II SA/Bd 409/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. G. S. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. [...], którą na podstawie art. 104 w związku z art. 105 § 1 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., oraz art. 61, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290 ze zm.) utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. (PINB) z [...] września 2016 r. znak: [...], o umorzeniu postępowania wszczętego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego słupa energetycznego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym G., jednostce ewidencyjnej Ś. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. skierowanym do PINB w Ś. o rozebranie słupa energetycznego zlokalizowanego na działce nr [...] w m. G. gm. Ś. Pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ś. w dniach [...] lipca 2016 r. przeprowadzili kontrolę słupa energetycznego zlokalizowanego na działce nr [...] w m. G. gm. Ś. W kontroli brali udział współwłaściciele działki – C. i A. M., W. S. - kierownik działu majątku sieciowego "E." Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji Ś. oraz B. K. - kierownik sekcji utrzymania "E." Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji Ś. W trakcie kontroli ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się słup betonowy energetyczny niskiego napięcia. Ze słupa poprowadzone jest przyłącze podziemne do budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce. Ustalono, że przedmiotowy słup znajduje się w odległości ok. 3,1 m od ganku budynku mieszkalnego G. S., ok. 4,6 m od głównej bryły budynku mieszkalnego p. S. i p. P. (dz. nr ewid. [...] i [...]) oraz w odległości 3,53 m od budynku mieszkalnego pp. M. Przedstawiciele "E." S.A. przedłożyli protokół ze sprawdzenia zgłoszonych do przyłączenia urządzeń elektrycznych z dnia [...] marca 2000 r. nr [...]. Z protokołu wynika, że przedmiotowy słup energetyczny został zrealizowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną przez Burmistrza Ś. z dnia [...] stycznia 1999r. Nr [...]. Według kontrolujących, usytuowanie słupa zostało wykonane zgodnie z normą PN-E-05100-1/1998 - Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Po zakończeniu budowy słup został odebrany przez gestora sieci. W trakcie kontroli przedstawiciele "E." S.A. zostali zobowiązani do przedłożenia w terminie do dnia [...] sierpnia 2016 r. protokołów budowlanych i książki obiektu budowlanego. W dniu [...] sierpnia 2016 r. organ l instancji na wniosek skarżącej wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego słupa energetycznego znajdującego się na działce nr [...] w m. G. gm. Ś. Po przedłożeniu przez gestora sieci - "E." S.A. protokołu z okresowej kontroli stanu technicznego linii wraz z konstrukcjami wsporczymi (w tym słupami) podpisanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, powiatowy organ nadzoru budowlanego nie znalazł przesłanek do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania. Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego słupa energetycznego znajdującego się na działce nr [...] w m. G. gm. Ś. Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji, które nie zostało uwzględnione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji podjął w oparciu o art. 136 k.p.a. postępowanie wyjaśniające w sprawie innego numeru działki, na której znajduje się przedmiotowy słup energetyczny. W decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Burmistrza Ś. z dnia [...] stycznia 1999 r. Nr [...] wskazano usytuowanie przyłącza energetycznego wraz ze słupem energetycznym na działce o nr [...], natomiast organ l instancji prowadził postępowanie administracyjne w sprawie słupa energetycznego znajdującego się na działce nr [...]. Na podstawie uzyskanych informacji organ odwoławczy ustalił, że w roku 2004 dokonane zostały zmiany odnośnie działek nr [...],[...] i [...]. Działki te zostały skreślone. Obecnie C. i A. M. są właścicielami działki nr [...] , co oznacza, że organ prowadzący postępowanie ustalił prawidłowo numer ewidencyjny działki. Organ odwoławczy stwierdził na podstawie zgromadzonych dokumentów, że przedmiotowy słup energetyczny jest zrealizowany zgodnie z uzyskaną przez właścicieli decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Burmistrza Ś. z dnia [...] stycznia 1999 r. Nr [...], jak również zgodnie z normą PN-E-05100-1/1998 - Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Wymagane odległości dotyczące usytuowania słupa zostały zachowane. W dniu [...] sierpnia 2016 r. do organu nadzoru budowlanego została przedłożona przez "E." Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji Ś., książka obiektu budowlanego założona w roku 2014 r. dla linii NN napowietrznych, która obejmuje również słup energetyczny na działce nr [...]. Do akt sprawy zostały dołączone protokoły oględzin dla linii 0,4 kV napowietrznych z lat 2014, 2015 i 2016, w trakcie których kontrolowany był także stan techniczny przedmiotowego betonowego słupa energetycznego, oznaczony jako obiekt nr [...]. Do protokołów tych wydane zostało orzeczenie osoby weryfikującej, posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych – P. Z. W dniu [...] września 2016 r. ocenę w sprawie stanu technicznego słupa wydał inspektor nadzoru budowlanego E. S.A. – K. B. posiadający uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w zakresie ogólnobudowlanym i stwierdził, iż dokonał kontroli weryfikacyjnej stanu technicznego linii napowietrznej NN wraz z konstrukcjami wsporczymi (w tym słupami) w Rejonie Dystrybucji Ś. Stan techniczny kontroli zadowalający, nadaje się do dalszego użytkowania. Nie stwierdzono żadnych usterek i zaleceń specjalnych do wykonania, jak również nie stwierdzono, aby słup ten był w złym stanie technicznym i zagrażał otoczeniu. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał zasadność wydania zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ w sprawie brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego słupa energetycznego i rozbiórki słupa energetycznego (o co wnosiła skarżąca). Organ wyjaśnił również, że kontrolę stanu technicznego słupa energetycznego oraz przyłącza energetycznego przeprowadza gestor sieci - w danym przypadku E. S.A. Rejon Dystrybucji Ś. Z przedłożonych protokołów kontroli nie wynika, aby słup ten swoim stanem technicznym zagrażał przedmiotowej nieruchomości. Ocena stanu technicznego przedmiotowego słupa energetycznego nie wymaga uzyskania wiadomości specjalnych od niezależnego biegłego gdyż osoba, która posiada uprawnienia budowlane w danej specjalności bez ograniczeń ma odpowiednią wiedzę techniczną do wydania potrzebnej oceny. W związku z tym organ odwoławczy utrzymał wymienioną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2017 r. decyzję organu I instancji. W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła brak wszechstronnego rozpoznania sprawy oraz błędne przyjęcie, iż w toku postępowania dowodowego przed organem I instancji nie istniała konieczność powołania niezależnego biegłego na okoliczność ustalenia rzeczywistego stanu technicznego słupa energetycznego zlokalizowanego na działce nr [...] w G. Zaskarżając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr j.w. w całości, wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. nr [...] z dnia [...] września 2016 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w sprawie powinien być powołany niezależny biegły, który po dokonaniu oględzin przedmiotowego słupa, powinien się wypowiedzieć w kwestii jego stanu technicznego. Organ I instancji zaniechał przeprowadzenia ww. dowodu, pomimo tego, iż wiążące ustalenie stanu technicznego słupa wymagają wiadomości specjalnych, a te ma tylko biegły. Dowodu z opinii biegłego nie są w stanie zastąpić protokoły kontroli słupa przedłożone przez gestora sieci oraz opinia K. B., który jest pracownikiem E. S.A., tj. podmiotu bezpośrednio zainteresowanego wynikiem sprawy. To z kolei wywołuje wątpliwości co do bezstronności ww. osoby. Skarżąca za pismem z dnia [...] października 2017 r. przesłała zdjęcia oraz kserokopię nieuwierzytelnionej zgody na pobór energii z sieci Zakładu Energetycznego dla A. M. W jej ocenie z dokumentu tego wynika, że linia energetyczna ww. słupa jest o mocy 4,5 kw, a nie 0,4 kw. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy w związku z wnioskiem skarżącej o rozebranie słupa energetycznego znajdującego się na działce nr [...] w m. G., gm. Ś. istniały podstawy do umorzenia postępowania. Należy zauważyć, że skarżąca domagała się od organu – PINB w Ś. rozebrania słupa, który jest jednym z elementów obiektu liniowego - linii elektroenergetycznej (art. 3 pkt 3a Pr.bud.). Mimo, że sporny obiekt jest usytuowany w granicy z jej nieruchomością, to nie jest ona właścicielem tego obiektu. Z tego też względu skarżąca nie może swobodnie rozporządzać spornym słupem, a postępowanie organu nadzoru budowlanego sprowadzało się w tych okolicznościach wyłącznie do oceny zgodności z przepisami prawa budowlanego, ponieważ postępowanie w sprawie było prowadzone z wniosku osoby, która nie jest uznawana za inwestora w przedmiotowej sprawie. Organ z urzędu przeprowadził czynności kontrolne. Z uwagi na okoliczność, że sporny obiekt posiadał wszystkie wymagane przez przepisy prawa budowlanego dokumenty potwierdzające odpowiedni jego stan techniczny, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu o ile stało się ono z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie jest bezprzedmiotowe wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczych ingerencji organu administracyjnego (w formie decyzji). Organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie stwierdził nieprawidłowości, które obligowałyby ów organ do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie. Organ miał wyłącznie obowiązek sprawdzenia, jaki jest stan techniczny tego obiektu. Podyktowane jest to wymogami wynikającymi z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dla zaprojektowanego obiektu budowlanego, gdzie ustawodawca zwraca uwagę na spełnienie wymagań przy projektowaniu obiektu lub jego części na: nośności i stateczności konstrukcji, bezpieczeństwo pożarowe, higienę zdrowia i środowiska, czy też bezpieczeństwo użytkowania. Według art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Dopiero, w sytuacji gdy obiekt budowlany zagraża życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu, organ podejmuje działania w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z art. 66 ust. 1 prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1)może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2 jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, albo 3)jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4)powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia -właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powyżej zacytowany art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Z kolei art. 61 Prawa budowlanego nakłada obowiązki na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, który w myśl powyższego przepisu jest obowiązany: 1.Utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2.Zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia i środowiska. Należy zauważyć, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z cytowanego powyżej art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. Należy również zauważyć, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ wydaje decyzję nakazującą..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku w każdej sprawie powoływania biegłego. Stan obiektów budowlanych w zakresie wymagań technicznych lub architektonicznych jest oceniany przez osoby posiadające specjalistyczne wymagania. W rozdziale 2 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym: "Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie" ustawodawca zdefiniował w art. 12 ust. 1 tej ustawy, że za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą: 1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego; 2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi; 3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów; 4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego; 5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego (ust. 2). Warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest zdanie egzaminu ze znajomości procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej (ust. 3). Właściwa izba samorządu zawodowego prowadzi postępowanie kwalifikacyjne składające się z dwóch etapów (ust. 3a). Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość (ust. 6). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że orzeczenie weryfikujące do protokołu oględzin za lata 2014-2015- 2016 podpisały osoby z uprawnieniami budowlanymi. W dniu [...] lipca 2016r. dokument podpisali: B. K. (technik elektryk, uprawnienia budowlane do kierowania robotami w ograniczonym zakresie w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych Nr upr. bud. [...]) oraz P. A. Z. (inż. o kierunku elektrotechnika, posiadający uprawnienia budowlane nr ewidencyjny [...] do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych nadane na mocy decyzji [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia [...] grudnia 2004 r.). Natomiast w dniu [...] września 2016r. podpis złożył inspektor nadzoru specjalności konstrukcyjno-budowlanej w zakresie ogólnobudowlanym mgr inż. K. B. , uprawnienia budowlane Nr [...]. Z powyższego wynika, że ww. osoby posiadały wymagane przez przepisy prawa kwalifikacje do ustalenia stanu technicznego słupa w trakcie kontroli i stwierdzenia, że obiekt ten nadaje się do użytkowania. Osoby te w zakresie posiadanych uprawnień odpowiadają za podjętą decyzję w zakresie stanu technicznego obiektu budowlanego, ich opinia oparta jest na wiedzy specjalistycznej. Załączona przez skarżącą do pisma za dnia [...] października 2017r. kopia dokumentu "Warunki- do 40kW przyłączenia do sieci elektroenergetycznej n.n." z dnia [...] września 1994r. ,jako dokument wcześniejszy ,nie może podważyć późniejszych ustaleń stanu faktycznego dokonanych w protokole z 2016r. przez osoby posiadające wymagane przez przepisy prawa kwalifikacje. Nie było zatem w tych okolicznościach sprawy potrzeby dodatkowo powoływania biegłego przez organ na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Wobec powyższego, postępowanie w sprawie stanu technicznego spornego słupa jest bezprzedmiotowe. W przypadku wystąpienia faktu wyrządzenia przez powyższy słup szkody – nie można wykluczyć, że skarżąca będzie miała roszczenia mające swe źródło w przepisach prawa cywilnego, a nie budowlanego. Uznając zatem, że organ zaskarżoną decyzją nie naruszył prawa i w przypadku stwierdzenia, że stan techniczny obiektu budowlanego jest dobry – postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć – Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.