II SA/Bd 40/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o dopuszczenie do użytkowania obiektu oddala skargę. Teresa P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], utrzymującą w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] października 2007 r. znak: [...], umarzającą, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o dopuszczenie do użytkowania budynku przy Placu W. [...] – ul. W. [...] we W., w trybie art. 3 prawa budowlanego, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 665). Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r., Nr RGP[...] Prezydent Miasta W. nakazał skarżącej, tj. właścicielowi nieruchomości położonej przy Placu W. [...] rozbiórkę, na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414), części ścian parteru, dobudowy do istniejącego budynku, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę W. orzeczeniem z dnia [...] lutego 1996 r., nr [...]. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Ł., wyrokiem z dnia [...] czerwca 1998 r. sygn. akt II SA/Łd [...]/96 oddalił skargę skarżącej na powyższą decyzję Wojewody W. Postępowanie w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki części obiektu budowlanego zakończyło się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Ośrodkiem Zamiejscowym w G. oddaleniem skargi skarżącej, w wyroku z dnia [...] lutego 2003 r., sygn. akt II SA/Gd [...]/01. Następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie do użytkowania obiektu, w stosunku do którego istniał prawomocny nakaz rozbiórki, w związku z nowelizacją prawa budowlanego. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie przez organ I instancji skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. wyjaśniła, że dobudowa do budynku, wybudowana samowolnie w 1996 r., nie dotyczy decyzji Prezydenta Włocławka z dnia [...] listopada 1995 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki ścian parteru o powierzchni 1,6 m x 18m x 5,5 m. Oświadczyła, że ściany te zostały rozebrane, o czym informowała organ I instancji. Na terenie znajduje się dobudowa o innych parametrach ścian, całkowicie wykonana w 1996 r., w zakresie której nigdy nie otrzymała decyzji o rozbiórce. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska załączyła opinię biegłego sądowego z XI 2004 r. powołując się na akta Sądu Rejonowego we W., sygn. akt I Ns [...]/02, i wniosła o przeprowadzenie dowodu z tych akt, gdyż jej zdaniem wybudowana samowolnie dobudowa nie jest objęta decyzją z dnia 1995 r. W następstwie powyższego, organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2007 r. przeprowadził kontrolę spornego obiektu, która potwierdziła samowolę budowlaną. Kontrolujący nie wypowiedzieli się co do okresu powstania samowoli. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. umorzył wszczęte postępowanie w sprawie wniosku o dopuszczenie do użytkowania spornego obiektu budowlanego w trybie art. 3 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu z 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na prawomocność decyzji z 1995 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 665) stwierdził, że skarżąca nie spełnia przesłanek wynikających z tego przepisu, aby mogła zostać zwolniona ze stosowania wobec niej przepisów art. 48-49b ustawy. Zdaniem organu, powstanie samowoli w 1995 r. nie mieści się w ramach czasowych określonych w ustawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 powyższej ustawy, do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r., nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1. Organ nie dał wiary skarżącej, że sporny obiekt jest samowolą budowlaną z 1996 r. Na potwierdzenie tożsamości sprawy z postępowaniem zakończonym decyzją z 1995 r. w przedmiocie rozbiórki, organ powołał cytaty z opinii biegłego sądowego dostarczonej przez skarżącą oraz jej stanowiska o zakończeniu rozbudowy obiektu i uruchomieniu restauracji, z przytoczeniem numerów kart administracyjnych. Skarżąca wniosła odwołanie i zażądała uchylenia decyzji organu I instancji. Jej zdaniem wniosek o użytkowanie dotyczy samowoli z 1996 r., a nie z 1995 r. Potwierdza to kontrola Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. (zwanego dalej: PINB) przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2007 r., w wyniku której ustalono, że dobudowany obiekt ma inne wymiary niż ten objęty decyzją z 1995 r. Oświadczyła również, że informowała organ o rozebraniu ścian samowolnie wybudowanych w 1995 r. W sprawie samowoli powstałej w 1996 r. organ zdaniem skarżącej wszczął postępowanie dopiero w dniu [...] października 2007 r. Jako dowód skarżąca wskazała pismo organu o nr [...]. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania skarżącej. Utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Odpierając zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że obiekt objęty postępowaniem w przedmiocie zezwolenia na użytkowanie jest tym samym obiektem, którego budowę w ramach samowoli budowlanej rozpoczęto w 1995 r. Oględziny przeprowadzone w dniu [...] maja 2000 r. przez PINB wykazały, że sporny budynek wraz z rozbudową użytkowany był jako obiekt handlowy. Nadto zakończenie budowy skarżąca potwierdziła w piśmie z dnia [...] czerwca 1996 r., skierowanym do Urzędu Wojewódzkiego we W., w którym stwierdziła, że niezachowanie terminu wynikającego z art. 35 § 3 spowodowało całkowite zakończenie budowy i rozpoczęcie działalności restauracji chińskiej. Organ odwoławczy dodatkowo powołał się na pismo skarżącej z dnia [...] września 1998 r. skierowane do Prezydenta Miasta W., potwierdzające zakończenie samowoli. W skardze do Sądu, skarżąca decyzji organowi II instancji zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 1995 r. dotyczy dobudowanego obiektu na jej posesji oraz przyjęcie, że w sprawie zrealizowanej samowoli budowlanej zostało wszczęte postępowanie w dniu [...] lipca 2003 r. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaważył , co następuje: Sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy, w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej oraz w oparciu o stan faktyczny ustalony na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie na dzień wydania tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie celem kontroli sądowej było ustalenie, czy możliwe jest, zgodnie z nowelizacją przepisów prawa budowlanego, zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz.665), uwzględnienie wniosku skarżącej o dopuszczenie do użytkowania obiektu wybudowanego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc czy przepis noweli prawa budowlanego będzie miał zastosowanie do obiektu skarżącej wybudowanego samowolnie bez pozwolenia na budowę. Powyższy przepis art. 3 ust.1 stanowi, że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1. Z treści powyższego przepisu wynikają dwa ograniczenia czasowe, które determinują legalizację poprzez dopuszczenie do użytkowania obiektu samowolnie wybudowanego. Pierwsza z tych ram czasowych warunkuje zakończenie budowy po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r. Poza sporem jest, że kwestionowany obiekt został wybudowany samowolnie w powyższych ramach czasowych. W dalszej części przepis jednak nakłada kolejny warunek, aby w przypadku samowoli budowlanej, której dopuszczono się w powyższym czasookresie nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Chodzi zatem o sytuację, gdzie przed dniem 11 lipca 2003 r. nie rozpoczęły się żadne czynności organu administracji publicznej w zakresie samowoli, a więc przed powyższą datą organ nie miał żadnej wiedzy na temat powstałej samowoli. Można postawić nawet tezę, że powyższy przepis miał posłużyć legalizacji powstałych samowoli budowlanych, o których organ nie miał wiedzy. Sama skarżąca w pismach procesowych kierowanych do organu nie ukrywała faktu dopuszczenia się samowoli spornego obiektu, na który nie posiada pozwolenia na budowę. Nadto samowoli skarżąca dopuściła się świadomie, gdyż w piśmie z dnia [...] lipca 1996 r. załączonym do akt administracyjnych sprawy (K-55) poinformowała, że dokonała rozbiórki ścian, których rozbiórkę nakazano decyzją z 1995 r., ale w treści pisma zapowiedziała, że jeżeli nie otrzyma pozwolenia na budowę, to wykona budowlę ponownie. W piśmie z dnia [...] lipca 2002 r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (K-80 akt administracyjnych) skarżąca oświadczyła, że istniejący sporny obiekt został wykonany na podstawie nowej dokumentacji po rozbiórce ścian parteru. Fakt dopuszczenia się samowoli budowlanej przez skarżącą został potwierdzony na podstawie protokołu oględzin z dnia [...] maja 2000 r., a także został stwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w G. we wspomnianym już wyżej wyroku z dnia [...] lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Gd [...]/01. Powyższy stan faktyczny ponad wszelką wątpliwość potwierdza, że o fakcie samowoli budowlanej spornego obiektu organy nadzoru budowlanego powzięły wiadomość przed dniem 11 lipca 2003 r. i prowadzą cały czas postępowanie administracyjne, mające na celu doprowadzenie do sytuacji zgodnej z przepisami prawa. Skarżąca wiedziała o obowiązku nałożonym na nią w decyzji z 1995 r. Miała świadomość, że decyzja ta była konsekwencją wybudowania ścian bez pozwolenia na budowę. Nawet, gdyby dać wiarę skarżącej, że wykonała obowiązek nałożony na nią w tej decyzji, to i tak nie ulega wątpliwości, że w miejscu stwierdzonej samowoli dalej świadomie z naruszeniem przepisów prawa wybudowała już obiekt w pełnym zakresie bez pozwolenia na budowę. Zachowanie skarżącej świadczy o rażącym lekceważeniu przepisów prawa i nie może być akceptowane zarówno przez organy jak i przez Sąd. Zdaniem Sądu powstały obiekt jest kontynuacją samowoli objętej decyzją z 1995 r. nie ma znaczenia, że obowiązek wynikający z tej decyzji został wykonany. Decyzja ta nakazywała, zgodnie z jej rozstrzygnięciem, rozbiórkę części ścian parteru dobudowaną do istniejącego budynku wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu wybudowanie samowolnie ścian o innych wymiarach nie może stanowić podstawy do obejścia przepisów prawa i prowadzić do wniosku, że obiekt wybudowany samowolnie już o innych rozmiarach jest nową budowlą, nie objętą nigdy przez organy nadzoru budowlanego postępowaniem. Odmienne twierdzenie prowadziłoby do wniosku, że zawsze w przypadku ujawnienia obiektu bez wymaganego przez przepisy prawa pozwolenia na budowę, mimo nałożonego nakazu rozbiórki, dalsza jego kontynuacja poprzez zmianę wymiarów obiektu zwalniałaby inwestora łamiącego przepisy prawa od odpowiedzialności. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W stosunku do obiektu wybudowanego samowolnie organy orzekły o nakazie jego rozbiórki, a postępowanie administracyjne w celu wyegzekwowania nałożonego obowiązku zawartego w decyzji z 1995 r. nadal trwa. W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego organy postąpiły prawidłowo umarzając postępowanie w sprawie. Postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu zostało wszczęte przez organy przed dniem 11 lipca 2003 r., ma zatem zastosowanie w sprawie przepis art. 48 prawa budowlanego, a nie art. 3 ust. 1 noweli tego prawa z 2007 r. Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę jako nieuzasadnioną.