II SA/Bd 414/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-07-26

Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Renata Owczarzak, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia było prawidłowe, gdy organ odwoławczy nie wykazał, że wada postępowania wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części?
Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (art. 138 § 2 KPA). W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wykazał zaistnienia takich przesłanek, a wady postępowania nie miały charakteru uzasadniającego zastosowanie środka kasacyjnego. Ponadto, przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o zawieszeniu postępowania, a nie rozstrzygnięcie kończące sprawę, co dodatkowo ogranicza możliwość zastosowania art. 138 § 2 KPA.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej, wskazując na przystąpienie do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rezerwę terenu pod cel publiczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło to postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie zbadał wszystkich przesłanek warunkujących wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając postanowienie SKO z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki( spr.) Protokolant: Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Wacława . na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy. 1.uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego Wacława S. kwotę 100 ( słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] 2005 r., nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 123 KPA oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zawiesił postępowanie z Urzędu w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z wbudowaną częścią handlową na terenie działki nr .[..] przy ul. [...] w B. Organ pierwszej instancji uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż zawieszenie jest celowe, ponieważ przedmiotowy teren znajduje się na obszarze, dla którego nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i dla którego wywołano Uchwałę Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2003 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla G. w B. Wnioskowany teren, tj. działka o nr ewid. [...] przy ul. [...] stanowi rezerwę na potrzeby związane z realizacją celu publicznego-projektowanej rozbudowy trasy komunikacyjnej ul. [...]. Wacław S. od wskazanego wyżej postanowienia wniósł zażalenie podnosząc, iż nie zostały uwzględnione wszystkie jego wnioski i uzasadnienia w sprawie wydania decyzji. Wskazał również, iż w związku z zawieszeniem postępowania uniemożliwiono mu na kolejny rok zbycie nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z [...] 2006 r., Nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, czy zamierzona przez skarżącego inwestycja spełnia łącznie cztery warunki do wydania pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy: - teren ma dostęp do drogi publicznej, - istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, - teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, - decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Zdaniem organu jest to o tyle niezbędne i istotne, że w przypadku uznania, iż planowane przez stronę przedsięwzięcie nie spełnia tychże warunków, winno zapaść rozstrzygnięcie o odmowie ustalenia warunków zabudowy. W takiej sytuacji brak byłoby warunków do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a ponadto strona zyskałaby możliwość złożenia środka odwoławczego na niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, co przeciwdziałałoby nieuzasadnionej przewlekłości postępowania w sytuacji, kiedy orzeczenie o odmowie ustalenia tychże warunków zabudowy i tak zapadłoby po podjęciu zawieszonego postępowania. Ponadto organ wskazał, iż art. 62 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje dwa przypadki zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy z urzędu, w tym jeden ma warunek obligatoryjny. Zatem organ I instancji musi poddać analizie wniosek z punktu widzenia całego uregulowania objętego tym przepisem, a więc także ustęp drugi nakładający na organ obowiązek ustalenia i stwierdzenia, czy wniosek inwestora dotyczy czy nie dotyczy obszaru objętego obowiązkiem sporządzenia planu. W skardze zatytułowanej "pozew" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Wacław S. polemizuje z ustaleniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zarzucając niekonsekwencję w wydawanych rozstrzygnięciach. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podanych. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że przy rozpoznawaniu przez Sąd skargi na decyzję lub postanowienie, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu. Tymczasem w myśl art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, należało uznać, że narusza ono przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie miało charakter kasacyjny. W związku z tym dla oceny jego prawidłowości zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 138 § 2 kpa określającego, że "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W orzecznictwie przyjmuje się, że "decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone wart. 138 § 2 kpa. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny zupełnie wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność, zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. zaciągnięcie opinii biegłego czy przesłuchanie kilku świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji" (wyrok NSA z 17.10.1996 r., sygn. Akt I SA/Po 234/96 Lex Nr 27339). Akceptując ten pogląd należy stwierdzić, że sytuacje uzasadniające podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego w postępowaniu administracyjnym zachodzić będą wówczas gdyby organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (patrz bliżej Wyrok NSA z 28.09.2001, sygn. VSA 239/01, Lex Nr 50105). Przesłanki te nie zachodzą jednak w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy nie wykazał, aby uchylone postanowienie obciążone było wadą powodującą jego nieważność. Nie wykazano również by zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Okoliczności, które legły u podstaw podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia mają w głównej mierze charakter ocenny i odnoszą się do dowodów, które zostały przeprowadzone w sprawie lub bez większego uszczerbku, dla szybkości postępowania mogłyby zostać przeprowadzone. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że tej konkretnej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie jest rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie, ale postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania. Na tym etapie postępowania nie można przyjmować, aby postępowanie dowodowe wymagało uzupełnienia w zakresie określonym wart. 138 § 2 kpa, organy administracji ograniczają się, bowiem do badania pewnych przesłanek formalnych, które wystąpiły lub nie. Dlatego też należało przyjąć, że zaskarżone rozstrzygnięcie naruszyło przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania. W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy to organ odwoławczy powinien sam dokonać oceny przesłanek wskazanych w uzasadnieniu uchylonego rozstrzygnięcia i od ich spełnienia lub nie uzależnić dalszy przebieg postępowania. Z uwagi na skutki prawne, jakie mogło wywołać zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd na podstawie art. 152 cytowanej ustawy stwierdził, że nie może ona podlegać wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 § 1 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło