II SA/Bd 421/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-08-18

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014, wynikające z nieprzestrzegania wymogu prawidłowego doboru i następstwa roślin, może być obliczone proporcjonalnie do całego okresu zobowiązania (od 2010 r.), jeśli zmienione przepisy dotyczące grup roślin nie były sankcjonowane w początkowych latach zobowiązania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej nie może być automatycznie stosowane do całego okresu zobowiązania, jeśli w początkowych latach obowiązywały inne przepisy dotyczące grup roślin, które nie były sankcjonowane. Sankcja powinna być stosowana tylko do roku, w którym stwierdzono naruszenie, a przy jej ustalaniu należy uwzględnić kryteria rozmiaru, zasięgu i trwałości niezgodności określone w art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.
Stan faktyczny
Rolnik R. M. otrzymał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z powodu stwierdzenia nieprawidłowości S1, polegającej na nieprzestrzeganiu prawidłowego doboru i następstwa roślin na kilku działkach rolnych w latach 2010-2014. Organ uznał, że rolnik nie zastosował co najmniej trzech grup upraw w ciągu pięciu lat. Rolnik odwołał się, podnosząc, że został wprowadzony w błąd przez doradcę i że w 2013 roku nastąpiła zmiana kwalifikacji roślin, która nie powinna być stosowana wstecz. Dyrektor ARiMR utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że rolnik ponosi odpowiedzialność za treść wniosku i powinien znać obowiązujące przepisy. Rolnik zaskarżył decyzję do sądu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz R. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant referent – stażysta Aleksandra Pietruczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz R. M. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w [...], na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173), art. 16 ust. 3, ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/ 2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.), § 2, § 3, § 10, § 11, § 12, § 18 ust. 3, § 20, § 26, § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z dnia 5.05.2014 r. zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową na rok 2014", przyznał R. M. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości: 2 868,04 zł, w tym z tytułu: 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania: kwotę w wysokości 2 868,04 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 2 294,43 zł (kod 050405012142001), środki krajowe 573,61 zł (KPB 33010410000), 1. 1. wariant 1.1 - zrównoważony sposób gospodarowania o stawce 360,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 19,71 ha/rok, kwotę w wysokości 2 868,04 zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono nieprawidłowość S1, polegającą na nieprzestrzeganiu przez rolnika na działce rolnej: F, I, IA i KB prawidłowego doboru i następstwa roślin, poprzez brak zastosowania w ciągu pięciu lat co najmniej trzech grup upraw, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że w latach 2010 - 2014 wnioskodawca na obszarze ww. działek deklarował jedynie dwie grupy upraw tzn. okopowe + warzywa korzeniowe oraz zboża. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" jednym z wymogów warunkujących przyznanie pomocy w ramach Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, Wariant 1.1 jest przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich, natomiast wnioskodawca w ciągu pięciu lat realizacji Programu nie spełnił ww. wymogu, w związku z czym wystąpiła nieprawidłowość S1 i na płatność nałożone zostały sankcje na niżej wymienione działki rolne: działka rolna "F" położona na działce ewidencyjnej 16 - zmianowanie nie spełnione na powierzchni 3,47 ha, sankcje 17,64 % od łącznej kwoty płatności; działka rolna "I" położona na działce ewidencyjnej 21 i 22 - zmianowanie nie spełnione na powierzchni 3,20 ha, sankcje 16,27 % od łącznej kwoty płatności; działka rolna IA" położona na działce ewidencyjnej 21 i 22 - zmianowanie nie spełnione na powierzchni 3,15 ha, sankcje 16,01 % od łącznej kwoty płatności; działka rolna "KB" położona na działce ewidencyjnej 21 - zmianowanie nie spełnione na powierzchni 1,90 ha, sankcje 9,66 % od łącznej kwoty płatności. Organ I instancji wyjaśnił, iż nieprawidłowość S1 skutkowała zmniejszeniem o 59,58 % tj. 4.227,56 zł płatności w ramach pakietu 1. W odwołaniu od powyższej decyzji R. M. podniósł, że korzysta z usług doradcy rolniczego i finansowego E. G. w I. i został przez nią wprowadzony w błąd. Strona stwierdziła, że w roku 2010 przystąpiła do pakietu rolnictwo zrównoważone i korzystała z usług doradcy przy przygotowywaniu planu rolnośrodowiskowego, tj. przy planowaniu zmianowania roślin uprawnych w okresie realizacji ww. pakietu, ponadto odwołujący oświadczył, że w roku 2013 zmieniono ustawę odnośnie kwalifikacji roślin - grupy roślin, co skutkowało tym, że doradca stwierdził wówczas, że ta zmiana nie dotyczy strony, ponieważ do realizacji pakietu przystąpiono w roku 2010 i wszystko pozostaje na starych zasadach. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zebrany w sprawie materiał dowodowy w całości potwierdza ustalenia organu I instancji. Deklaracja poszczególnych gatunków roślin na działce rolnej F, I, IA i KB w kolejnych latach nie budzi wątpliwości - wynika z deklaracji upraw we wnioskach składanych przez stronę w latach 2010 – 2014, a ponadto skarżący nie kwestionuje uprawy poszczególnych gatunków w kolejnych latach, wymienionych w zaskarżonej decyzji. Jak wskazano, zgodnie z załącznikiem Nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jednym z wymogów określonych dla Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone jest przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawnych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Weryfikacji tego wymogu należy dokonywać w oparciu o obowiązujący na dany rok podział grup roślin. Dotyczy on zarówno rolników podejmujących zobowiązanie rolnośrodowiskowe po raz pierwszy, jak również tych, którzy kontynuują zobowiązania w zakresie Pakietu 1. W przedmiotowej sprawie, wnioskodawca w poszczególnych latach deklarował następujące uprawy, należące do poszczególnych grup upraw: 1. działka rolna F, położona na działce ewidencyjnej nr 16: 2010 r. - marchew pastewna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2011 r. - cykoria warzywna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2012 r. - cykoria warzywna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2013 r. - pszenica ozima (zboża) 2014 r. - buraki cukrowe (okopowe + warzywa korzeniowe). 2. działka rolna I, położona na działce ewidencyjnej nr 21 i 22: 2010 r. - buraki cukrowe (okopowe + warzywa korzeniowe) 2011 r. - jęczmień jary (zboża) 2012 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2013 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2014 r. - pszenica ozima (zboża). 3. działka rolna IA, położona na działce ewidencyjnej nr 21 i 22: 2010 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2011 r. - jęczmień jary (zboża) 2012 r. - pszenica jara (zboża) 2013 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2014 r. - marchew pastewna (okopowe + warzywa korzeniowe). 4. działka rolna KB, położona na działce ewidencyjnej nr 21: 2010 r. - buraki cukrowe (okopowe + warzywa korzeniowe) 2011 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2012 r. - jęczmień jary i pszenica jara (zboża) 2013 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) 2014 r. - pszenica ozima (zboża). Biorąc powyższe pod uwagę, w oparciu o listę grup roślin do zmianowania obowiązującą na rok 2014, organ odwoławczy stwierdził, iż na działce rolnej I występowały zaledwie 2 grupy upraw (zboża i okopowe + warzywa korzeniowe) zamiast wymaganych trzech. Wskazano również, że w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wnioskodawca podniósł, że korzystał z usług doradcy rolniczego i finansowego i został przez niego wprowadzony w błąd, jednak w ocenie organu okoliczność ta nie może zostać wzięta pod uwagę, ponieważ dokonując sprawdzenia przestrzegania wymogu prawidłowego następstwa i doboru roślin organ I instancji zobowiązany był opierać się na dokumentach stanowiących podstawę do wydania decyzji w poszczególnych latach, w tym przede wszystkim wnioskach o przyznanie płatności, które stanowią oświadczenie woli i wiedzy producenta. Wnioskodawca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zobowiązany jest do wskazania położenia każdej działki rolnej, grupy upraw i gatunku rośliny oraz podania powierzchni w oparciu o aktualny stan faktyczny i na producencie ciąży odpowiedzialność za treść wniosku przedkładanego przed organami ARiMR, co poświadcza własnoręcznym podpisem. Oznacza on, że wnioskodawca potwierdził znajomość przepisów określających zasady uzyskania tych płatności. Tym samym skutki podejmowanych działań oraz zaniedbań - tak pozytywne jak i negatywne w ocenie organu obciążają wnioskodawcę i bez wpływu on ocenę tych skutków pozostaje okoliczność wypełniania wniosku przez doradcę rolnośrodowiskowego, bowiem prawodawca dopuszcza możliwość wypełnienia wniosku zarówno bezpośrednio przez wnioskodawcę bądź pełnomocnika, jak również przez podmioty, które świadczą tego rodzaju usługi. Wybór sposobu należy do wnioskodawcy, zaś ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża wnioskodawcę. W takiej sytuacji strona może ewentualnie wystąpić do sądu cywilnego ze stosownym roszczeniem. Organ II instancji stwierdził także, że producent za zgodą i wiedzą którego plan rolnośrodowiskowy został przygotowany, winien być świadomy wymogów niezbędnych do spełnienia dla uzyskania płatności rolnośrodowiskowej; producent jest w posiadaniu planu działalności rolnośrodowiskowej, a więc mógł i powinien dochowując należytej staranności, każdorazowo dokonać sprawdzenia, czy wniosek jest zgodny z planem i stanem faktycznym. W skardze do sądu R. M. wniósł o odstąpienie od naliczenia sankcji z tytułu nieprawidłowości S1, polegającej na nieprzestrzeganiu prawidłowego doboru i następstwa roślin oraz przyznanie płatności za rok 2014 do działek rolnych: F, I, IA, KB, podnosząc, iż w 2010 r. przystępując do programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 zadeklarował realizację 5-letniego zobowiązania na określonych warunkach w ramach określonego pakietu (Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone). Jednym z wymogów określonych dla Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone jest przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Powołując się na decyzję nr [...] wydaną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., weryfikacji tego wymogu należy dokonywać w oparciu o obowiązujący na dany rok podział grup roślin. W trakcie trwania programu, tj. w roku 2013 nastąpiła zmiana grup roślin do zastosowania w zmianowaniu dla Pakietu 1. Rolnictwo Zrównoważone, dlaczego więc zdaniem skarżącego, ARiMR odniosła się tylko i wyłącznie do podziału roślin na grupy, które zostały zmienione w 2013 r. Ponadto skarżący wyjaśnił, że w poszczególnych latach deklarował następujące uprawy, należące do poszczególnych grup upraw, tj. w latach 2010-2012 grupy roślin obowiązujące od 2010 r., natomiast od roku 2013 zgodnie z grupami roślin obowiązującymi od 2013 r.: 1. działka rolna F, położona na działce ewidencyjnej nr 16: - 2010 r. - marchew pastewna (okopowe) - 2011 r. - cykoria warzywna (warzywa) - 2012 r. - cykoria warzywna (warzywa) - 2013 r. - pszenica ozima (zboża) - 2014 r. - buraki cukrowe (okopowe + warzywa korzeniowe) 2. działka rolna I, położona na działce ewidencyjnej nr 21 i 22: - 2010 r. - buraki cukrowe (okopowe) - 2011 r. - jęczmień jary (zboża) - 2012 r. - marchew jadalna (warzywa) - 2013 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) - 2014 r. - pszenica ozima (zboża). 3. działka rolna IA, położona na działce ewidencyjnej nr 21 i 22: - 2010 r. - marchew jadalna (warzywa ) - 2011 r. - jęczmień jary (zboża) - 2012 r. - pszenica jara (zboża) - 2013 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) - 2014 r. - marchew pastewna (okopowe + warzywa korzeniowe) 4. działka rolna KB, położona na działce ewidencyjnej nr 21: - 2010 r. - buraki cukrowe (okopowe) - 2011 r. - marchew jadalna (warzywa) - 2012 r. - jęczmień jary i pszenica jara (zboża) - 2013 r. - marchew jadalna (okopowe + warzywa korzeniowe) - 2014 r. - pszenica ozima (zboża). Biorąc powyższe pod uwagę, w oparciu o listę grup roślin do zmianowania obowiązującą na lata 2010-2012 oraz 2013-2014, skarżący stwierdził, iż na ww. działkach występowały co najmniej trzy grupy roślin. Ponadto skarżący oświadczył, iż w 2010 r. podpisał zobowiązanie rolnośrodowiskowe na określonych zasadach, z których wywiązał się do roku 2013, ponieważ już wtedy miał spełniony warunek zmianowania trzech grup roślin. Zmiana zasad realizacji wieloletniego programu, w trakcie trwania zobowiązania, w ocenie skarżącego jest rażąco sprzeczna z koncepcją państwa prawa i zasadą zaufania obywatela do państwa prawa, a modyfikacja zasad realizacji programu, w kolejnym roku jego realizacji, jest ewidentnym przykładem działania prawa wstecz. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Niesporne w sprawie jest to, że na skutek stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego stwierdzonych w 2014 r. beneficjent otrzymał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, a decyzja w tym przedmiocie jest ostateczna. Ustalenia dotyczące realizacji programu rolnośrodowiskowego w 2014 r. stały się podstawą do ustalenia przez organ zmniejszenia kwoty pomocy. Podstawę prawną decyzji o zmniejszeniu płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego stanowiło rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r., a w szczególności jego § 38, zgodnie z którym w przypadku, gdy zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów warunkujących przyznanie pomocy w ramach Pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone, Wariant 1.1 a którym jest przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich, płatność rolnośrodowiskowa w ramach tego pakietu przysługuje, w danym roku, w zmniejszonej wysokości. Zmniejszenie następuje o tyle procent, ile odpowiada stosunkowi powierzchni gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu. Organ ustalił, że nie zachowano zmianowania roślin w ciągu 5 lat. Niewątpliwie powołany przepis stanowi podstawę zmniejszenia płatności, m.in. jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogu przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym. Orzekający w sprawie organ odwoławczy w ślad za organem I instancji przyjął, że w związku z nie zachowaniem zmianowania grup roślin w ciągu 5 lat na łącznej powierzchni 11,72 ha, co stanowi 59,58 % deklarowanej powierzchni do płatności, kwota naliczonej sankcji wynosi 4227,56 zł. Również przepis art. 18 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia Komisji nr 65/2011 stanowi, że w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, należy jednak zwrócić uwagę na brzmienie ustępu 2 tego artykułu. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków. W ocenie Sądu, przepis art. 18 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 należy odczytywać jako normę o charakterze kompetencyjnym, upoważniającą państwo członkowskie do szczegółowej regulacji przesłanek, czy też przypadków zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej, która powinna uwzględniać rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności, czyli kryteria zdefiniowane w tym przepisie. Polski ustawodawca ustanowił zasady zmniejszenia płatności m.in. w przepisach ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, która w art. 28 ust. 1 stanowi, że pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Szczegółowe przypadki zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej zostały uregulowane w § 38 rozporządzeniu rolnośrodowiskowym z 2013 r. Wprawdzie organ I instancji w podstawie prawnej decyzji powołał przepis § 38 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., ale nie wyjaśnił, na jakiej podstawie dokonał naliczenia zmniejszenia płatności, przyjmując, iż nie zachowano zmianowania grup roślin w ciągu 5 lat, zważywszy, że w okresie tym nastąpiła zmiana przepisów regulujących zasady i warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Organ odwoławczy wskazał na obowiązek znajomości przez wnioskodawcę warunków określających zasady uzyskiwania płatności, ale nie wskazał z czego wynika obowiązek zastosowania bezwzględnej sankcji za naruszenia przepisów, które nie obowiązywały w chwili składania wniosku. Organ nie kwestionował prawidłowości wykonania zobowiązania rolnośrodowiskowego do czasu zmiany reguł dotyczących zmianowania roślin. Zastosowany przez organ zakres płatności poprzez ustalenie zmniejszenia za okres od początku podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez skarżącego tj. od 2010 r., obliczony w takim samym stosunku jak stwierdzone uchybienia w roku 2014, nie odnoszą się kryteriów zmniejszenia, o których mowa w art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, to jest rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Zgodnie bowiem z definicją wymienionych kryteriów rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miało służyć niespełnione kryteria, zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jaki niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki lub o możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków. Nie kwestionując, co do zasady, obowiązku zmniejszenia przyznanych płatności w oparciu m.in. o art. 18 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 trzeba zaznaczyć, że przepis ten ma charakter ramowy i wymaga uszczegółowienia na gruncie przepisów prawa krajowego. W związku z powyższym nie można automatycznie przy stwierdzeniu uchybień w zakresie przestrzegania wymagań w ramach poszczególnych pakietów i wariantów odnosić stwierdzonych uchybień do lat poprzednich, bez dokonania bardziej szczegółowej analizy i bez zbadania, czy przepisy krajowe nakazują ograniczenie beneficjentom płatności i w jakich sytuacjach. W ocenie Sądu sankcja, o której mowa w § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego możliwa jest do zastosowania jedynie w odniesieniu do tego roku, w którym działanie skarżącego wyczerpało znamiona deliktu administracyjnego, to jest, w którym stwierdzono uchybienie polegające na niezachowaniu wymogów dotyczących danego wariantu. Natomiast kwestia zmniejszenia płatności w związku z ustaleniem, że beneficjent nie zachował w kolejnym roku, w stosunku do roku ich przyznania, określonych wymagań, podlegać powinna analizie także w oparciu o regulację art. 18 ust. 2 rozporządzenia 6/2011 rolnośrodowiskowego. Nie można pominąć, w świetle powołanych kryteriów, że w rozpoznawanej sprawie zmniejszenie płatności zostało nałożone w związku z niespełnieniem wymagań, które nie były sankcjonowane w początkowych latach zobowiązania. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 oraz § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., wobec zmniejszenia płatności poprzez ustalenie zmniejszenia za okres od początku podjęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych przez skarżącego tj. od 2010 r., z pominięciem okoliczności wskazanych powyżej. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło