II SA/Bd 402/06

Dnia 11 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Jarosława H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Jarosław H. działając przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] 2006 r. nr [...] Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji w B. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B., o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 2.378,88 zł za zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w B., będącej droga powiatową, bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 9 czerwca 2005 r. do 12 października 2005 r., tj, 126 dni w celu zlokalizowania w nim dwóch reklam. Organ II instancji zaskarżoną decyzję wydał na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 20( poz. 856 z późn. zm.), art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z art. 40 ust. 6 i art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.). Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] 2005r. organ I instancji dokonał oględzin posadowienia dwóch reklam z napisem "[...]" w pasie drogowym ulicy D. w B. przytwierdzonych do budynku firmy H. w B. Organ dokonał również pomiaru ww. reklam oraz sporządził ich dokumentację fotograficzną . Z pisma Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej z dnia [...] 2006r. znak [...] , jak również innych pism procesowych wynika, że w dniu 12 października 2005r. organ I instancji wydał decyzję znak [...], która została uchylona do ponownego rozpatrzenia przez SKO w B. decyzją z dnia [...] 2005r. znak [...]. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] 2006 r. nr [...] o wymierzeniu ww. kary pieniężnej Jarosławowi H. Od decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie, w którym podniósł, że obecny właściciel prowadzący działalność hotelową w budynku, położonym przy ul. [...] w B. nie umieścił spornych tablic reklamowych informujących, że w budynku tym prowadzony jest hotel. Skarżący zwrócił uwagę na wyłącznie informacyjny charakter znajdującej się na budynku tablicy o nazwie "hotel" oraz na zabytkowy charakter obiektu przedstawiając na tle historycznym zmiany właścicielskie tego budynku. Jednocześnie pełnomocnik strony zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie prawa materialnego art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 31 art. 40 ust. 1 cyt. ustawy o drogach publicznych i przyjęcie niewłaściwej interpretacji dla określenia tablicy z napisem "[...]" na budynku i nazwanie jej reklamą, a także naruszenie przepisów procedury administracyjnej i nie przestrzeganie zasady prawdy obiektywnej, czym naruszono także interes prawny strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie uwzględniło odwołania. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 40 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym umieszczanie w pasie drogi publicznej obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Natomiast opłata za zajęcie pasa drogowego na wymieniony wyżej cel ustalana jest stosownie do treści art. 40 ust. 6 tej ustawy jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy oraz liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego. W myśl tej zasady i stosownie do przepisu art. 40 ust. 8 wym. ustawy organ stanowiący to jest w tym przypadku Rada Miasta B. uprawniony jest do ustalenia stawek opłaty za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego. Mając to na względzie Rada Miasta B. ustaliła w § 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w uchwale [...] z dnia [...] 2004 r. stawki tej opłaty (Dz.Urz. Woj. [..] Nr [...], poz. 1[...]). Jednocześnie w art. 40 ust. 12 ustanowiona została zasada, zgodnie z którą za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, wymierza on w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6 ( tym przypadku zgodnie z ust. 6) tej ustawy. W świetle treści art. 3 pkt 23 wym. ustawy o drogach publicznych za reklamę uznaje się nośnik informacji wizualnej w jakiekolwiek formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, nie będący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. W świetle powyższego organ odwoławczy nie uznał za uzasadnione zarzutów skarżącego, że tablica z umieszczonym na niej napisem "[...]" jest wyłącznie tablicą informującą o prowadzonej w obiekcie działalności hotelowej i nie stanowi reklamy. Organ II instancji w uzasadnieniu odniósł się również do okoliczności, że obecny użytkownik budynku, na którym została zamocowana reklama nie dokonał fizycznego jej umieszczenia. Zdaniem organu powyższa sytuacja nie może stanowić przesłanki negatywnej dla zwolnienia z obowiązku uzyskania w myśl art. 40 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy zezwolenia od zarządcy drogi na umieszczenie reklamy w pasie drogi publicznej. W ocenie organu bez znaczenia pozostaje przy tym charakter obiektu, na którym umieszczona zostaje reklama, ponieważ przepisu ustawy o drogach publicznych nie wprowadzają z tego względu żadnego zróżnicowania w stosunku do budynków o zabytkowym, czy niezabytkowym charakterze. Kolegium twierdzi, że wykładnia gramatyczna przepisu art. 3 pkt 23 wym. ustawy jak i jego wykładnia celowościowa wskazują jednoznacznie, że sporna tablica stanowi reklamę w rozumieniu tego przepisu spełniając jednocześnie oznaczenie prowadzonej w budynku działalności gospodarczej przez stronę. Organ II instancji nie dostrzegł w niniejszej sprawie naruszenia przez organ pierwszej instancji podczas prowadzonego postępowania art. 7 Kpa wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej. Podczas dokonywanych oględzin umożliwił stronie wzięcie udziału w tej czynności, z którego strona nie skorzystała i odmówiła podpisania protokołu z tej czynności z tego powodu, iż nie uznaje spornej tablicy za reklamę. W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż dokonał on zajęcia jezdni lub chodnika w celu ustawienia tablicy reklamowej lub informacyjnej. Sporne tablice reklamowe prawdopodobnie zostały zainstalowane w 1968r. Hotel Centralny został zwrócony w 1991r Irenie H., która zmarła w 2000r., a Jarosław H. został zarejestrowany jako przedsiębiorca hotelarski w dniu [...] 2000r. W związku z powyższym skarżący nie umieścił spornych reklam w pasie drogowym. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej przytaczając argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy sądowej kontroli legalności zaskarżonych decyzji Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszenia przepisów prawa, a zarzuty podniesione w treści skargi nie zasługują na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę na to, że obowiązek uzyskania zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, które dotyczy umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, został wprowadzony z dniem 9 grudnia 2003r. na mocy art. 1 pkt 40 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2003 Nr 200 poz.1953 ). Zgodnie z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Przepis nie określa osoby zobowiązanej do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa oraz ponoszenia opłaty za zajęcie tego pasa, również kary pieniężnej. Z konstrukcji przepisu wynika, że każdy kto zajmuje pas drogowy, w tym wypadku poprzez umieszczanie reklam zobowiązany jest ponosić opłaty. Przepis nie wskazuje konkretnego adresata. Gdyby ustawodawca zamierzał uściślić krąg adresatów, do którego skierowany jest obowiązek ponoszenia opłat, to z pewnością użyłby normy "Kto umieści reklamę w pasie drogowym bez zezwolenia ponosi karę pieniężną". Tak więc z wykładni gramatycznej powyższego przepisu wynika, że jeżeli jest w pasie drogowym umieszczona reklama to powstaje obowiązek płacenia opłaty z tego tytułu. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek ten będzie spoczywał na właścicielu obiektu z przytwierdzoną reklamą. W związku z powyższym nie ma znaczenia to, że skarżący nie umieszczał spornych reklam na ścianie hotelu stanowiącego obecnie jego własność. Z chwilą wprowadzenia przepisu nakładającego obowiązek ponoszenia opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego przez umieszczanie reklamy skarżący stał się z mocy prawa jako właściciel obiektu z reklamą adresatem obowiązku. Z art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 wynika , że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustaloną jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. W świetle powyższego obowiązuje zasada, według której zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczanie w pasie drogowym reklam wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Z pism procesowych skarżącego w niniejszej sprawie wynika, że skarżący ma świadomość o umieszczeniu reklam wbrew istniejącym zakazom i bez stosownego pozwolenia. Użyte w ww. przepisie art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych sformułowanie "pobiera się kary pieniężne" za m.in. zajęcie pasa bez zezwolenia oznacza, że organ administracji ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Powód zajęcia pasa i okoliczności, w jakich to nastąpiło, jest przy tym co do zasady obojętny, tak samo jak subiektywne przekonanie podmiotu podlegającego karze o prawidłowości swoich działań (podobnie 2001.06.07 wyrok NSA II SA 1391/00 LEX nr 55337). Nadto Sąd stwierdza, iż sprawach dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym pas drogowy (droga), jako wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych obejmuje płaszczyznę gruntu pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem. Umieszczone nośniki informacji odpowiadają definicji reklamy stosownie do art. 4 pkt 23 cyt. wyżej ustawy . przepis ten stanowi, że reklama to - nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. W świetle powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.