II SA/Bd 416/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-11

Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Tyliński, sędzia WSA Joanna Brzezińska, asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który sprzedał zwierzęta zgłoszone do płatności przed upływem wymaganego 30-dniowego okresu posiadania, można odmówić przyznania płatności związanej do zwierząt i nałożyć sankcję finansową, nawet jeśli sprzedaż była spowodowana nagłymi, losowymi zdarzeniami?
Ratio decidendi
Rolnikowi, który sprzedał zwierzęta zgłoszone do płatności przed upływem wymaganego 30-dniowego okresu posiadania, można odmówić przyznania płatności i nałożyć sankcję finansową, nawet jeśli sprzedaż była spowodowana nagłymi, losowymi zdarzeniami. Sprzedaż zwierząt przed upływem wymaganego terminu, w sytuacji gdy beneficjent został już poinformowany o zamiarze kontroli lub kontrola ujawniła niezgodności, uniemożliwia skuteczne wycofanie wniosku w odniesieniu do tych zwierząt. W przypadku stwierdzenia 100% niezgodności, organ jest zobowiązany do odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, w tym płatności związanej do krów. Kontrola wykazała, że 8 z 9 zadeklarowanych krów zostało sprzedanych przed upływem wymaganego 30-dniowego okresu posiadania. Rolniczka argumentowała, że sprzedaż była konieczna z powodu nagłych zdarzeń losowych (choroby pracownika i ojca, problemy zdrowotne skarżącej). Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności do krów i nałożyły sankcję finansową. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność nałożenia sankcji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2018 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, skarżąca K. B. złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w M. wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, ubiegając się o przyznanie jednolitej płatności obszarową, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności dla młodych rolników, płatności związanej do powierzchni [...] ha upraw buraków cukrowych, płatności związanej do powierzchni [...] ha upraw roślin pastewnych, płatności związanej do 6 sztuk bydła i płatności związanej do 9 sztuk krów. Do wniosku skarżąca załączyła m.in. oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do krów, wymieniając w nim 9 sztuk krów o nr identyfikacyjnych: [...]. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], przyznał skarżącej wnioskowaną jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, płatności za zazielenienie w wysokości [...] zł, płatność dodatkową w wysokości [...] zł, płatność dla młodych rolników w wysokości [...] zł, płatność związaną do powierzchni upraw buraków cukrowych w wysokości [...] zł, płatność związaną do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości [...] zł, płatności związaną do bydła w wysokości [...] zł, a także umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności związanej do sztuki krowy o nr [...] wycofanej z płatności w dniu [...] czerwca 2018 r. oraz odmówił przyznania płatności do krów i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Organ przyznał ponadto skarżącej kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł. W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego płatności związanej do krów, organ wskazał, że umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności związanej do sztuki krowy o nr [...], gdyż została ona wycofana z płatności w dniu [...] czerwca 2018 r., a co do tej sztuki krowy nie stwierdzono nieprawidłowości. Natomiast odmowa przyznania płatności związanej do pozostałych ośmiu sztuk krów wynikała z okoliczności, że nie został spełniony co do nich - wynikający z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1312, dalej powoływanej jako "ustawa o płatnościach") - wymóg posiadania przez rolnika zwierząt zgłoszonych do płatności przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o płatności. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 został bowiem, jak wyjaśnił organ, złożony w dniu [...] kwietnia 2018 r., natomiast przeprowadzona w dniu [...] maja 2018 r. kontrola w gospodarstwie skarżącej – o której została ona poinformowana w dniu [...] maja 2018 r. - wykazała, że zwierzęta te nie przebywały w siedzibie stada, ponieważ w dniu [...] maja 2018 r. zostały sprzedane. Jednocześnie organ uznał za niedozwolone wycofanie przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2018 r. tych krów z płatności, wskazując że skarżąca została poinformowana o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności do płatności związanych do zwierząt w dniu [...] maja 2018 r., a przeprowadzona w dniu [...] maja 2018 r. kontrola ujawniła w stosunku do tych 8 krów (z 9 zgłoszonych we wniosku) ww. niezgodność, co w świetle art. 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 809/2014"), uniemożliwia już wycofanie wniosku odnośnie krów objętych niezgodnością. Wskazując więc, że we wniosku o przyznanie płatności do krów, po uwzględnieniu dozwolonych wycofań, zostało zadeklarowanych 8 krów i, że w wyniku przeprowadzeniu kontroli ustalano, że wszystkie te zwierzęta objęte są nieprawidłowością, a zatem do płatności do krów zatwierdzono 0 sztuk krów, co oznacza że wyliczony procent różnicy wynosi 100 (a zatem ustalony odsetek przekracza 50%), organ stwierdził, że w takiej sytuacji zgodnie z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - Dz.U.UE.L.2014.181.48 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 640/2014) należało skarżącej odmówić przyznania płatności do krów oraz nałożyć karę administracyjną w wysokości odpowiadającej kwocie różnicy pomiędzy liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych tj. w wysokości [...] zł, potrącanej z realizowanych płatności w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się cofnięcia nałożonej sankcji finansowej w wysokości [...] zł, jako sankcji nałożonej niesłusznie w związku z tym, iż składanie wniosków o dopłaty było przedłużone do dnia [...] czerwca 2018 r., a wniosek dotyczący wycofania krów z płatności został złożony w dniu [...] czerwca 2018 r. Skarżąca podkreśliła, że sprzedaż krów była konieczna z powodu choroby pracownika zajmującego się bydłem (przebywał w szpitalu i utracił całkowitą zdolność do pracy), co potwierdzają załączone przez stronę dokumenty ze szpitala. Wskazała, że również jej ojciec, który przebywał w szpitalu i miał poważną operację, nie był w stanie pomóc przy obsłudze krów, a ona nie znalazła pracownika do obsługi krów, zaś sama, z uwagi na chory kręgosłup, nie mogła pracować przy zwierzętach. Zdaniem skarżącej, wymienione okoliczności, zmusiły ją do sprzedaży krów, gdyż w przeciwnym razie zwierzęta by zachorowały i padły. Skarżąca wyraziła także żal co do tego, że jako młody rolnik, który rozpoczął prowadzenie gospodarstwa rolnego od roku 2018, została potraktowana jak przestępca. Zaznaczyła przy tym, że straciła stały dochód ze sprzedaży mleka. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ II instancji, w uzasadnieniu decyzji, powtórzył w całości stanowisko organu I instancji o zaistnieniu w sprawie normatywnych podstaw do odmowy przyznania skarżącej płatności związanej do krów i nałożenia sankcji finansowej. W sprawie bezsporne bowiem jest, że skarżąca poprzez sprzedaż 8 zgłoszonych we wniosku do płatności do krów sztuk zwierząt, nie dotrzymała wymogu określonego w art. 16 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o płatnościach, zgodnie z którym zwierzęta powinny być w posiadaniu rolnika przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności. W związku z tym organ I instancji zobowiązany był przepisami prawa do tego, aby odmówić przyznania jej płatności związanej do krów z jednoczesnym nałożeniem sankcji finansowej. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca w sekcji VIII wniosku o przyznanie płatności oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności, że począwszy od kampanii 2018 producenci rolni składają wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich za pomocą elektronicznego formularza wniosku (aplikacja eWniosekPlus) zamieszczonego na stronie internetowej ARiMR i, że mają oni dzięki temu stały dostęp do tej aplikacji w zakresie dotyczącym składanych przez nich wniosków, dlatego też mogą na bieżąco sprawdzać poprawność złożonych deklaracji, jak i wnosić ewentualne zmiany/korekty do wniosku. Organ II instancji stwierdził również, że organ I instancji prawidłowo, tj. zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 nie uznał wycofania w dniu [...] czerwca 2018 r. części wniosku tj. do 8 sztuk krów, gdyż w stosunku do nich przeprowadzona w dniu [...] maja 2018 r., a zapowiedziana w dniu [...] maja 2018 r., kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowość. Odnosząc się do argumentu skarżącej o konieczności sprzedaży zwierząt organ wskazał, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętej w sprawie decyzji. Skarżąca bowiem, pomimo złożonego oświadczenia o znajomości zasad przyznawania płatności, nie wywiązała się z obowiązku posiadania zgłoszonych we wniosku krów przez 30 dni od dnia złożenia wniosku, a skoro w dniu [...] maja 2018 r. sprzedała krowy, to powinna niezwłocznie wycofać zwierzęta z płatności, tym bardziej, że dnia [...] maja 2018 r. upływał ustawowy 30-dniowy termin posiadania zwierząt, tymczasem wniosek w celu wycofania z płatności wszystkich 9 zgłoszonych sztuk krów skarżąca złożyła dopiero w dniu [...] czerwca 2018 r. Organ odwoławczy podsumował, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w sprawie oraz nie wywiązała się ze spełnienia ustawowego wymogu posiadania krów przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku, i że to na niej spoczywa odpowiedzialność za taki stan rzeczy. Dlatego też - jak stwierdził - organ I instancji nie miał prawa rozstrzygnąć inaczej, niż odmówić przyznania skarżącej płatności związanej do krów z jednoczesnym nałożeniem sankcji finansowej. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu także w stosunku do pozostałych płatności, o które wnioskowała skarżąca w 2018 r., wskazując że rozstrzygnięcie organu w zakresie tych pozostałych płatności nie było przez skarżącą kwestionowane. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się cofnięcia nałożonej sankcji finansowej. Skarżąca powtórzyła w całości stanowisko i argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo wskazała, że krowy zostały sprzedane w południe [...] kwietnia 2018 r., a około godziny 15 tego samego dnia została ona poinformowana o kontroli zwierząt, że zabrakło jej jedynie 6 dni do spełnienia wymogu posiadania w gospodarstwie krów przez 30 dni, co spowodowało nałożenie tak dużej kary, że organ nie wziął w ogóle pod uwagę wypadków losowych, które przedstawiła organowi, a także że poniosła bardzo duże straty spowodowane suszą w rolnictwie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że skarżąca w odwołaniu, skardze oraz oświadczeniu złożonym za pośrednictwem pełnomocnika na rozprawie zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięć orzekających w sprawie organów jedynie w zakresie nałożenia sankcji finansowej w wysokość [...] zł, jako konsekwencji stwierdzonej nieprawidłowości dotyczącej wnioskowanej w 2018 roku płatności do krów, w wymiarze kwalifikującym do odmowy przyznania tej płatności i zastosowania przedmiotowej sankcji (ustalony odsetek w ramach nieprawidłowości określony został w wymiarze 100%). Skarżąca nie kwestionowała natomiast rozstrzygnięć organów w pozostałym zakresie, w tym więc obejmującym także samą odmowę przyznania płatności do krów. Ocena legalności decyzji orzekających w sprawie organów w zakresie dotyczącym wskazanej spornej między stronami kwestii prawidłowości nałożenia na skarżącą sankcji finansowej wymaga w pierwszej kolejności wskazania, iż zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 2 lit. a tiret drugi ustawy o płatnościach, płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe w formie płatności do krów, są przyznawane rolnikowi jeżeli posiada samice tego gatunku przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności. W sprawie okolicznością bezsporną i nie negowaną przez skarżącą było to, iż skarżąca tego warunku nie spełniła. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 skarżąca bowiem złożyła w dniu [...] kwietnia 2018 r., deklarując w nim do płatności związanej do krów 9 sztuk krów, natomiast przeprowadzona w dniu [...] maja 2018 r. kontrola w gospodarstwie skarżącej w zakresie kwalifikowalności do płatności związanych do zwierząt, o której to kontroli skarżąca została poinformowana w dniu [...] maja 2018 r., wykazała że zadeklarowane do płatności krowy o nr identyfikacyjnych: [...] nie przebywały w gospodarstwie skarżącej - siedzibie stada, gdyż zostały one w dniu [...] maja 2018 r. sprzedane. Dlatego też w stosunku do tych zwierząt zastosowano kod nieprawidłowości WPZ-BK-7, oznaczający że zwierzęta nie przebywały w siedzibie stada przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności. Odnośnie natomiast krowy o nr [...] kontrola nie wykazała żadnej nieprawidłowości. W tych okolicznościach, biorąc pod uwagę datę poinformowania skarżącej o kontroli na miejscu, datę przeprowadzenia tej kontroli oraz zakres stwierdzonych w jej trakcie nieprawidłowości, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów obu instancji, że dokonane przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2018 r. wycofanie z płatności ("Oświadczeniu o zwierzętach wycofanych z płatności" z dnia [...] czerwca 2018 r.) krów o nr [...] oraz [...], było niedozwolone w stosunku do zwierząt do których zastosowano kod nieprawidłowości WPZ-BK-7, natomiast można było je dokonać w stosunku do krowy o nr [...], która nie została objęta żadną nieprawidłowością i tym samym umorzyć postępowanie w sprawie przyznania do tej sztuki krowy płatności. Choć bowiem przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi, iż wniosek o przyznanie płatność można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie, to jednak w myśl przepisu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność. W sprawie skarżąca została powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu [...] maja 2018 r., a przeprowadzona w dniu [...] maja 2018 r. kontrola wykazała niezgodność w stosunku do 8 sztuk krów, co zostało oznaczone kodem WPZ-BK-7, natomiast skarżąca złożyła oświadczenie o wycofaniu z płatności krów w dniu [...] czerwca 2018 r. W tych warunkach, zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, nie było już dozwolone wycofanie wniosku, w stosunku do krów, których dotyczy stwierdzona niezgodność, gdyż przed wycofaniem wniosku skarżąca została powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz kontrola ta ujawniła niezgodności, o której skarżąca została poinformowana. Jednocześnie, wbrew twierdzeniom skarżącej, skuteczność wycofania z płatności zwierząt w przypadku zaistnienia przesłanek objętych hipotezą przepisu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, nie jest zależna od normatywnego terminu składania w roku 2018 wniosków o przyznanie płatności, lecz jak wykazano i co wprost wynika z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 od kwestii zaistnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. W związku z tym, skoro wycofanie wniosku odnośnie 8 sztuk krów objętych niezgodnością nie było w sprawie możliwe, natomiast dozwolone było tylko co do 1 sztuki krowy nie objętej nieprawidłowością, to oznacza to, że we wniosku o przyznanie płatności do krów, po uwzględnieniu dozwolonych wycofań, zostało zadeklarowanych 8 sztuk krów. Wobec tego, iż w stosunku do tych wszystkich zadeklarowanych do płatności krów wystąpiła nieprawidłowość oznaczona kodem WPZ-BK-7, co jest niesporne i znajduje potwierdzenie w znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy - Raporcie z czynności kontrolnych (k. 19 -29), to tym samym oznacza to, że w sprawie nie został w stosunku do tych krów spełniony wymóg z art. 16 ust. 2 pkt 2 lit. a tiret drugi ustawy o płatnościach posiadania przez rolnika zwierząt zgłoszonych do płatności przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o płatności, a wobec tego, że liczba krów zatwierdzonych do płatności wynosi 0. Stwierdzenie wskazanej niezgodności, i tym samym ww. różnicy pomiędzy liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych do płatności, obligowało orzekające organy do zastosowania w sprawie przepisów określających konsekwencje ustalonej niezgodności. I tak przepis art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że w przypadku gdy dla wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy związanej z produkcją zwierzęcą lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą, lub w ramach rodzaju działania objętego danym środkiem wsparcia stwierdzi się różnicę między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach tych systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków, zmniejszana jest o odsetek ustalany zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, o ile stwierdzone niezgodności dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt. Jeżeli stwierdzone niezgodności dotyczą więcej niż trzech zwierząt, to stosowanie do art. 31 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, o których mowa w ust. 1, w danym roku składania wniosków zostaje zmniejszona o: a) odsetek ustalony zgodnie z ust. 3, jeżeli nie przekracza on 10 %; b) dwukrotność odsetka ustalanego zgodnie z ust. 3, jeżeli jest on większy niż 10 %, ale mniejszy niż 20 %. Jeżeli zaś odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 20 %, to w myśl art. 31 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia. Natomiast jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50 %, to zgodnie z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, a ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3; jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. Stosowanie do art. 31 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, w celu ustalenia odsetków, o których mowa w ust. 1 i 2, liczbę zwierząt zgłoszonych w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą lub rodzaju działania, co do której stwierdzono niezgodności, dzieli się przez liczbę zwierząt zatwierdzonych na potrzeby tego systemu pomocy lub środka wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia dla wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia na dany rok składania wniosków. Uwzględniając treść przytoczonych regulacji oraz okoliczność, że ustalony odsetek, o którym mowa w art. 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 640/2014, wynosi w sprawie 100% (liczba zwierząt zgłoszonych we wniosku co do której stwierdzono niezgodność - 8 / liczba zwierząt zatwierdzonych – 0), stwierdzić należy, że do wnioskowanej przez skarżącą płatności do krów należało zastosować przepis art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014, mający zastosowanie do sytuacji gdy ustalony odsetek przekracza 50 %. Wobec tego, że w sprawie taka sytuacja wystąpiła, to zgodnie z jednoznaczną treścią przepisu art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014, orzekające organy zobligowane zostały na jego podstawie do odmówienia przyznania skarżącej przedmiotowej płatności, a ponadto do nałożenia na skarżącą dodatkowej kary równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych. W sprawie kara ta wyniosła [...] zł, co odpowiada różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych (8) a liczbą zwierząt zatwierdzonych (0), z uwzględnieniem stawki płatności do sztuki krowy w roku 2018 (373,70 zł). Jednocześnie, biorąc pod uwagę wniosek skarżącej o cofnięcie sankcji finansowej, wskazać należy, że przepis art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014 nie pozostawia organowi uznania co do określenia konsekwencji stwierdzenia nieprawidłowości w ramach której ustalony odsetek przekracza 50%, obligując organ w takiej sytuacji po pierwsze do odmowy przyznania płatności, po drugie do zastosowania wskazanej sankcji finansowej. Innymi słowy organ stwierdzając tego rodzaju nieprawidłowość zobowiązany został z woli prawodawcy nie tylko do nie przyznania pomocy, ale również do nałożenia na beneficjenta sankcji finansowej. Dlatego też, za prawidłowe, gdyż zgodne z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014, należy uznać rozstrzygnięcie organów zarówno odmawiające przyznania skarżącej płatności do krów, jak i nakładające na nią sankcję finansową (potrącaną z realizowanych płatności w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych), jako dwóch obligatoryjnych elementów stwierdzenia niezgodności, o której mowa w art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że powoływane przez skarżącą okoliczności dotyczące konieczności sprzedania zwierząt z powodu braku możliwości zajmowania się nimi z uwagi na wystąpienia wypadków losowych (nagłej i długotrwałej choroby pracownika, choroby ojca skarżącej i problemów zdrowotnych skarżącej), pozostają bez wpływu na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Skarżąca w sekcji VIII wniosku o przyznanie płatności oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności, a pomimo tego nie dopełniła warunku przyznania płatności do krów określonego w art. 16 ust. 2 pkt 2 lit. a tiret drugi ustawy o płatnościach, gdyż nie posiadała objętych wnioskiem zwierząt przez wymagany okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do krów, jako że w dniu [...] maja 2018 r. zostały one sprzedane. Skarżąca mając powoływane przez nią problemy z zapewnieniem opieki nad zwierzętami, które spowodowały ich sprzedaż, powinna była niezwłocznie wycofać zwierzęta z płatności, zważywszy że dnia [...] maja 2018 r. upływał 30-dniowy termin posiadania zwierząt, czego jednak nie uczyniła, gdyż zwierzęta sprzedała w dniu [...] maja 2018 r., a oświadczenie o wycofaniu zwierząt z płatności złożyła dopiero [...] czerwca 2018 r. Świadczy to co najmniej o braku dochowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, i jako takie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać nie spełnienia warunku z art. 16 ust. 2 pkt 2 lit. a tiret drugi ustawy o płatnościach. Należy również podkreślić, że postępowanie wyjaśniające przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, stosunku do postępowania uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego (kpa), co wynika z treści przepisów art. 3 ustawy o płatnościach. I tak w stosunku do ogólnych reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach). Obowiązkiem ich nie jest już wymóg działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązki organu określone w art. 7 i art. 77 §1 kpa ograniczone zostały zatem do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. To natomiast strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). Przyjęto zatem zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Ponadto organ udziela stronom jedynie na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach). W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie wnioskowanych płatności, zdaniem Sądu, nie ma żadnych podstaw do poddania w wątpliwość dokonanych przez organy w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych czy prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Sądu, do zgodnie z prawem ustalonego w sprawie stanu faktycznego, organy w sposób prawidłowy zastosowały wskazane powyżej przepisy prawa, indywidualizując względem skarżącej określone w nich, nie objęte uznaniem, konsekwencje. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że sądowej kontroli legalności podlegały podjęte w sprawie decyzje administracyjne, a nie odpowiedź na skargę. Zatem żadnego wpływu na wynik sprawy nie miała nieprawidłowo wskazana w odpowiedzi na skargę przez organ II instancji - data sprzedaży krów, zważywszy że w decyzjach orzekających w sprawie organów data ta została wskazana w sposób prawidłowy i znajdujący potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi, uznając za zgodną z prawem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło