II SA/Bd 403/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.),, Asesor WSA Grzegorz Saniewski, Protokolant Krzysztof Cisewski, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2005 na rozprawie sprawy ze skargi Jakuba M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005 Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1.uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z [...] 2004r. [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem z dnia [...] 2004r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., po rozpoznaniu u Jakuba M. nadciśnienia tętniczego I stopnia, pokrzywki wywołanej i skrzywienia przegrody nosa nieznacznie upośledzającej drożność nosa (§ 39 p 1, § 2 p 2, § 26 p 3 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r.- Dz.U. Nr 151, poz. 1595), uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej, zaliczając do kategorii zdrowia "A". W uzasadnieniu organ wskazał jedynie, że stan zdrowia badanego zezwala mu na pełnienie służby wojskowej pomimo stwierdzonych schorzeń lub ułomności rozpatrywanych pojedynczo i łącznie, ponieważ nie upośledzają one w sposób istotny sprawności ustroju. Skarżący złożył odwołanie od tego orzeczenia do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. W uzasadnieniu podniósł, iż ustalenia Komisji są niewłaściwe. Obfite poty podczas wysiłku fizycznego fotodermatozy powodują dreszcz alergiczny, wysypkę i swędzenie; skoki ciśnienia i kołatanie serca. Odwołujący leczy się na oddziale alergologicznym Polikliniki Wojskowej w B., zażywa leki i jest pod kontrolą Przychodni Regionalnej. Wywołanie alergii powoduje pogorszenie stanu zdrowia, z tego względu wniósł o przeprowadzenie dodatkowych badań i zmianę kategorii zdrowia. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie poprzez dodanie w części dotyczącej rozpoznania krótkowzroczności (§ 13 p 1) a pozostałe ustalenia utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. skierowała skarżącego na badania dermatologiczne oraz alergologiczne, które wykonał Kierownik Klinicznego Oddziału [...] Szpitala Klinicznego w B., gdzie rozpoznano pokrzywkę wywołaną ze wzmożonym dermografizmem. Rozpoznania te są zgodne z treścią dokumentacji przedstawioną przez poborowego. Podczas konsultacji okulistycznej stwierdzono krótkowzroczność obu oczu, co uwzględniono w tym orzeczeniu. Lekarz kardiolog rozpoznał nadciśnienie tętnicze I stopnia a echo serca potwierdziło niewielki przerost przegrody i ściany lewej komory. Nie stwierdzono angiopatii nadciśnieniowej naczyń siatkówki. Zdaniem organu łączny wpływ wszystkich schorzeń na ogólnofizyczną sprawność badanego pozwala zaliczyć poborowego do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej. Taka też jest klasyfikacja pozostałych schorzeń. Jakub M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy uznając decyzje za krzywdzącą. Tusza, krótkowzroczność i tendencja do szybkiego osłabienia organizmu przy minimalnym wysiłku nie dają gwarancji sprostania wymogom służby. Istnieje tez obawa pogorszenia stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wskazał, iż zastosowana kwalifikacja orzecznicza rozpoznanych schorzeń była prawidłowa, odpowiednia do stopnia ich zaawansowania i uzasadniała zaliczenie Jakuba M. do kategorii zdrowia "A". Przeoczenie niewielkiej krótkowzroczności zostało naprawione w orzeczeniu RWKL.. Komisja stwierdziła zgodność danych z dokumentacji leczenia z wynikami badań komisyjnych. Uznała więc, że nie ma konieczności wykonywania dodatkowych badań. Odnosząc się do zawartego w skardze wskazania na tuszę skarżącego organ stwierdził że, współczynnik masy ciała wynikający z wagi i wzrostu wynosi 29,8, co nie przekracza wartości 30 pozwalającej na stwierdzenie otyłości. Nadwaga natomiast nie jest ujęta w wykazie chorób i ułomności. Wydolność fizyczna badanego jest dobra. W odpowiedzi organ wskazał też na ocenę dokumentacji leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego i stwierdził ,że po przeprowadzeniu badań wynika, że u skarżącego można rozpoznać osobowość o cechach nieprawidłowych, kwalifikujących się do § 68 pkt 1 Załącznika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie podjęto z naruszeniem prawa. Zasady określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określone zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 151, poz.1595). Zgodnie z treścią § 14 tego rozporządzenia orzeczenia o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii zdolności do służby wojskowej wydają właściwe wojskowe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza niezawodowego i mogą mieć znaczenie związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową. Tryb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie określone zostały w przepisach rozdziału 4 rozporządzenia. Wynika z nich, że orzeczenie powinno być wydane i podpisane przez skład 3 lekarzy oficerów, na podstawie (§ 18 ust.1 i 60. Wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby komisja może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować badanego na obserwację szpitalną (§ 23 ust.2 rozporządzenia). Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 12690), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie stanu zdrowia poborowego, w szczególności czy zbadanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią wojskową komisję lekarska ocena zdolności poborowego do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do poddania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnionych lekarzy, jak i kwalifikacji badanego do określonej jednostki wykazu chorób i ułomności. W świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz zgodnie z regulacją szczegółową zawartą w § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) - zasadą jest orzekanie przez odwoławczą komisję lekarską na podstawie dokumentacji zawartej w aktach orzeczniczo - lekarskich zgromadzonych w pierwszej instancji. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było badanie przez TWKL i wyniki badań przedstawione przez skarżącego, które zdaniem organu odwoławczego pozwalają na "pełnienie służby wojskowej pomimo stwierdzonych schorzeń lub ułomności rozpatrywanych pojedynczo i łącznie, ponieważ nie upośledzają one w sposób istotny sprawności ustroju". Zasadnicze jednak znaczenie dla sądowej oceny legalności zaskarżonej decyzji ma okoliczność podniesiona dopiero w odpowiedzi na skargę, iż u skarżącego można rozpoznać osobowość o cechach nieprawidłowych, kwalifikujących się do § 68 pkt 1 Załącznika, która to okoliczność wynika zdaniem organu z dokumentacji leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego i przeprowadzonych badań. Dokonana przez Sąd wnikliwa analiza akt administracyjnych sprawy nie pozwoliła na potwierdzenie w jakimkolwiek dokumencie tej okoliczności. Jest to zatem okoliczność która powinna być oceniona w orzeczeniu a nie podniesiona dopiero w odpowiedzi na skargę . Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego uznać należy, iż pojawienie się tej okoliczności implikuje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia jako naruszającego przepisy prawa proceduralnego w sposób bezpośrednio oddziaływujący na wynik sprawy( art. 104 i 107 K.p.a.). Trzeba też wskazać na zaistniałe uchybienie proceduralne w orzeczeniu RWKL. Uzupełnienie orzeczenia TWKL o rozpoznanie krótkowzroczności obu oczu (§ 13 p. 1) dokonane przez RWKL w zaskarżonym orzeczeniu, nie spełnia wymagania określonego w art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. Organ odwoławczy jest uprawniony do uchylenia całego orzeczenia lub jego części, gdy istnieje przedmiot rozpoznania. W niniejszej sprawie doszło w istocie do uzupełnienia rozstrzygnięcia a nie wydania w miejsce istniejącego orzeczenia innego rozstrzygnięcia. Wprawdzie organ odwoławczy jest organem merytorycznym i uzupełnienie nie miało wpływu na ostateczny wynik postępowania to konieczne jest wskazanie na stwierdzone uchybienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien odnieść się w orzeczeniu do pominiętych kwestii które wynikają z odpowiedzi na skargę. Z tych względów - skoro orzeczenie zostało wydane z naruszeniem w/w przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art.152 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.