II SA/Bd 4/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr. Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza na rzecz skarżącego A. A. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 26 lutego 2004 r. A. A. wystąpił do Prezydenta Miasta B. o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości położonej w B., przy ul. R., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], pow. 1714 m- i objętej księgą wieczystą [...]. Prezydent Miasta B. decyzją z [...] 2004 r. nr [...] odmówił wnioskowanego stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości uzasadniając, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późń. zm.) z mocy prawa własność tych nieruchomości nabywają osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 23 października 2001r.) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. O ile jednak nie zakwestionowano przesłanek czasowych dotyczących dotychczasowego użytkowania, to brak udokumentowania przez stronę okoliczności zabudowania nieruchomości budynkiem mieszkalnym ostatecznie przesądził o decyzji odmownej. W odwołaniu A. A. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu bezzasadność stwierdzając, że stosowna dokumentacja potwierdzająca wzniesienie przez niego budynku mieszkalnego znajduje się w posiadaniu organu I instancji, a proponowany podział nieruchomości na część mieszkalną i użytkową jest niewykonalny i sprzeczny z prawem budowlanym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] 2005 r., w rozpatrzeniu wniesionego odwołania uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem kolegium okoliczność, że przedmiotowa działka tylko w części jest zabudowana na cele mieszkalne, a w pozostałej na cele warsztatowe, w świetle art. 1 ust. 1 cyt. ustawy nie daje możliwości nabycia własności nieruchomości co do drugiej jej części. Nie podzielając argumentacji odwołującego co do sprzeczności z prawem budowlanym ewentualnego podziału nieruchomości, organ odwoławczy zalecił przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ograniczenie rozpatrywania sprawy nabycia własności nieruchomości tylko do jej części zabudowanej na cele mieszkaniowe. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta B. wydał w dniu [...] 2005 r. decyzję o nr [...], na mocy której odmówił A. A. nieodpłatnego nabycia prawa własności wnioskowanej przez niego nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, iż wobec stwierdzenia przez Miejska Pracownię Urbanistyczną braku możliwości przeprowadzenia podziału działki nr 104 w celu wyodrębnienia terenu o funkcji mieszkaniowej, niespełnione pozostają podstawowe przesłanki ustawowe warunkujące wydanie pozytywnej decyzji w tym zakresie. W odwołaniu od decyzji zainteresowany wniósł o jej uchylenie oraz orzeczenie nabycia własności określonej wyżej nieruchomości. Jego zdaniem ustawodawca nie wymaga, by działki podlegające reżimowi ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, zabudowane były wyłącznie na cele mieszkaniowe. Wnioskuje tym samym, że warunkiem nabycia prawa własności działki będącej dotychczas w użytkowaniu wieczystym jest okoliczność zabudowania jej budynkiem mieszkalnym, bez względu na to, czy jest to jedyny budynek na tej działce. W rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] 2005 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję oraz umorzyło postępowanie przed organem I instancji. Powodem takiego rozstrzygnięcia uznano okoliczność wejścia w życie nowej ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459), uchylającej dotychczasową regulację wprowadzoną ustawą z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, co zdaniem organu przesądza o braku podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia i bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz orzeczenie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuty skargi w większości zasadzają się na argumentacji podniesionej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, kwestionując interpretację przepisów ustawy mającej w sprawie zastosowanie, w sposób ograniczający jej obowiązywanie do nieruchomości zabudowanych wyłącznie budynkami mieszkalnymi. Podniesiona też została okoliczność braku podstaw dla umorzenia postępowania w niniejszej sprawie, bowiem jak wskazano, nawet w przypadku zastosowania przepisów nowej ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie ma podstaw do umorzenia postępowania bez rozpoznania wniosku skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i uznając brak nowych okoliczności i zarzutów, powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta uchybia prawu. Dla właściwego zrozumienia powodów rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę, iż przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego wydana w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., na mocy której uchylono zaskarżoną decyzję i umorzono postępowanie przed organem I instancji. Jest to więc decyzja kasacyjna podejmowana przez organ odwoławczy w przypadku, gdy na etapie wszczętego już postępowania odwoławczego okaże się, iż występują w sprawie przesłanki świadczące o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, a więc określone przez art. 105 § 1 K.p.a. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko takie utrwalone zostało już w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 1031/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 60; por. także wyr. NSA z dnia 9 lutego 1999 r., III SA 1591/98, niepubl.) Tymczasem w rozpatrywanej sprawie doszło do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania przed nim prowadzonego z powodu wejścia w życie nowej ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która obejmując zakresem swojej regulacji materię objętą ustawą z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, przesądziła o uchyleniu przepisów dotychczas obowiązujących, co zresztą wprost wynika z derogacyjnego przepisu art. 9 pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. Pomimo tej oczywistej regulacji należy mieć także na względzie równolegle obowiązującą regulację określoną w art. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zgodnie z którą do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9, i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Jest to wyraźnie skonstruowany przepis przejściowy, określający we właściwy sobie sposób tryb postępowania w sprawach wszczętych, a niezakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Skoro ustawodawca przewidział ciągłość prowadzenia takich spraw, jako niedopuszczalne należy uznać jakiekolwiek próby zaniechania ich rozpatrywania oparte na argumencie zmiany obowiązujących przepisów. Argumentacja organu odwoławczego uzasadniająca konieczność wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi tym większe niezrozumienie, jeśli wziąć pod uwagę fakt, że powoływana przez organ ustawa z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości weszła w życie 11 października 2005 r. (vacatio legis - art. 10), podczas gdy kasacyjna decyzja kolegium wydana została 30 września 2005 r., a więc w czasie nieobowiązywania tej ustawy, której skutki derogacyjne należy uwzględniać od dnia 11 października 2005 r. Doszło tym samym do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów jeszcze nieobowiązujących. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy stwierdzić, że przy rozstrzyganiu sprawy doszło do nieprawidłowej interpretacji przepisów prawnych mających tu zastosowanie, w związku z czym zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.