II SA/Bd 411/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-06-22
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Jarosław Wichrowski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu przeprowadzenia remontu linii elektroenergetycznej może zostać wydana, gdy właściciel nie wyraża na to zgody, a planowane prace mieszczą się w definicji remontu?Ratio decidendi
Decyzja zobowiązująca właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu przeprowadzenia remontu linii elektroenergetycznej może zostać wydana na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli właściciel nie wyraża na to zgody, a planowane prace mieszczą się w definicji remontu. Sąd uznał, że prace polegające na wymianie przewodu odgromowego, malowaniu antykorozyjnym słupów i naprawie fundamentów spełniają przesłanki remontu. Okres udostępnienia nieruchomości powinien być racjonalnie określony, a wszelkie szkody podlegają odszkodowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.W. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty i zobowiązującą W.W. do udostępnienia jego nieruchomości spółce S.A. w celu przeprowadzenia remontu linii elektroenergetycznej. Właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na udostępnienie. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, doprecyzował zakres i czas udostępnienia nieruchomości, uznając planowane prace za remont. Właściciel w skardze podniósł zarzuty dotyczące ograniczenia korzystania z własności, braku dojazdu do posesji, legalności posadowienia słupów oraz wysokości odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Starosta Powiatowy na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 782 ze zm., dalej zwana u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej zwana K.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku S.A. zobowiązał W. W. - właściciela nieruchomości położonej w miejscowości B. B., gm. G., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,5300 ha i nr [...] o pow. 0,0600 ha, dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...], do udostępnienia powyższej nieruchomości spółce S.A. z siedzibą w G., na okres sześciu miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości, w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej linii elektro-energetycznej 110 kV relacji L.-G. W, tj.: wymiana istniejącego wyeksploatowanego przewodu odgromowego na nowy, malowanie antykorozyjne słupów, naprawa i zabezpieczenie fundamentów. Łączny obszar zajęcia gruntu niezbędny do wykonania prac remontowych wraz z dojazdem wynosi 736 m (wg załączonego szkicu).
W uzasadnieniu organ wskazał, że W. W. potwierdził, iż przedstawiciele S.A. przeprowadzili z nim rozmowę odnośnie udostępniania nieruchomości w celu przeprowadzenie remontu linii, jednak nie wyraził na to zgody.
Z brzmienia przepisu art. 124b u.g.n. wynika, że może on być zastosowany, jeśli wystąpi potrzeba wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisach ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń i właściciel nie wyraża zgody na takie udostępnienie.
Planowane prace będą polegały na wymianie istniejącego wyeksploatowanego przewodu odgromowego na nowy, malowaniu antykorozyjnym słupów, naprawie i zabezpieczeniu fundamentów. Inwestor poinformował, że planowany do przeprowadzenia remont linii napowietrznej nie zmieni w żadnym stopniu jej podstawowych parametrów technicznych (napięcie znamionowe, długość linii, lokalizacja słupów). Prace te mieszczą się w pojęciu remontu, a zatem mieszczą się w katalogu prac wymienionych w art. 124b u.g.n. Ponadto, bezspornie właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wejście na teren działki w celu wykonania prac remontowych.
Kwestia, jaką podniósł W. W., tj. brak uregulowania stanu prawnego urządzenia przesyłowego posadowionego na jego nieruchomości (słup nr 64), nie dotyczy sprawy rozpatrywanej niniejszą decyzją. Ustanowienie służebności przesyłu czy inna forma uregulowania pomiędzy stronami kwestii posadowionego słupa powinna być odrębnie uzgadniana pomiędzy właścicielem linii a właścicielem nieruchomości, na której posadowione są urządzenia.
Zgodnie z art. 124b ust. 3 u.g.n., obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Uzasadniając tę kwestię organ wskazał, że przedmiotowa linia zgodnie z prawem budowlanym jest obiektem liniowym, a z realizacją inwestycji o takim charakterze związane są pewne wymagania prawne. Jednym z ważniejszych obowiązków jest pozyskanie od wszystkich właścicieli prawa do dysponowania nieruchomościami leżącymi na trasie linii, aby móc uzyskać następnie zgodę administracyjną na wykonanie prac. Po uzyskaniu wszystkich niezbędnych zgód od właścicieli można złożyć wniosek o uzyskanie decyzji na rozpoczęcie prac. Wniosek ten nie musi obejmować całej linii, ponieważ możliwe jest etapowanie prac, jednak zgłaszany etap prac musi być technicznie uzasadniony. Dlatego brak zgody właściciela jednej działki powoduje niemożność złożenia zgłoszenia o wykonanie robót budowlanych, a tym samym wykonania prac na danym odcinku linii. W przypadku braku prawa do dysponowania nieruchomością na różnych odcinkach linii, może to spowodować niemożność wykonania prac remontowych na większej części linii. W związku z powyższymi okolicznościami orzeczono o udostępnieniu nieruchomości na okres sześciu miesięcy od dnia jej udostępnienia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. W. wnosząc o "wstrzymanie i zmianę w wykonaniu decyzji". Odwołujący się podniósł, że działki nr [...] i [...] są niezbędne do wykonywania prac polowych. Udostępnienie nieruchomości spowoduje brak możliwości wjazdu do posesji i ograniczy sposób korzystania z nieruchomości, co spowoduje dodatkowe straty z powodu braku możliwości obsiania ziemi oraz zebrania plonów.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. na podstawie art. 9a i art. 124b u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zobowiązał W. W. właściciela nieruchomości położonej w miejscowości B. B., gmina G., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] o pow. 0,5300 ha i nr [...] o pow. 0,0600 ha, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...] do jej udostępnienia S.A., w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji L.-G. W. polegających na wymianie istniejącego wyeksploatowanego przewodu odgromowego na nowy, malowaniu antykorozyjnym słupa nr 64, naprawie i zabezpieczeniu fundamentów słupa nr 64, na okres sześćdziesięciu dni od dnia uzyskania przez właściciela infrastruktury stosownego zezwolenia na wykonanie przedmiotowych prac remontowych. Obszar zajęcia gruntu niezbędny do wykonania prac remontowych wraz z dojazdem wynosi 736 m2, tj. 623 m2 na działce nr [...] oraz 113 m2 na działce nr [...], wg mapy stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 124b u.g.n. W przypadku rozstrzygania sprawy w oparciu o ten przepis, w odróżnieniu od trybu przewidzianego w art. 124 u.g.n., nie ma konieczności badania, czy przed wystąpieniem przez inwestora z wnioskiem o wydanie decyzji w tym trybie zostały przeprowadzone wyczerpujące rokowania z właścicielem danej nieruchomości. Niemniej należy wykazać, że zwracano się do właściciela nieruchomości o dobrowolne jej udostępnienie i nie wyraził on zgody na to.
Kolejną, konieczną do rozstrzygnięcia kwestią w sytuacji wydania decyzji administracyjnej w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n., jest ustalenie spełnienia przesłanki polegającej na tym, że planowane przedsięwzięcie ograniczać się będzie do podjęcia "czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii". Wymaga to przeprowadzenia procesu wykładni przy wykorzystaniu między innymi definicji legalnych z art. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Z art. 3 pkt 8 powołanej ustawy wynika, że roboty budowlane wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiące bieżącej konserwacji, są remontem. Przy wykonywaniu tego rodzaju robót budowlanych dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Za remont uważane są tylko takie roboty budowlane, które są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym i ich celem jest odtworzenie stanu pierwotnego, a więc takiego, który istniał w danym obiekcie budowlanym. Remontowany obiekt musi istnieć, aby można było mówić o jego remoncie, dlatego przy tej czynności następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi. Istota remontu polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, czyli odtworzeniu czegoś, co kiedyś było, ale nie ma tego w chwili rozpoczęcia remontu. Natomiast roboty polegające na wymianie jednych elementów na inne, nowe, bez konieczności odtwarzania stanu pierwotnego będą stanowiły bieżącą konserwację. Przez pojęcie bieżącej konserwacji, o jakiej mowa w art. 3 pkt 8, należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót nie polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu użytkowania go w stanie zgodnym z jego przeznaczeniem. Tak więc bieżącą konserwacją będą prace budowlane wykonywane na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określone jako remont.
W świetle powyższych rozważań Wojewoda podzielił stanowisko Starosty, że zakres wskazanych we wniosku S.A. prac polegających na wymianie istniejącego wyeksploatowanego przewodu odgromowego na nowy, malowaniu antykorozyjnym słupa nr 64 oraz naprawie i zabezpieczeniu fundamentów słupa, świadczy o robotach, które są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 u.g.n., a w szczególności że polegają one na remoncie i konserwacji napowietrznej linii energetycznej 110 kV. Należy podkreślić, że S.A. jest zobowiązana do przeprowadzania remontów sieci, jej konserwacji i utrzymania ich w sprawności. Jest ponadto zobligowana do zapewnienia stałych nieprzerwanych dostaw energii z zachowaniem wszelkich zasad bezpieczeństwa. Obowiązek i konieczność utrzymywania urządzeń i obiektów budowlanych w odpowiednim stanie technicznym wynika wprost z przepisów prawa. Również w niniejszym przypadku można mówić o ważnym interesie społecznym w zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości, gdyż utrzymanie linii energetycznej w należytym stanie technicznym ma zapewnić stały dopływ energii do wielu odbiorców, w tym do obiektów użyteczności publicznej.
Udostępnienie nieruchomości jest ściśle powiązane z celem udostępnienia. Charakter czynności niezbędnych do wykonania określa zakres terytorialny udostępnionej nieruchomości, który zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. może zobowiązywać do zajęcia terenu niezbędnego również celem zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Decyzja oparta na przepisie art. 124b u.g.n. musi ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać jednoznaczny przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności, a tego zabrakło w rozstrzygnięciu Starosty. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji również, w żaden sposób nie sprecyzował kwestii obszaru zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Koniecznym w tej sytuacji stało się doprecyzowanie powyższej kwestii. Zgodnie ze stanowiącą złącznik do przedmiotowego rozstrzygnięcia mapą obszar zajęcia działki nr [...] wraz z dojazdem, wynosi 623 m2, natomiast powierzchnia zajęcia działki nr [...] pod dojazd wynosi 113 m2, co daje w sumie obszar zajęcia o powierzchni 736 m2. Dojazd brygady remontowej do słupa stosownymi pojazdami wraz z niezbędnym sprzętem nastąpi wytyczoną, jak na mapie stanowiącej załącznik do decyzji, drogą o długości 45 m i szerokości 2,5 m. Promień zajęcia wokół słupa nr 64, celem wykonania wskazanych w rozstrzygnięciu niniejszej decyzji robót, wynosi 15 m. Obszar ten został oznaczony tak, by umożliwiał realizację zadania inwestycyjnego w sposób bezpieczny i ograniczający uciążliwość dla właściciela działki.
Odnosząc się do argumentu odwołującego, że działka nr [...] stanowi jedyną drogę dojazdową do posesji i jej zajęcie uniemożliwi wjazd, organ wyjaśnił, że działka ta nie zostanie zatarasowana podczas prowadzonych robót, a jedynie wykorzystana na dojazd brygady remontowej wraz z niezbędnym sprzętem do słupa. Wytyczanie drogi dojazdu poza obszarem istniejącej drogi z pewnością spowodowałoby większe szkody w możliwości uprawy i zbioru plonów.
Opis czynności stanowi podstawę do określenia terenu niezbędnego do udostępnienia, ale również jest powiązany z terminem, na który nieruchomość ma być udostępniona. Zgodnie z art. 124b ust. 3 u.g.n., "obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy". Termin powinien być przede wszystkim jak najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości, tak by jego prawo własności nie zostało nadmiernie ograniczone. Ponadto czasokres zezwolenia na zajęcie danej nieruchomości powinien być ustanowiony w sposób pozwalający realnie zrealizować dane przedsięwzięcie, zarówno ze względu na zakres robót, jakie mają być wykonane, jak i uwzględniając inne przeszkody, które mogą się pojawić w trakcie danej inwestycji. Jak wynika z powyższego, organ określając w swojej decyzji ramy czasowe zezwolenia na zajęcie nieruchomości winien zważyć na interesy wszystkich stron i ogół okoliczności danej sprawy.
Analizując zakres prac koniecznych do wykonania Wojewoda uznał, że termin ustalony przez organ I instancji jest zbyt długi i obciążający dla właściciela gruntu. W związku z powyższym, po uzyskaniu stanowiska wnioskodawcy, organ za optymalny i realny czas na wykonanie zadania uznał okres 60 dni, liczony od dnia uzyskania przez inwestora stosownego zezwolenia na wykonanie prac remontowych. Organ uznał za zasadne, w kwestii określenia powyższego terminu, wyjaśnienia inwestora o konieczności skoordynowania prac na słupie nr 64 z pracami na innych słupach, faktem wyłączania linii spod napięcia w trakcie prowadzonych robót, a tym samym zabezpieczenia odbiorców energii elektrycznej z innej linii oraz powiązania możliwości wykonywania robót z panującymi warunkami atmosferycznymi. Ponadto, obowiązkiem inwestora po zakończeniu robót jest przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, a to wiąże się z czasem.
Odnosząc się natomiast do zarzutu o stratach, jakie poniesie odwołujący się z powodu braku dostępu do własnej ziemi, możliwości jej obsiania oraz zebrania plonów organ wyjaśnił, że z art. 124b ust. 4 u.g.n. wynika, iż za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek wykonania czynności określonych w decyzji o zobowiązaniu do jej udostępnienia, (tj. związanych z przeprowadzanym remontem, konserwacją, czy usuwaniem awarii), przysługuje odszkodowanie.
Skargę na powyższą decyzję złożył W. W. wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo do swobodnego korzystania z własności poprzez niekompletne zebranie materiałów dowodowych, przede wszystkim potwierdzających legalność zlokalizowanych słupów na działce [...] oraz brak dojazdu do posesji poprzez zablokowanie na czas remontu jedynej drogi prowadzącej do drogi publicznej.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przedstawiony na mapie teren, jaki ma zostać zajęty, jest wrysowany w jedyną prywatną drogą dojazdową, jaką ma do swojej posesji. Spowoduje to brak możliwości wjazdu do posesji i ograniczenie swobodnego korzystania z własności. Podczas ewentualnego remontu będzie wykorzystywany ciężki sprzęt, który zablokuje swobodny przejazd do posesji zmuszając tym samym do przejazdu po polu sąsiednim i tak będą generowane straty.
Kolejny zarzut skarżącego dotyczył tego, że remont ma dotyczyć tylko jednego słupa, tymczasem na jego działce znajdują się dwa słupy. W ocenie skarżącego sprawa za jakiś czas ponownie będzie wracać i ponownie zostanie ograniczone jego prawo do dysponowania własnością.
Skarżący zakwestionował również wskazany przez organ rok budowy słupów, tj. 1969 - prawidłową datą powstania słupów jest rok 1987. Należy zatem zwrócić uwagę na to, czy Wojewoda posługiwał się prawidłową dokumentacją podczas wydawania decyzji i czy zostały zebrane wszystkie niezbędne dowody.
Otwartą pozostaje także sprawa wysokości ewentualnego odszkodowania, które nadal nie zostało ustalone. Zaproponowana przez inwestora kwota w wysokości 500 zł jest bezzasadna.
Skarżący podniósł, że nie została wyjaśniona również kwestia udzielenia przez niego zgody na budowę słupów na jego nieruchomości – nigdy takowej nie wyrażał.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zez zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.), Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiadają prawu i w związku z tym wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl przepisu art. 124b u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nie należących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (art. 124b ust. 1). Decyzję o zobowiązaniu wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii (art. 124b ust. 2). Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio (art. 124b ust. 3). W przytoczonych regulacjach przewiduje się szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmiotu przysługujących im praw rzeczowych na podstawie omawianej decyzji uwarunkowane jest jednak wymogiem spełnienia wszystkich przesłanek z art. 124b, warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości.
Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być zatem wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Konieczne jest także wystąpienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Celem udostępnienia nieruchomości jest wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Decyzja nakładająca obowiązek udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Elementy objęte hipotezą art. 124b u.g.n., warunkujące wraz z innymi przesłankami wydanie nakazu udostępnienia terenu, wymagają przeprowadzenia procesu wykładni co do używanych w nim pojęć, przy wykorzystaniu między innymi definicji legalnych z art. 3 ustawy Prawo budowlane (vide wyrok WSA w Szczecinie z 8.05.2014 r., II SA/Sz 1488/13), jako że możliwość wydania decyzji w trybie art. 124b związana została z koniecznością udostępnienia nieruchomości m.in. w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii przewodów, urządzeń i innych obiektów wymiennych w ww. przepisie. Stosownie do art. 3 pkt 6, pkt 7, pkt 7a i pkt 8 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o: robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7); budowie - należy przez to rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowanego (pkt 6); przebudowie - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (pkt 7a); remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (pkt 8). Jak wynika z treści art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, istota remontu polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, czyli odtworzeniu czegoś, co kiedyś było, ale nie ma tego w chwili rozpoczęcia remontu. Z treści definicji legalnej remontu wynika też w sposób niewątpliwy, że pojęcie to odnosi się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. Remont polega na wymianie jedynie poszczególnych elementów i zastąpieniu ich nowymi w istniejącym obiekcie budowlanym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (por. wyroki NSA z 8.04.2011 r., II OSK 610/2010; z 25.01.2008 r., II OSK 1945/2006). Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.
Przekładając powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, co zresztą nie było również kwestionowane przez skarżącego, że zakres prac planowanych przez inwestora odpowiada definicji legalnej remontu, o której mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego i tym samym mieści się w katalogu czynności dotyczących celu zajęcia nieruchomości, warunkujących możliwość wydania decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia. Zamierzona inwestycja polegać ma na wymianie istniejącego wyeksploatowanego przewodu odgromowego na nowy, malowaniu antykorozyjnym słupa oraz naprawie i zabezpieczeniu fundamentów słupa. Niewątpliwie prace te podpadają pod definicję remontu. W sprawie bezsporne było również to, że skarżący nie wyraził zgody na wykonanie ww. prac, co łącznie uzasadniało zastosowanie art. 124b u.g.n.
Organ odwoławczy w prawidłowy sposób zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwagi na konieczność doprecyzowania i skorygowania decyzji organu I instancji odnośnie zakresu podlegającej zajęciu nieruchomości oraz okresu, na jaki ma to nastąpić. Organ słusznie przyjął i uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie, że okres 60 dni jest wystarczającym do wykonania planowanych prac, uwzględniając ich zakres oraz konieczność skoordynowania prac na słupie nr 64 z pracami na innych słupach i zabezpieczenia energii elektrycznej z innej linii podczas planowanych prac przy uwzględnieniu panujących warunków atmosferycznych. Do okresu tego zasadnie wliczono także czas niezbędny do przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego stwierdzić trzeba, że nie były one zasadne. Niewątpliwie prowadzone prace mogą utrudniać skarżącemu dostęp do jego nieruchomości, jednak uwzględniając ich zakres oraz widoczne na zdjęciach ukształtowanie terenu jest mało prawdopodobne, aby uniemożliwiały one skarżącemu dojazd do nieruchomości. Jeżeli jednak nawet do takiej sytuacji by doszło, skarżący może dojechać do niej przez pole, co następnie winno być uwzględnione przy ustalaniu wysokości należnego mu odszkodowania (art. 124b ust. 4 u.g.n.), łącznie z ewentualnymi szkodami związanymi ze zniszczeniem wskutek tego upraw. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę powyższe słusznie organ nie przyjął za słuszne nakazanie inwestorowi dostępu do terenu inwestycji przez pole skarżącego, ponieważ to z całą pewnością wiązałoby się ze zniszczeniem upraw, podczas gdy wielce prawdopodobne jest, że skarżący nie będzie zmuszony do przejazdu przez nie, ponieważ będzie mógł korzystać z istniejącej drogi.
Nie można podzielić poglądu skarżącego, że inwestor winien równocześnie wykonać remont drugiego znajdującego się na jego nieruchomości słupa, ponieważ inwestor nie złożył wniosku w tym zakresie i żaden przepis nie nakazuje mu wykonania takiego remontu. To do oceny inwestora i rzeczywistej potrzeby zależy konieczność wykonania przy nim określonych prac i nie można w związku z tym narzucić mu takiego obowiązku.
Nie ma znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji rzeczywista data posadowienia słupów, jest to okoliczność indyferentna dla sprawy. Skarżący nie wyjaśnił, na czym miałby polegać błąd organu w postaci opierania się na nieprawidłowej dokumentacji i rzekome niezebranie wszystkich dowodów w sprawie. Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień organu w tym zakresie, albowiem stosownie do przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przeprowadził on w prawidłowy sposób postępowanie dowodowe dopuszczając jako dowód wszystkie dokumenty istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy.
Kwestia wysokości odszkodowania będzie podlegała rozpoznaniu w dalszym postępowaniu stosownie do art. 124b ust. 4 u.g.n. i nie była ona przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Nie ma również znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji kwestia wyrażenia zgody (lub też jej ewentualnego braku) przez skarżącego na budowę słupów. Kwestia ta nie podlega rozpoznaniu przy zastosowaniu art. 124b u.g.n., na podstawie którego procedowały organy.
Mając na uwadze powyższe skarga podlegała na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddaleniu jako bezzasadna.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło