II SA/Bd 407/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Anna Klotz ( spr. ) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2007r. sprawy ze skargi T.C. i P.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] w zakresie wymeldowania, 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu odnośnie punktu pierwszego. II SA/Bd 407/07 Uzasadnienie J. U. złożył do Burmistrza Miasta [...] wniosek o wymeldowanie T. Ch. i jej syna P. Ch. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w przy ul. [...] w R. W dniu [...] października 2006 r. została przeprowadzona rozprawa z udziałem stron postępowania. Przesłuchano świadków. W dniu [...] listopada 2006 r. organ dokonał wizji lokalnej, w wyniku której ustalił, że pomieszczenie przy ul. [...] zajęte jest przez firmę prowadzącą działalność gospodarczą, natomiast T. Ch. wraz z synem zajmuje bez zameldowania lokal przy ul. [...]. Z uwagi na powyższe ustalenia Burmistrz Miasta [...] działając na podstawie art. 15 ust. 2 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01 (Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), wymeldował T. Ch. i P. Ch. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w R. i zameldował wyżej wymienionych na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w R. Odwołanie od rozstrzygnięcia organu I instancji złożył działając przez pełnomocnika J. U. w zakresie zameldowania ww. osób, z uwagi na to, że zameldowanie to nie było przedmiotem wniosku. Wojewoda [...] uwzględnił odwołanie i w dniu [...] marca 2007 r. wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymeldowania T. Ch. i P. Ch. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]. W tej samej decyzji organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zameldowania na pobyt stały ww. osób, w lokalu przy ul. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Organ odwoławczy uzasadniając wymeldowanie powołał się na art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uzasadniając natomiast uchylenie decyzji w zakresie zameldowania Wojewoda stwierdził, że nie została spełniona przesłanka zgłoszenia, tj. złożenia wniosku o zameldowanie, wynikająca z art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skargę na powyższą decyzję Wojewody wniosła T. Ch. i P. Ch. Skarżący decyzję Wojewody uważają za krzywdzącą i niezgodną z przepisami prawa. W ocenie skarżącej wymeldowanie nastąpiło w wyniku podstępu właścicieli lokalu. W uzasadnieniu skargi podano, że lokal [...] został przydzielony skarżącej z Urzędu Miasta [...]. Lokal opuściła z uwagi na remont, do którego przeprowadzenia zobowiązał się właściciel. Przy opuszczaniu spornego lokalu informowała, że posiada w nim zameldowanie na pobyt stały. Zawierzyła zapewnieniom właścicieli, że opuszczenie lokalu jest tylko na czas jego remontu i że nikt nie chce pozbawić jej i syna zameldowania na pobyt stały. Po opuszczeniu spornego lokalu przez skarżącą wraz z całym dobytkiem, właściciel wynajął sporny lokal firmie. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Dodał również, że skarżąca wraz z synem dobrowolnie opuścili lokal. Natomiast na okoliczność podstępu właścicieli brak w ocenie organu jest dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza [...] w istotny sposób naruszają przepisy postępowania. Przy kontroli legalności zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził istotne naruszenie przepisów postępowania i to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych. (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) stanowi, iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Artykuł 10 ust. 1 traktuje o obowiązku meldunkowym. Prawidłowo zostało ustalone, iż skarżąca mimo formalnego prawa do zamieszkiwania w lokalu w [...] faktycznie w nim nie zamieszkuje . Słusznie organy obydwu instancji wywodzą, że zameldowanie nie daje żadnych praw do lokalu. Z ustaleń organów wynika, że skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu [...] w dacie dokonywania czynności oględzin przez organ meldunkowy. Trudno jednak pogodzić się ze stanowiskiem organu, że dokonana czynność wymeldowania skarżącej i jej syna z tego lokalu odpowiada prawu. O opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Wniosek organu II instancji, iż skarżąca wraz z synem skoncentrowała swoje sprawy życiowe w lokalu nr [...] pozostaje w sprzeczności z treścią zebranego w aktach sprawy administracyjnej i uzupełnionego w postępowaniu sądowym materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie dokonał bowiem rzetelnej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, a wyprowadzony wniosek o opuszczeniu przez skarżącą i syna stałego miejsca pobytu wydaje się dowolny. Organ powinien ustalić cel, dla którego nastąpiło opuszczenie lokalu nr [...] przez skarżącą i jej syna. Dobrowolne opuszczenie lokalu, w którym posiada się zameldowanie na pobyt stały, w celu przeprowadzenia remontu tego lokalu, nie jest równoznaczne z zamiarem opuszczenia tego lokalu na stałe. Organ powinien zbadać ten zamiar poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Skarżąca w pismach procesowych podnosi, że są świadkowie, którzy mogą poświadczyć, że opuszczenie lokalu nastąpiło w celu przeprowadzenia jego remontu przez zarządcę. Organ powinien zatem przesłuchać świadków i ustalić zamiar dla którego nastąpiło opuszczenie lokalu. Stwierdzenie faktu opuszczenia lokalu i zawarcie umowy najmu na inny lokal oraz przeniesienie do wynajętego lokalu rzeczy z remontowanego mieszkania nie oznacza zamiaru opuszczenia lokalu na stałe. Wyłącznym warunkiem badanym przez organ jest "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego", a więc zdarzenie ze sfery faktów, nie zaś zarówno ze sfery faktów i prawa. Celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowywania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Okoliczność wynajęcia przez skarżącą lokalu nr [...] na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] sierpnia 2006 r. na okres 3 lata, a następnie przeniesienie tam wszystkich należących do niej przedmiotów i zamieszkanie w tym lokalu wraz z synem, w związku z remontem, potwierdza jedynie fakt opuszczenia mieszkania nr [...]. Nie potwierdza zamiaru opuszczenia lokalu na stałe. Z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK – A2002/3/34) wynika, iż ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Umowa najmu lokalu nr [...] zawarta z zarządcą nie stanowi o zamiarze opuszczenia lokalu nr [...] na stałe. Umowa ta została zawarta zresztą [...] września 2006 r., a już [...] września zarządca zgłosił wniosek wymeldowania skarżącej. Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Faktyczna data opuszczenia lokalu nie została przez organ ustalona, a od daty zawarcia umowy najmu nie upłynęły jeszcze 3 miesiące, gdyż zarządca lokalu wniosek o wymeldowanie skarżącej i jej syna złożył w organie w dniu [...] września 2006 r. Organ powinien ustalić cel opuszczenia lokalu nr [...] przez skarżącą i jej syna. Należy w tym zakresie przesłuchać w charakterze świadka osoby wskazane zarówno przez zarządcę lokalu oraz skarżącą i jej syna. Odbiegając od powyższego Sąd uznał legalność zaskarżonej decyzji w zakresie jej uchylenia w przedmiocie zameldowania skarżącej i syna w lokalu nr [...]. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca złożyła wniosek o zameldowanie jej ww. lokalu. Zameldowania organ nie może dokonywać z urzędu. Do dokonania tej czynności niezbędny jest wniosek wnioskodawcy. Wynika to z treści art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych: "Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym". Przepis dopuszcza również wydanie decyzji o zameldowaniu, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (ust. 2). Jednak i w tym wypadku niezbędne jest dokonanie zgłoszenia przez osobę zainteresowaną. Odpowiada zatem przepisom prawa rozstrzygniecie organu II instancji w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji o zameldowaniu skarżącej wraz synem w lokalu nr [...]. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że decyzje organów I i II instancji w zakresie wymeldowania skarżącej i jej syna z lokalu nr [...] wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 kpa. Z tego względu Sąd działając na postawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku i na mocy art. 152 tej ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu odnośnie punktu pierwszego. Natomiast na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji w przedmiocie zameldowania skarżącej i jej syna w lokalu nr [...], gdyż rozstrzygnięcie organów w tej części odpowiada przepisom prawa.