II SA/Bd 410/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-09-25
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska - Ziołek, Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, mimo że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a negocjacje z właścicielem nie doprowadziły do porozumienia?Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na przeprowadzenie prac, pomimo przeprowadzonych rokowań. W takim przypadku decyzja ta zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren i stanowi podstawę do uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestie odszkodowania za szkody lub zmniejszenie wartości nieruchomości są rozstrzygane odrębnie, po zakończeniu prac.Stan faktyczny
Skarżący J. K. i S. K. zakwestionowali decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego – budowy drugiej nitki rurociągu przesyłowego paliw. Skarżący zarzucili brak dobrej woli inwestora w negocjacjach dotyczących odszkodowania oraz poszerzenie pasa bezpieczeństwa. Organy administracji uznały, że przesłanki do wydania decyzji zostały spełnione, a negocjacje nie doprowadziły do porozumienia z powodu rozbieżności w kwestii odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska - Ziołek sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi J. K. i S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z [...] października 2017 r. Starosta I., na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4, 6 i 7 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. – "u.g.n.") oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku PKN [...] S.A., orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej współwłasność ustawową S. K. i J. K., położonej w D. gm. I., oznaczonej geodezyjnie numerem 18/1 o pow. 1,65 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w I., poprzez udzielenie [...] K. N. [...] Spółce Akcyjnej z siedzibą w P. zezwolenia na zakładanie i na przeprowadzenie przewodu służącego do przesyłania płynów (oleju napędowego i paliw) - podziemnego rurociągu przesyłowego o średnicy DN350 wraz z infrastrukturą towarzyszącą (słupki oznaczeniowe, elementy ochrony katodowej, itp.) na długości 56,3 metra ze strefą bezpieczeństwa o szerokości 12 metrów o powierzchni 675 m˛, w tym zajęcie części nieruchomości w pasie montażowym o szerokości 22 metrów o całkowitej powierzchni 1236 m˛, zaznaczonym na mapie stanowiącej załącznik nr [...] do niniejszej decyzji (pkt 1).
Organ wskazał, że zezwolenie obejmuje w szczególności prawo wstępu na nieruchomość opisaną w p-kcie 1 w celu wykonania prac budowlano-montażowych w części zaznaczonej w załączniku nr [...] do decyzji oraz że właściciel nieruchomości opisanej w p-kcie 1 ma obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń opisanych w p-kcie 1 (pkt 2 i 3). Organ zobowiązał jednocześnie wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń oraz w przypadku wykonania czynności związanych z ich konserwacją oraz usuwaniem awarii, a jeżeli było to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, do uzgodnienia z właścicielami nieruchomości i zapłaty odszkodowania za powstałe szkody, a także jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości do uzgodnienia i zapłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości (pkt 4), zaznaczając, że obowiązek udostępnienia nieruchomości określony w p-kcie 3 podlega egzekucji administracyjnej (pkt 5). Zgodnie z pkt 6, ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, podstawą do złożenia przez PKN [...] S.A. wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości stała się realizacja zadania pn. "Budowa drugiej nitki rurociągu przesyłowego paliw z PMRiP G. - W. w ramach dostosowania infrastruktury przesyłowej paliw do wymogów ustawy o zapasach interwencyjnych", stanowiącego inwestycję celu publicznego.
Organ, po ustaleniu, treści obowiązującego dla nieruchomości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz stwierdzeniu negocjacje z właścicielami nieruchomości w sprawie udzielenia zgody na udostępnienie nieruchomości w celu budowy rurociągu nie przyniosły oczekiwanego rezultatu uznał, że zachodzą przesłanki zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżących Stanisława i J. K. Wojewoda K. – P. decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewoda podniósł, że art. 124 ust. 1 u.g.n. zastrzega dwie przesłanki, których łączne spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania nieruchomości: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie prac budowlanych oraz zgodność przeprowadzanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wojewoda ustalił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy I. z [...] czerwca 2017 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji liniowej przebiegającej przez obręby: S., O., M., T., K., D., T., J., D., G. i Ł. (Dz. Urz. Województwa K. – P. z [...] czerwca 2017 r. poz. 2578) dla lokalizacji inwestycji celu publicznego, jaką jest budowa drugiej nitki rurociągu przesyłowego dalekosiężnego o średnicy DN 350 i ciśnieniu MOP 6.3 Mpa pomiędzy Podziemnym Magazynem Ropy i Paliw w G. a Bazą Paliwową N. Wieś W. przewiduje budowę określonego systemu infrastruktury technicznej. Realizacja planowanej inwestycji przez PKN [...] wynika z konieczności dostosowania infrastruktury przesyłowej do wymogów ustawy z dnia [...] maja 2014 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014 poz. 900) wprowadzającej parametry dostępności zapasów interwencyjnych w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Zgodnie z ww. planem części działki nr [...] znajdująca się w miejscu lokalizacji projektowanego rurociągu oznaczonego symbolem 12 N, którego tereny przeznacza się na cel infrastruktury technicznej – ropociąg, z dopuszczeniem realizacji obiektów budowlanych związanych z obsługą podstawowej funkcji terenu.
Organ ustalił, także, że skarżący współwłaściciele otrzymali od inwestora pisemną informację o planowanej inwestycji, operat szacunkowy, mapę i projekt umowy, a zatem wnioskodawca złożył właścicielowi ofertę udostępnienia terenu pod inwestycję. Z protokołów rozbieżności wynika, że właściciel nie wyraził zgody na zaproponowane przez wnioskodawcę odszkodowanie o wartości wynikającej z operatu szacunkowego (15.096 zł), żądając jednorazowej płatności w wysokości [...] zł tytułem odszkodowania oraz dodatkowej opłaty rocznej z tytułu ustanowienia służebności, której to wysokość pozostanie do odrębnego uzgodnienia. Porozumienie pomiędzy stronami nie zostało osiągnięte z powodu zbyt dużej rozbieżności stanowisk w zakresie wysokości odszkodowania. Wobec tego kolejne spotkania z inwestorem w ramach prowadzonych negocjacji, do których zdaniem właścicieli nieruchomości nie doszło z braku dobrej woli PKN [...], nie rokowały porozumienia w tej kwestii.
Wobec tego zdaniem organu zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów (oleju napędowego i paliw) wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
Organ podkreślił, że zarówno przebieg drugiej nitki rurociągu jak i szerokość strefy bezpieczeństwa są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś twierdzenie współwłaściciela S. K., że występuje poszerzenie pasa bezpieczeństwa o 170 m2 nie znajduje potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Organ wskazał, że dla inwestycji została sporządzona szczegółowa dokumentacja geodezyjna oraz tekstowa, wyznaczająca przebieg rurociągu z podaniem parametrów i powierzchni poszczególnych stref i pasów. Określono, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpi na długości 56,3 m ze strefą bezpieczeństwa o szerokości 12 m o powierzchni 675 m2, zaś czasowe zajęcie nieruchomości w pasie montażowym o szerokości 22 m o pow. 1236 m2 niezbędnym do wykonania prac budowlano – montażowych. Strefa ochronna projektowanej drugiej nitki rurociągu mieści się w strefie ochronne już istniejącej pierwszej nitki rurociągu i jest od niej węższa.
Organ podkreślił także, że obecnie postępowanie administracyjne i wydana w związku z nim decyzja dotyczy wyłącznie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z realizacją celu publicznego, nie zaś odszkodowania. Za szkody powstałe na skutek czynności wykonywanych przez wnioskodawcę przysługuje odszkodowanie w wysokości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu należy się również odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości. Roszczenia odszkodowawcze mogą być jednak skutecznie zgłoszone dopiero w chwili, gdy rozmiar szkód i strat może zostać faktycznie oceniony, czyli dopiero po zakończeniu prac i czynności służących przywróceniu stanu poprzedniego, jeżeli oczywiście określony podmiot lub jednostka organizacyjna przystąpiła do tych czynności.
W skardze do sądu administracyjnego J. K. i S. K. zakwestionowali decyzję Wojewody wskazując, że do porozumienia z inwestorem w kwestii odszkodowania nie doszło z braku dobrej woli po stronie inwestora. Skarżący podkreślili, że za pierwszy rurociąg posadowiony na ich nieruchomości otrzymali odszkodowanie w wysokości [...] zł, a obecnie inwestor proponuje tylko [...] zł.
Skarżący podnieśli także, że ich nieruchomość stanowią nieurodzajne grunty rolne (klasa IVb i V), które postanowili przeznaczyć na działki budowlany, aby uzyskać zabezpieczenie na wykształcenie dzieci i swoją starość. O przekształcenie gruntów na działki budowlane wystąpili w roku 1999. Wniosek ten został pozytywnie rozpatrzony przez Zarząd Gminy w I. (pismo z dnia [...] października 2000 r.) znak PB 7324-5/2000, uchwała Rady Gminy w I. z [...] grudnia 2001 r. nr [...], Dz. Urz. nr [...] z [...] kwietnia 2002 r.).
Skarżący wskazali, że w roku 2008 wystąpili o dalsze przekształcenie gruntów, ale ze względu na rurociąg takiej decyzji na pewno nie otrzymają i z tego powodu oczekują godnego odszkodowania ze względu na wartość doznanego uszczerbku tj. utraty kolejnej powierzchni na działki budowlane.
Skarżący podnieśli ponadto, że wbrew twierdzeniu Wojewody w związku z nowym rurociągiem występuje poszerzenie pasa bezpieczeństwa o 170 m2.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia w/w art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję w całości lub w części. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W świetle prezentowanych powyżej kryteriów oceny legalności aktu administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów wskazanych w skardze.
Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Udzielenie powyższego zezwolenia następuje z urzędu lub na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej i powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i 3 u.g.n).
Zasadnie zatem wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że jedynymi przesłankami wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, jest zgodność inwestycji publicznej z planem miejscowym, a w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela na wykonanie prac, która to okoliczność musi wynikać z przeprowadzonych przed wydaniem decyzji rokowań. W takim wypadku zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę, tj. zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża zgody, jak również dowód o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r. poz.1332 ze zm.) - tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide: wyrok NSA z dnia 7 września 2016r., sygn. akt I OSK 1903/15, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (w skrócie "CBOSA") dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Należy także podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość. W związku z tym, iż decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym. Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 u.g.n. Bezsporny jest bowiem fakt, iż przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., polega bowiem na budowie podziemnego rurociągu przesyłowego dalekosiężnego o średnicy DN350 wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Mamy przy tym tutaj do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zwiększyć możliwości przesyłowe, a celem inwestycji jest również zapewnienie zachowania wysokich wymogów bezpieczeństwa przesyłu paliwa i ropy naftowej.
Wyjaśnić także należy, że inwestycja jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy I. z [...] czerwca 2017 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji liniowej przebiegającej przez obręby: S., O., M., T., K., D., T., J., D., G. i Ł.. Zgodnie z zapisami tegoż planu (§ 7 oraz załącznik graficzny) planowany rurociąg położony będzie na tej części nieruchomości skarżących, która w planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest symbolem 12N, który to teren przeznaczony jest na cel infrastruktury technicznej – ropociąg.
Zdaniem Sądu został spełniony również warunek przeprowadzenia rokowań między inwestorem, a skarżącym jako właścicielem nieruchomości. Wyjaśnić przy tym należy, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa żadnych reguł prowadzenia rokowań, a spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy. Nie przewidziano bowiem w treści wskazanej normy prawnej jakiejś szczególnej formy zakończenia takich rokowań, ustawodawca nie zawęził też formy, w jakiej mają zostać one zainicjowane. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Wyraźnie zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroku z 22 lutego 2012 r., sygn. I OSK 357/11; z 6 lipca 2017 r., sygn. I OSK 1723/15; z 2 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2054/16 – publ. CBOSA). NSA podkreślił, że negocjacje mogą być zakończone w dowolnym czasie, a ich zakończenie obejmuje również przypadek, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. Niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości (o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.) oznacza (w świetle art. 124 ust. 3 u.g.n.), sytuacje, w których właściciel nieruchomości nie tylko nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań albo wyraźnie sprzeciwił się wyrażeniu zgody, lecz również przypadek, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 września 2014r., sygn. akt II SA/Rz 542/14 - LEX nr 1510484). Właśnie taka sytuacja zaistniała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.
Z akt administracyjnych wynika bowiem, że skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie inwestycji, bowiem prowadził negocjacje z inwestorem, ale ostatecznie nie doszło między stronami do porozumienia – czego potwierdzeniem są załączone do wniosku "protokoły rozbieżności" oraz "protokół z negocjacji" z dnia [...] maja 2017 r.
Rozstrzygnięcia organów administracji zostały też należycie uzasadnione, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a. Warto też zauważyć, że w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację planowanej inwestycji. Nie podlega kontroli zaś sam tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy. Te okoliczności, jak słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2017r. w sprawie I OSK 3182/15 (LEX nr 2418677) muszą pozostawać poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego.
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego określenia wysokości odszkodowania z uwzględnieniem czynionych przez skarżących starań o przekształcenie gruntów rolnych na grunty budowlanego, należy zwrócić uwagę, że roszczenie o nabycie gruntów zajmowanych pod budowę w przedmiotowej sytuacji ma charakter cywilnoprawny, a tym samym pozostaje poza zakresem sprawy rozstrzyganej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Brak jest podstaw aby organ w postępowaniu administracyjnym albo sąd administracyjny dokonywali oceny, czy proponowane przez inwestora właścicielowi odszkodowanie, w ramach prowadzonych negocjacji o udostępnienie gruntu, odpowiada wartości tego gruntu. Zwrócić też należy uwagę na art. 124 § 5 u.g.n., zgodnie z którym jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów przewodów i urządzeń, o którym mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2 ustawy, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Treść tego przepisu wskazuje jasno, że nabycie nieruchomości w sytuacji uregulowanej tym przepisem następuje w drodze umowy. Z przepisu tego nie wynika, aby w takiej sprawie miała być wydana jakakolwiek decyzja administracyjna, zatem roszczenie to ma charakter cywilnoprawny i pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Ponadto wskazać należy, że stosownie do art. 124 ust. 4 u.g.n. na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonanych pracach inwestycyjnych objętym zgodą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Natomiast w przypadku, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym przysługuje odszkodowanie za powstałe szkody, przy czym roszczenie odszkodowawcze może być dochodzone dopiero po zrealizowaniu inwestycji i nie można go określić w decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości. Kwestia spadku wartości nieruchomości nie może być rozstrzygana nt obecnym etapie postępowania. Starosta wydający decyzję w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie rozstrzyga w tej decyzji o kwestii odszkodowania, gdyż to na inwestorze, który otrzymał zezwolenie na dokonanie określonych czynności, stosownie do powołanych powyżej przepisów, ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Jeżeli zaś przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności, czy znaczne koszty, to wtedy służy odszkodowanie stosownie do art. 128 ust. 4 u.g.n.
Odnośnie zarzutu dotyczącego poszerzenia pasa bezpieczeństwa wokół rurociągu należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie kwestia wskazania właściwego miejsca na ułożenie projektowanego rurociągu powinna być rozpatrywana w kontekście treści planu zagospodarowania przestrzennego. Inaczej mówić – projektowany rurociąg powinien był ułożony w miejscu, które zostało wyznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (teren oznaczony symbolem 12 N). Okoliczność, że taka zgodność istnieje, nie jest kwestionowana. Dopóty, dopóki powyższy warunek (usytuowanie nowego rurociągu w sposób zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) jest spełniony – kwestia pokrywania się strefy bezpieczeństwa nowego rurociągu ze strefą bezpieczeństwa dotychczasowego rurociągu nie ma istotnego znaczenia.
Należy też zwrócić uwagę, że decyzja w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. zastępuje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Określone w takiej decyzji usytuowanie inwestycji określa zatem granice prawa dysponowania gruntem, jaki otrzymał inwestor, co będzie miało wpływ na treść ewentualnego projektu budowlanego i decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Odnośnie kwestii usytuowania planowanego rurociągu istotna jest wobec tego treść decyzji Starosty utrzymanej w mocy decyzją Wojewody, w tym stanowiącego integralną treść tej decyzji załącznika graficznego. Z załącznika tego jasno wynika, że projektowane usytuowanie nowego rurociągu winno skutkować tym, że strefa bezpieczeństwa wokół nowego rurociągu będzie się zawierać w strefie bezpieczeństwa dotychczasowego rurociągu.
W świetle wszystkich powyższych okoliczności należy zatem stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a tym samym nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło