II SA/Bd 409/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 6 lipca 2015 r. wpłynął do Sądu wniosek (formularz PPF) M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną oraz skomplikowanym charakterem sprawy. Skarżąca zamieszkuje w W. B., ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lata. Dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł miesięcznie (zasiłek dla bezrobotnych oraz zasiłek z pomocy społecznej po przeliczeniu na PLN). Posiada dwie działki budowlane o powierzchni: [...] m2 oraz [...] m2. Poza tym oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podała, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem, które wynoszą [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, w szczególności braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W dniu 18 sierpnia 2015 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika K. J. złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca zamieszkuje w W. B., ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lata. Dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł miesięcznie (zasiłek dla bezrobotnych oraz zasiłek z pomocy społecznej po przeliczeniu na PLN). Posiada dwie działki budowlane o powierzchni: [...] m2 oraz [...] m2. Poza tym oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podała, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem, które wynoszą [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, w szczególności braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku. W dniu 18 sierpnia 2015 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika K. J. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że uzyskiwany dochód wystarcza jej na bieżące wydatki i opłaty. W związku z tym, że oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, pełnomocnik strony skarżącej został zobowiązany na podstawie zarządzenia sędziego WSA z dnia 10 września 2015r., przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego skarżącej, dochodów i stanu rodzinnego w terminie 7 dni, w szczególności: 1/ aktualnych dokumentów wykazujących wysokość uzyskiwanych przez stronę skarżącą oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym dochodów z tytułu: umowy o pracę, diet, stypendiów, renty, emerytury, najmu, dzierżawy, prac dorywczych lub sezonowych, działalności gospodarczej, rolniczej, stażu itp.; 2/ oświadczenia o łącznej wysokości przeciętnych comiesięcznych wydatków związanych wyłącznie z koniecznym utrzymaniem strony skarżącej i rodziny oraz ponoszonych i udokumentowanych opłat związanych z domem takich jak: czynsz, energia elektryczna, gaz, opał itp.; 3/ kopii rachunków potwierdzających, że skarżąca lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ponoszą koszty zakupu niezbędnych dla ochrony życia leków; 4/ oświadczenia czy skarżąca posiada rachunki bankowe, jeżeli tak należy przedłożyć wyciągi z tych kont za okres ostatnich 3 miesięcy, 5/ wskazania i udokumentowania wysokości rat spłacanych kredytów; 6/ podanie czy skarżąca lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają samochód, jeżeli tak należy podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową, ewentualnie w przypadku nie posiadania pojazdu zaświadczenie o niefigurowaniu w ewidencji z właściwego starostwa 7/ oświadczenia o dodatkowych źródłach utrzymania (w tym pomocy udzielanej przez rodzinę – należy podać wysokość), Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 października 2015 r. (k. 52 akt sądowych). Termin do jego wykonania upłynął z dniem 16 października 2015 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącej ani sama skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów, oświadczeń. Analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony, zawartych jedynie w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca wyjaśniła okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. Ilość posiadanych informacji jest przede wszystkim zbyt mała, a same informacje zbyt ogólne do rzetelnego rozpoznania wniosku. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stanowi instytucję przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżąca natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie nie sposób ocenić, czy taka sytuacja występuje. Skarżąca bowiem, nie przedstawiła chociażby comiesięcznych koniecznych wydatków, ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym. Skarżąca nie skorzystała również z możliwości przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Nie przedłożyła również żadnego dokumentu potwierdzającego prawdziwość jego oświadczenia zawartego we wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.