II SA/Bd 42/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-04-08
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Krzysztof Gruszecki, Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy własnej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o warunkach zabudowy jest wadliwa, jeśli w składzie orzekającym brał udział członek, który uczestniczył w wydaniu decyzji pierwszej instancji?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest wadliwa, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu (art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa). Członek kolegium, który brał udział w wydaniu decyzji stwierdzającej nieważność w pierwszej instancji, był wyłączony od orzekania w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wada ta stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Starosta zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o zbadanie zgodności decyzji Wójta Gminy ustalającej warunki zabudowy dla budowy boiska sportowego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta, wskazując na sprzeczność z planem (położenie w strefie ochronnej jeziora i na terenie upraw polowych bez prawa zabudowy). Andrzej S., właściciel działki, złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, argumentując, że posiada zagrodę na sąsiednich działkach i ma prawo do jej uzupełnienia. SKO utrzymało w mocy swoją decyzję, ponownie stwierdzając nieważność decyzji Wójta. Andrzej S. złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Pismem z dnia [...] lutego 2007 r. Starosta R. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o zbadanie zgodności decyzji nr [...] Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2000 r. (znak sprawy: [...]), ustalającej, na wniosek Andrzeja S., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy boiska sportowego (kort, siatkówka) o wymiarach 10 x 20 m w miejscowości G., gmina B. na działce [...] z uchwalonym w dniu [...] grudnia 1987 r. przez Gminną Radę Narodową B. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (opubl. Dz. Urz. Woj. W. nr [...], poz. [...] z [...] grudnia 1987 r.). Starosta R. jednocześnie wskazał, iż przedmiotowa działka znajduje się w wymienionym planie na terenie o symbolu [...], dla którego przeznaczenie określono jako tereny upraw polowych bez prawa zabudowy, stanowiące zasadniczy obszar produkcji rolnej, z dopuszczalnością uzupełnienia istniejących zagród pod względem zabudowy wg przepisów prawa budowlanego. Ponadto, z pisma wynikało, iż w planie dla jeziora D. o powierzchni większej niż 50 ha, ustalona została stumetrowa strefa ochronna.
Po przeprowadzeniu, w związku z wnioskiem Starosty R. postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], stwierdziło na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 w zw. z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) nieważność decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2000 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż budowa obiektu sportowego, jakim jest boisko – kort na terenie działki nr [...] naruszy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze względu na położenie w strefie ochronnej jeziora D., gdzie obowiązuje zakaz lokalizacji nowych obiektów, oraz usytuowanie działki na terenie przeznaczonym do upraw polowych bez prawa zabudowy. Organ podniósł również, iż przedmiotowa działka obejmuje, zgodnie z rejestrem gruntów, grunty orne, a na terenie jej nie znajduje się zagroda, w związku z czym nie może ona zostać uzupełniona pod względem zabudowy. SKO nie zgodziło się jednocześnie z wyrażonym w odpowiedzi na pismo Starosty R. stanowiskiem Wójta Gminy B. z dnia [...] marca 2007 r., w którym Wójt uznał kort tenisowy, za uzupełniający istniejącą zabudowę zagrodową obiekt związany z gospodarstwem rolnym.
W dniu [...] października 2007 r. Andrzej S. – właściciel działki [...], złożył do SKO we W. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając, iż rozstrzygnięcie wydane zostało przez ten organ w oparciu o niepełną dokumentację. Uzasadniając powyższy zarzut, wyżej wymieniony wskazał, iż jest właścicielem nie tylko działki nr [...], ale również sąsiadujących ze sobą działek [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, przy czym na działce nr [...] znajduje się dom wraz z oborą. Budynek mieszkalny powstał w wyniku przekwalifikowania budynku zagrodowego w tzw. siedlisko. Skoro więc w całym jego gospodarstwie – rozumianym jako połączenie działek [...],[...] i [...] – istniała w chwili wydawania decyzji o warunkach zabudowy zagroda, to miał on tym samym prawo, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, do jej uzupełnienia, po dokonaniu, stosownie do przepisów prawa budowlanego, zgłoszenia o zamiarze realizacji tej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] września 2007 r. SKO stwierdziło, iż decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2000 r. zawierała wadę powodującą nieważność z mocy prawa już w chwili jej wydania, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 kpa i jako taka musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Przepisem prawa materialnego wskazującym przyczynę nieważności był obowiązujący w dacie wydania decyzji art. 46a ustawy z dnia 7 listopada 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), zgodnie z którym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. SKO uznało, po przeanalizowaniu decyzji Wójta Gminy B.. w oparciu o obowiązujący w tym czasie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] grudnia 1987 r., iż wykluczał on możliwość zabudowy, jeżeli nie polegała ona na uzupełnieniu istniejącej zagrody, zaś działka nr [...] stanowiła niezabudowane grunty orne. Ponadto działka ta, wg planu, znajdowała się w strefie ochronnej jeziora D., gdzie obowiązywał zakaz lokalizacji obiektów.
Na powyższą decyzję Andrzej S., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, powtarzając argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W szczególności wskazał, iż wchodząca w skład gospodarstwa działka nr [...] sąsiadująca z działką nr [...] jest zabudowana domem wraz z oborą, w związku z czym posiadał prawo uzupełnienia zabudowy zagrodowej poprzez budowę służącego rekreacji boiska sportowego – kortu. Decyzja o warunkach zabudowy zaś nie była potrzebna ze względu na to, iż realizacja tego obiektu nie wymagała pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaważył, co następuje:
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) będąc zawiązany granicami sprawy, nie jest związany granicami skargi, w tym zawartymi w niej zarzutami. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może ulec wzruszeniu, jeśli jest niezgodna z prawem z przyczyn także niedostrzeżonych przez skarżącego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów, które należało wziąć pod uwagę z urzędu.
W związku z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą dwuinstancyjności, zgodnie z art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze służy stronie niezadowolonej z decyzji wniosek do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Powyższy wniosek stanowi zwykły środek zaskarżenia decyzji i różni się od odwołania tym, że nie posiada cechy dewolutywności, gdyż jest rozpatrywany przez ten sam organ, który wydał kwestionowaną decyzję. Podobnie, jak w przypadku odwołania, złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy obliguje organ do merytorycznego rozpoznania po raz wtóry sprawy w jej całokształcie.
Przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Wskazane unormowanie gwarantujące rozpoznanie kolejny raz sprawy przez inny skład orzekający, mające na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności, a tym samym sprawiedliwości proceduralnej, jak przyjęto w judykaturze sądowej (vide uchwała NSA z 22 lutego 2007 r. sygn. II GPS2/06, wyrok NSA z 11 września 2002 r. sygn. V SA 2535/01k, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2006 r. sygn. II SA/Bd 130/06, wyrok NSA z 24 stycznia 2003 r. sygn. II SA 4092/01), znajduje zastosowanie także w postępowaniu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.
Zatem członek samorządowego kolegium odwoławczego, który uczestniczył w wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności, jest wyłączony od orzekania w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 kpa w związku z art. 24 §1 pkt 5 kpa).
W niniejszej sprawie w składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., który rozpoznał w dniu [...] listopada 2007 r. wniosek Andrzeja S. przewidziany w art. 127 § 3 kpa, uczestniczył członek tego kolegium, który brał udział w wydaniu wcześniej w I instancji decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2000 r. w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie w G. boiska sportowego.
Zaskarżona decyzja dotknięta jest więc wadą w postaci naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 kpa, stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 §1 pkt 3 kpa, która uzasadnia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 183 poz. 1270) uchylenie tejże decyzji.
W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji wyroku.
Z uwagi na konieczność ponownego rozpoznania sprawy w zmienionym składzie, Sąd odstąpił od ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło