II SA/Bd 41/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-05-26

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy drzewa kolidują z projektowaną inwestycją, ale jednocześnie zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, można odstąpić od ustalenia opłaty za ich usunięcie na podstawie art. 47g ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Brak było dowodów (np. szkicu, protokołu oględzin) pozwalających na ocenę, czy drzewa faktycznie zagrażały bezpieczeństwu istniejącej instalacji kanalizacyjnej. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej opłaty, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stan faktyczny
Spółka A uzyskała zezwolenie na usunięcie drzew i ustalenie opłaty za ich usunięcie. Organ I instancji ustalił opłatę za usunięcie dwóch sosen, uzależniając zezwolenie od posadzenia nowych drzew. Spółka odwołała się, podnosząc, że drzewa zagrażały bezpieczeństwu instalacji kanalizacyjnej, co powinno skutkować odstąpieniem od opłaty zgodnie z art. 47g ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, uznając, że nie spełniono warunków do odstąpienia od opłaty.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części ustalającej opłatę za usunięcie drzew; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej spółki A kwotę 2.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części ustalającej opłatę za usunięcie drzew.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i ustalenia opłaty za ich usunięcie 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części ustalającej opłatę za usunięcie drzew, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących spółki A kwotę 2.600 zł (dwa tysiące sześćset), tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części ustalającej opłatę za usunięcie drzew. Na oryginale właściwe podpisy Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art.47e ust. 2, art. 47f, art. 47g ust. l pkt. 8 i art. 47h ust. 5 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity z 2001r. Dz.U. Nr 99, poz. 1079 z późniejszymi zmianami) oraz § 1,3,4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usuwanie drzew lub krzewów (Dz.U. Nr 99, poz. 906) a także art. 104 i art. 107 kpa udzielił spółce A zezwolenia na usunięcie drzew ozdobnych (3 klony i 2 sosny) rosnących na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. W tej samej decyzji organ I instancji ustalił opłatę za usunięcie dwóch sosen w wysokości 33.267,15zł. z obowiązkiem jej wpłacenia w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia decyzji, a także uzależnił udzielenie zezwolenia od zastąpienia drzew, przewidzianych do usunięcia, innymi drzewami tj. 10 szt. drzew ozdobnych poprzez ich posadzenie na terenie spółki lub terenie zieleni miejskiej, po uzgodnieniu z władającym nieruchomością, w terminie sześciu miesięcy od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskowane do usunięcia drzewa kolidują z projektowaną rozbudową warsztatu kotlarni zakładu budowy aparatury na działce nr ewid. [...] przy ulicy [...], a także z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. W odwołaniu od tej decyzji spółka A podniosła, że przyczyną usunięcia drzew była nie tylko ich kolizja z projektowaną inwestycją, ale także zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w istniejących obiektach budowlanych, gdyż sosny rosną w odległości 1,0 1,2 m od osi rurociągu, co uzasadnia odstąpienie od pobierania opłaty za ich usunięcie zgodnie z dyspozycją art. 47g ust.1 pkt5 ustawy o ochronie przyrody. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało decyzję organu I instancji wskazując, że wiek dwóch sosen wskazuje na to, iż zostały one posadzone 50 i 70 lat temu, na terenie nie objętym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem nie został spełniony warunek, o którym mowa w przepisie art. 47g ust. l pkt 8 Ustawy o ochronie przyrody i dlatego w tym przypadku została pobrana stosowna opłata. Nadto podniesiono, że instalacja wodociągowa i kanalizacyjna przewidziane są do odcięcia demontażu i dlatego rosnące w ich pobliżu drzewa nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. W skardze na opisaną decyzję spółka A wniosła ojej uchylenie w części ustalającej opłatę za usunięcie drzew oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 47g ust. I pkt. 5 i 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. lO § 1 i 77 § 1 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. Zdaniem strony skarżącej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istnieje wewnętrzna sprzeczność w zakresie ustalenia, czy w czasie posadzenia drzew, za których usunięcie ustalono opłatę teren, na którym rosną drzewa objęty był planami zagospodarowania przestrzennego. Wywodzono, że skoro instalacja wodociągowa i kanalizacyjna, zgodnie z założeniami SKO w B. została wybudowana co najmniej 70 lat temu, to stanowiła wówczas lub miała stanowić część większej całości co oznacza, że istnienie takiej instalacji zostało wcześniej zaplanowane. Teren, na którym znajduje się działka [...] przy ul. [...] w B. jest terenem przemysłowym, gdyż w 1939r. władze niemieckie rozpoczęły budowę fabryki zbrojeniowej [...] i od tego czasu teren ten aż do dnia dzisiejszego nie zmieniał swojego przemysłowego znaczenia, a zatem nie był przeznaczony do zadrzewienia bądź zakrzewienia. Mając powyższe na uwadze, w przypadku dwóch sosen znajduje uzasadnienie stosowanie nie tyko przepisu art. 47g ust. I pkt 5 ale również przepisu art. 47g ust. I pkt 8 Ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem skarżącej spółki pogląd organów orzekających w sprawie o braku zagrożenia bezpieczeństwa istnienia instalacji wodno - kanalizacyjnej z uwagi na jej planowane odcięcie i demontaż jest błędny, gdyż przepis art. 47g ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy nie uzależnia odstąpienia od pobierania opłaty od tego czy mienie - obiekt budowlany, którego bezpieczeństwo jest zagrożone posiada określoną cechę, czy też nie. W rzeczywistości instalacja wodociągowa i kanalizacyjna znajdująca się na spornym terenie jest w pełni sprawna, wykorzystywana przez podmioty działające na obszarze spółki B. jak i przez samą spółkę B. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2004r. strona skarżąca wskazała, że sosny rosną nad kolektorem kanalizacji k250, która nigdy nie była przeznaczona do likwidacji, na dowód czego przedłożono pismo Biura Projektów spółki C. z dnia 27 lutego 2004r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zasada pobierania opłat za usunięcie drzew lub krzewów wynika wprost z brzmienia art. 47 f ust.l ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( tekst jednolity z 2001 r. Dz.U. Nr 99, poz. 1079 ze zm.). Przypadki, gdy nie pobiera się tych opłat są enumeratywnie wymienione wart. 47g. tej ustawy i stanowią one wyjątek od tej zasady. Istota sporu sprowadza się w zasadzie do oceny, czy w rozpatrywanej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 47g.ust.1 pkt5 omawianej ustawy, to jest, czy dwie sosny rosnące na działce nr [...] przy ul. [...] w B., objęte zezwoleniem na usunięcie zagrażały bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych. Analiza akt sprawy wskazuje, że ocena tej kwestii, wyrażona w zaskarżonej decyzji, iż w spawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 47g ust. 1 pkt5 ustawy o ochronie przyrody dokonana została z naruszeniem zasady dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art.7 kpa) spowodowanym niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art.77§1 i 80 kpa), co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W szczególności w aktach sprawy brak jest szkicu bądź protokołu oględzin z miejsca usytuowania przeznaczonych do usunięcia dwóch sosen, pozwalających na ocenę, czy istotnie drzewa te znajdują się w pobliżu czynnego kolektora kanalizacji [...]. Wyżej wskazane dowody pozwoliłyby ustalić, czy zasadny jest zarzut podniesiony przez stronę skarżącą, iż konieczność usunięcia drzew wynikała z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa tego elementu zabudowy działki nr [...]. Przesądzającego znaczenia w sprawie nie może mieć bowiem jedynie celowość usunięcia drzew wynikająca z planowanej rozbudowy warsztatu kotlarni, jeżeli jednocześnie spełniona zostałaby przesłanka określona wart. 47g ust.1 pkt5 omawianej ustawy. Ocena, czy drzewa podlegające usunięciu na podstawie zezwolenia stanowią zagrożenie dla istniejących obiektów budowlanych musi odnosić się do stanu istniejącego w chwili wydania decyzji w tym przedmiocie. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisu art. 47g ust. I pkt8 Ustawy o ochronie przyrody przez nieuwzględnienie faktu, że drzewa posadzono na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nieprzewidujące zadrzewień należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Przesądzające znaczenie dla ustalenia, czy zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu ma bowiem ustalenie, jakie były postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie posadzenia drzew. Oznacza to, że ustawowe zwolnienie od obowiązku poniesienia opłaty określonej wart. 47f omawianej ustawy odnosić się będzie jedynie do drzew lub krzewów rosnących na terenach objętych w czasie ich sadzenia planami zagospodarowania przestrzennego. Nie może mieć zatem znaczenia dla oceny zasadności ustalenia opłaty za usunięcie drzew podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność faktycznego przeznaczenia przez władze niemieckie terenów pod budownictwo przemysłowe skoro- co jest w sprawie bezsporne- nie były one w tym czasie objęte planami zagospodarowania przestrzennego. Rozpatrując ponownie sprawę organ orzekający winien wyjaśnić na podstawie właściwie zebranego materiału dowodowego, czy konieczność usunięcia drzew, o których mowa w sprawie nie wynikała z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa istniejących obiektów· budowlanych. Uzupełnienie materiału dowodowego i jego wszechstronna ocena może nastąpić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy- przed organem odwoławczym( art. 136 kpa). Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. l45§ I pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200, art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 ust.2 pkt1 lit.a w zw. z § 6 pkt5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr163, poz.1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło