lub obowiązek daje im prawo dopuszczenia do postępowania na prawach strony (art. 28 kpa.). Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych odmówił skarżącym przyznania statusu strony, gdyż w jego ocenie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie godzi w ich prawem chronione interesy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący zarzucili naruszenie art. 149 i art. 9 Kpa. Wyrazili pogląd, że legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ powinien ocenić nie tylko pod kątem art. 145 § 1 Kpa, ale także z uwzględnieniem przepisów zawartych w art. 28, art. 29, art. 30 Kpa. W tym celu zdaniem skarżących na podstawie art. 149 Kpa należało wznowić postępowanie. Burmistrz Miasta i Gminy J. P. tymczasem swobodnie zastosował przepis art. 9 Kpa. Nie informował stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia organ powołując się na stanowisko zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania jest uzasadniona tym, iż w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była decyzją ostateczną, a zatem wznowienie postępowania było niedopuszczalne. W skardze do Sądu G. i B. N. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i art. 9 oraz art. 63 Kpa. Wnieśli o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu skargi podnieśli, że wniosek z dnia [...] zawierał dwa żądania: wznowienia postępowania oraz dopuszczenia do udziału do toczącego się postępowania. Zdaniem skarżących Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji popełniając błąd formalno - prawny, polegający na przeoczeniu faktu nie rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Skarżący w końcowej części skargi dodali, że nie kwestionują rozstrzygnięcia organu odwoławczego w zakresie odmowy wznowienia postępowania, gdyż ich działania w tym kierunku były przedwczesne. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko co do przedwczesności żądania wznowienia postępowania w stosunku do decyzji nieostatecznej. Dodał również, że skarżący byli uznani za stronę postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Rolą sądów administracyjnych, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, poprzez kontrolę administracji publicznej. Kontrolę tę Sąd przeprowadza pod kątem zgodności z prawem, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej i sprowadza się ona do oceny, czy organ administracji nie naruszył prawa według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, bądź procesowego Sąd wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym – uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, względnie stwierdza jego nieważność. Skarga jest zasadna. Organ I instancji zastosował tryb postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania do wniosku o dopuszczenie skarżących do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W oparciu o negatywne przesłanki wznowienia postępowania w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu objętym tą decyzją. Wniosek z dnia [...] zawierał, jak słusznie skarżący podnoszą w pismach procesowych, dwa żądania: wznowienia postępowania oraz dopuszczenia do udziału w postępowaniu z uwagi na pominiecie skarżących przez organ przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wniosek o dopuszczenie do udziału został wniesiony do organu I instancji w terminie, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była ostateczna. Wniosek ten zawierał w swojej treści niezadowolenie co do wydanej decyzji i zarzut pominięcia skarżących jako strony postępowania. Wniesiony zatem w terminie na wniesienie odwołania mógł zostać potraktowany jako odwołanie skarżących od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i rozpatrzony w trybie przewidzianym do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 128 zdanie 1 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują postępowania dopuszczenia jako strony postępowania osób powołujących się na interes prawny. Tylko w stosunku do organizacji społecznej przepisy przewidują tryb dopuszczenia do udziału. Wynika to z treści art. 31 § 1 pkt 2 Kpa. Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Przepis powyższy nie ma zastosowania do osób, które wywodzą, że z uwagi na interes prawny są stronami postępowania. Dlatego wniosek skarżących o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organy powinny ocenić poprzez jego treść z uwzględnieniem tego, że wpłyną w terminie przewidzianym na wniesienie odwołania. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zastosowanie niewłaściwego trybu weryfikacji decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Sąd podziela stanowisko organu co do odmowy wznowienia postępowania, zresztą skarżący w skardze nie podważają tego stanowiska i uznają swoje żądanie w zakresie postępowania o wznowienie postępowania za przedwczesne. Powyższe nie zmienia faktu, że organ I instancji jednym trybem przewidzianym dla wznowienia postępowania rozpoznał sprawę wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, złożonego do organu w terminie przewidzianym na wniesienie odwołania. Nadto organ ten w końcowej części uzasadnienia stwierdził, że skarżący nie mają interesu prawnego. Uzasadnienie decyzji organu I instancji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, co oznacza, że decyzja tego organu wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. utrzymująca w mocy dotknięte wadą nieważności rozstrzygnięcie organu I instancji podtrzymała tą rażącą wadliwość w postępowaniu odwoławczym. Z uwagi na powyższe uchybienia na podstawie art. 145 § 1pkt 3, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.