II SA/Bd 414/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-07-06
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Wiesław Czerwiński, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budownictwo jednorodzinne, która nie została w tym celu wykorzystana przez 27 lat, może zostać zwrócona byłym właścicielom, mimo że aktualne plany zagospodarowania przestrzennego przewidują na tym terenie drogę publiczną?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod określony cel, która nie została w tym celu wykorzystana w terminach wskazanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, powinna zostać uznana za zbędną i zwrócona byłym właścicielom. Okoliczność, że aktualne plany zagospodarowania przestrzennego przewidują inny cel (np. drogę publiczną), nie ma wpływu na prawo do zwrotu nieruchomości, jeśli przesłanki określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały spełnione.Stan faktyczny
Decyzją administracyjną orzeczono zwrot nieruchomości położonej w B. na rzecz spadkobierców byłych właścicieli, zobowiązując ich do zwrotu 50% aktualnej wartości nieruchomości. Nieruchomość została przejęta na cele budownictwa jednorodzinnego w 1977 r., jednak do dnia złożenia wniosku o zwrot (po 27 latach) nie rozpoczęto tam żadnych prac budowlanych. Prezydent Miasta B. zaskarżył decyzję, argumentując, że działka jest przeznaczona pod drogę publiczną zgodnie z planami zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prezydenta Miasta B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę
II SA/Bd 414/05
UZASADNIENIE
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w B. przy ul. Sierpowej oznaczonej w projekcie podziału nieruchomości działką nr [...] o powierzchni 0,0182 ha na rzecz Z. S., M. S. i G. S. Wskazane osoby zobowiązano do zwrotu na rzecz gminy B. kwoty [...] zł stanowiącej 50% aktualnej wartości zwracanej nieruchomości. Kwotę tą rozłożono na 10 rat rocznych i ustalono stosowny harmonogram spłat.
W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że działka o powierzchni 180 m2 położona w B. przy ul. T. została przejęta od Z. i M. S. na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta B. Nr [...] o ustaleniu terenu budowlanego oraz jego podziale na działki normatywne, stosownie do przepisu art. 5 ust. 2 i art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192) i przeszła z dniem 10 sierpnia 1977 r. na własność Państwa za odszkodowaniem. Zgodnie z tym zarządzeniem grunt przeznaczony był pod budownictwo jednorodzinne. Na podstawie opinii biegłego ustalono odszkodowanie w kwocie [...]zł.
Wskazano, że w rozumieniu art. 216 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), do gruntów objętych postępowaniem o zwrot stosuje się przepisy rozdziału 6 działu III ustawy dot. zwrotów wywłaszczonych nieruchomości. W toku oględzin ustalono, że działka objęta wnioskiem o zwrot użytkowana jest jako teren przydomowy. Część działki jest ogrodzona i wchodzi w skład działki przy T. Zlokalizowane są na niej pomieszczenia gospodarcze.
Podniesiono, że wywłaszczona nieruchomość staje się zbędna m.in. wówczas, gdy pomimo upływu okresu wskazanego w ustawie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, względnie, gdy cel ten nie został zrealizowany. Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakazuje organowi administracji uznać tą nieruchomość za zbędną, a to oznacza możliwość zwrotu.
Pomimo upływu 27 lat od momentu wywłaszczenia nieruchomości, na wnioskowanym terenie nie rozpoczęto żadnych prac związanych z realizacją założonego planu i działka nadal użytkowana jest przez byłą właścicielkę oraz spadkobierców właściciela nieruchomości. W związku z tym, że zwaloryzowane odszkodowanie przekracza aktualną wartość nieruchomości, zobowiązano wnioskodawców do zwrotu Gminie B. 50% aktualnej wartości nieruchomości. Zgodnie z wnioskiem strony zgłoszonym na rozprawie administracyjnej kwotę tą rozłożono na 10 rat.
Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta B. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in. na przepis art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Ustalono, że na działce objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości nie rozpoczęto żadnych prac związanych z realizacją celu przejęcia. Sporna działka przylega bezpośrednio do nieruchomości stanowiącej własność wnoszących o zwrot nieruchomości; mimo upływu 27 lat od daty przejęcia jest nadal użytkowana przez byłą właścicielkę oraz spadkobierców M. S. W ocenie organu II instancji nieruchomość jest zbędna dla realizacji celu jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Wyrażono pogląd, że bez znaczenia na wynik sprawy są ustalenia dotyczące przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.
W skardze na powyższą decyzję Prezydent Miasta B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że działka nr [...], z której wydzielono zwracaną nieruchomość stanowi ulicę S., która uchwałą nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r. zaliczona została do dróg publicznych kategorii gminnej. Zgodnie z obowiązującym w dacie złożenia wniosku miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla Miedzyń, wnioskowana działka znajdowała się w liniach rozgraniczających rozwiązania komunikacyjnego ul. S. Aktualnie opracowana wersja projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Miedzyń również przewiduje na tym terenie realizację drogi publicznej - ciągu pieszo - jezdnego. Odstąpienie od kontynuacji wyż. wym. ciągu spowoduje utrudnienia w budowie kanalizacji ściekowej, co nastąpiłoby ze szkodą dla realizowanych przez Miasto B. celów publicznych, jak również kolidować będzie z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W ocenie Sądu powołane w sprawie przepisy zostały prawidłowo zastosowane w powiązaniu z ustalonym stanem faktycznym.
Zasadnicze znaczenie dla treści omawianych rozważań ma treść przepisu art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Przepis ten przewiduje dwie przesłanki uznania nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Aby porównać, czy przesłanki te zostały spełnione, w pierwszej kolejności należy ustalić cel wywłaszczenia i do ustalonego celu wywłaszczenia odnieść ustalenia stanu faktycznego.
Cel wywłaszczenia w sprawie nie jest kwestionowany. Tym celem było przeznaczenie gruntu pod budownictwo jednorodzinne.
Orzekające w sprawie organy trafnie orzekły, w kontekście przesłanek art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że cel ten nie został zrealizowany. W świetle dokonanych ustaleń faktycznych jest to wniosek trafny. Decyzja jest także prawidłowo uzasadniona w pozostałych aspektach powołanej podstawy prawnej i spełnia wszystkie wymogi art. 107 § 3 K.p.a.
Skarga podnosi, że aktualnie opracowana wersja projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewiduje na tym terenie realizację drogi publicznej. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na sprawę zwrotu nieruchomości, ponieważ istotne znaczenie mają tylko i wyłącznie przesłanki wskazane w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło