II SA/Bd 403/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-07-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik, Sędzia WSA Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie ustalenia związku schorzenia z przebytą służbą wojskową podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące ustalenia związku schorzenia z przebytą służbą wojskową nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sprawy dotyczące świadczeń odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego, wynikające z takiego związku, rozstrzygane są w drodze decyzji przez inne organy, a od tych decyzji przysługuje odwołanie do sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżący P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej, które utrzymało w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej stwierdzające trwałą niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej (kategoria "N"). Skarżący domagał się zmiany orzeczenia poprzez uznanie II grupy inwalidzkiej oraz związku inwalidztwa ze służbą wojskową, jako powstałego wskutek wypadku. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wskazał, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego, lecz sprawą należącą do właściwości sądów powszechnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lipca 2008 r. sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej postanawia odrzucić skargę
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. utrzymała w mocy orzeczenie, mocą którego Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G. stwierdziła trwałą niezdolność P. K. do zawodowej służby wojskowej – kategoria "N".
W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż uznanie P. K. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej nastąpiło wskutek zakwalifikowania go do III grupy inwalidzkiej w związku ze schorzeniami o charakterze wewnątrzustrojowymi, niemającymi związku z przebytą służbą wojskową. Brak wpływu służby ze stanem zdrowia wyżej wskazanego potwierdziła opinia sporządzona w Klinice Neurochirurgii i Chirurgii Głowy [...] w B., a także dane zawarte w przebiegu służby wojskowej.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi, którą P. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący wniósł w niej o zmianę orzeczenia wydanego przez organ I instancji poprzez uznanie u niego II grupy inwalidzkiej oraz związku inwalidztwa ze służbą wojskową, jako powstałego wskutek wypadku, z tytułu którego przysługują mu świadczenia odszkodowawcze. Skarżący wskazał, iż domaga się ponownego zbadania go, a także ponownego przeanalizowania dokumentacji lekarskiej oraz służbowej, w celu określenia u niego stopnia grupy inwalidzkiej, a także uznania jego związku z pełnioną służbą.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż istotą jej jest związek schorzenia powodującego inwalidztwo ze służbą wojskową. Ponadto podkreślił, że orzeczenie, którego zmiany domaga się skarżący nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kpa i jako takie podlega kontroli sądów powszechnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,
na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sprawa, której dotyczy skarga wniesiona w niniejszym postępowaniu nie mieści się zatem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy ww. ustawy.
Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) o zdolności do czynnej służby wojskowej orzekają właściwe komisje lekarskie. Tylko ta część orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, dotyczących ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności służby wojskowej w celu powołania lub zwolnienia ze służby, podlega bezpośredniemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Uregulowania natomiast dotyczące ustalania związku przyczynowego określonych schorzeń z przebytą służbą wojskową zawarte są w następujących aktach prawnych:
1) ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r., Nr 13, poz. 68 z późn. zm.)
2) ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r., Nr 10, poz. 36 z późn. zm.)
3) ustawie z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 162 z późn. zm., w brzmieniu po zmianie dokonanej ustawą 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.)
Zgodnie z powyższymi przepisami ustalanie związku chorób oraz uszczerbków na zdrowiu leży w gestii wojskowych komisji lekarskich, jednakże prawo do świadczeń nabywanych z tych tytułów, a także ich zakres oraz wysokość ustalane są w drodze decyzji przez inne organy (wojskowy organ emerytalny, lub ZUS). Od decyzji tych przysługuje odwołanie do sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.
Skarżący w skardze do Sądu a następnie do protokołu w dniu rozprawy oświadczył, że przedmiotem skargi jest decyzja organu I instancji, jakim jest Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G., w części dotyczącej ustalenia związku schorzenia z przebytą służbą wojskową i jako taka, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest niedopuszczalna.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 1999 r. wyrażonej w składzie siedmiu sędziów w sprawie III ZP 9/99 (opubl. OSNP 2000/5/167; Lex nr 37912) przyjął stanowisko, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały, przepisy dotyczące chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe nie przewidują formy decyzji administracyjnej dla ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową.
Przyjęte przez Sąd Najwyższy stanowisko znalazło odbicie w orzecznictwie NSA, a także wojewódzkich sądów administracyjnych (np. postanowienie NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 6 listopada 2000 r. OSA 1/00, ONSA 2001/2/47: "Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r., Nr 4, poz. 16 ze zm.), w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje").
W świetle powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę, jako niedopuszczalną, odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło