II SA/Bd 412/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-09-28
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił dowody przedstawione przez wnioskodawcę ubiegającego się o przyznanie uprawnień kombatanckich, w szczególności zeznania świadków, i czy dochował należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę dowodów i niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego. W szczególności, organ niezasadnie zdyskwalifikował zeznania świadków, nie kierując do nich odpowiednich pytań, opierając się na nieaktualnym i niepowiązanym orzeczeniu oraz błędnie interpretując okoliczności związane z ukrywaniem się wnioskodawcy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący C. J. ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich, które zostały mu odmówione przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ uznał, że skarżący nie udokumentował wystarczająco faktu udzielania pomocy osobom ukrywającym się w latach okupacji, a przymusowe zatrudnienie w ramach "Służby Polsce" nie jest represją. Skarżący zarzucił organowi błędną ocenę dowodów, w tym zeznań świadków, oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu II instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
II SA/Bd 412/05
UZASADNIENIE
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2005r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2004r., Nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu C. J. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że skarżący nie udokumentował dostatecznie faktu udzielania pomocy osobom ukrywającym się w latach hitlerowskiej okupacji- zeznania świadków Kierownik Urzędu uznał za mało wiarygodne. Co do przymusowego zatrudnienia w kopalni węgla w ramach brygad " Służba Polsce " sierdzono, że nie jest ono represją w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jednolity: Dz. U. Nr 42 z 2002r., poz. 371; z późn. zm.), zwanej dalej: " ustawą o kombatantach".
C. J. złożył skargę od powyższej decyzji. Wskazał w niej, że w miejscu jego pobytu w okresie okupacji hitlerowskiej Niemcy byli w stosunku do Polaków takich jak on, którzy nie przyjęli obywatelstwa niemieckiego, szczególnie wrogo nastawieni. Opisał sytuację, w jakiej znalazł się wraz z rodziną w czasie okupacji, zagrażającą ich życiu oraz jak pomagał ukrywającym się w lasach działaczom podziemia oraz partyzantom. Ponadto wskazał na to, że był prześladowany także po wojnie przez władze Polski Ludowej ze względu na pochodzenie.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i dodatkowo wskazując, że przedstawione przez skarżącego dowody nie wskazują aby udzielał on pomocy w ramach służby w organizacji partyzanckiej lub też, że udzielał schronienia w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej doszło bowiem do naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 7, 77 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej w toku postępowania ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrazem tej oceny powinno być uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Te podstawowe zasady postępowania administracyjnego nie zostały w niniejszej sprawie zachowane.
Jak niewątpliwie wynika to z kwestionariusza osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich z dnia 7 lipca 1999r. oraz życiorysu, wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich znajduje podstawę w przepisie art. 2 pkt 3 1 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym za działalność kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 - 1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci. Błędnie zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów w sentencji decyzji z dnia 6 kwietnia 2004r. wskazał na przepis art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy o kombatantach jako podstawę żądania. Błędem było także to, że Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów w decyzji drugoinstancyjnej z dnia 24 stycznia 2005r. nie wskazał prawidłowej podstawy żądania.
Skarżący na poparcie swojego wniosku przedłożył pisemne zeznania dwóch świadków. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ uznał, iż zeznania te nie są wystarczającym dowodem na poparcie tezy o prowadzeniu przez skarżącego działalności o jakiej mowa w art. 2 pkt 31 ustawy o kombatantach, ponieważ świadkowie ci nie prowadzili żadnej działalności konspiracyjnej i zeznania ich zostały negatywnie oceniane przez " b. Zbo Wi D" orzeczeniem z dnia 12 maja 1985r. Tymczasem, po pierwsze z treści zeznań świadków nie można wywnioskować że nie prowadzili oni żadnej działalności konspiracyjnej - pytanie o to w żadnej formie nie zostało do nich skierowane, a po drugie tego typu kryterium oceny wartości zeznań świadków nie wynika z ustawy o kombatantach. Po trzecie orzeczenie " b. Zbo Wi D " z 12 maja 1985r. nie jest wiążące dla Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów choćby z tego względu, że sytuacja świadków mogła w okresie 20 lat ulec zmianie. Na marginesie wskazać należy także, że z treści orzeczenia z dnia 12 maja 1985r. nie wynika jakich świadków ono dotyczy.
Niezrozumiałym jest ponadto, dlaczego organ uznał, że skarżący uciekł z rodzicami z niemieckiego transportu. Nie wynika to ani z zeznań świadków, ani skarżącego. Nie wiadomo dlaczego więc okoliczność ta została przez organ powołana i to jako dyskwalifikująca zeznania świadków. Jak wynika to z wyjaśnień skarżącego i świadków, skarżący nie uciekł z niemieckiego transportu lecz z własnego domu, a ukrywał się przed Niemcami w domu znajomych i wtedy też podjął pracę w lesie i jak twierdzi udzielał pomocy różnym osobom ukrywającym się w lesie.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie, naruszając art. 7, 77 i art. 80 k.p.a., dokonano błędnej oceny oświadczeń skarżącego i świadków złożonych na poparcie wniosku i nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Wskazać należy, że stosownie do treści art. 22 ust 1 ustawy o kombatantach obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa wprawdzie na osobie zainteresowanej jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ( art. 7 k.p.a.) ( tak NSA w wyroku z 25 marca 2003r. w sprawie V art. 145/02, system informacji prawnej Lex nr 149683).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło