II SA/Bd 424/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Gertrudy N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 424/06 Uzasadnienie Gertruda N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...], którą to organ po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy na podstawie art.138 §1 pkt 1, w związku z art.156 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn.zm.), swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] 2005 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia [...] 1989 r. Nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi Ż., gmina K., oznaczonej jako działki nr [...]. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia [...] 2005 r. zwróciła się o uchylenie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia [...] 1989 r. Nr [...] zatwierdzającej jako prawnie obowiązujące granice działek oznaczonych numerami [...] położonych w Ż. gmina K. Jako podstawę uchylenia decyzji skarżąca powołała się na art.156 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przesłanki te dotyczą: wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Również skarżąca powołała się na art. 145 § 2 pkt 4 Kpa, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stwierdziła, że nie była obecna na rozprawie administracyjnej albowiem nie otrzymała na nią wezwania. Wezwanie podpisała 11- letnia córka, która go nie przekazała. Nigdy nie wyrażała zgody na rozgraniczenie dotyczące zewnętrznych granic działek. Konsekwencją rozgraniczenia było zmniejszenie się powierzchni nieruchomości o 0,0066 ha, na korzyść działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zbadaniu całości akt sprawy stwierdziło, że decyzja z dnia [...] 1989 r. Nr [...] wydana została w oparciu o przepisy dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 53, poz.298 z późn.zm.). Organ uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji tj. naruszenia przepisów o właściwości oraz wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji art.4 ust. 1 dekretu o rozgraniczeniu nieruchomości postępowanie rozgraniczeniowe wszczynała powiatowa władza miernicza. Z kolei art.8 ust. 1 dekretu stanowił, że powiatowa władza miernicza orzekała o rozgraniczeniu. W rozpatrywanej sprawie postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było przez Naczelnika Miasta i Gminy T., zatem przez organ właściwy w sprawie. Zarzut dotyczący wydania decyzji bez podstawy prawnej również nie jest słuszny, ponieważ kwestię rozgraniczeń regulował w tym czasie dekret z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości i przepisy jego powołane zostały w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że stosownie do przepisu art.5 ust. 1 pkt 1 dekretu o rozgraniczeniu nieruchomości, wyznaczony do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego geodeta wezwał strony do stawienia się na gruncie. Ponieważ podział terenów przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne dotyczył, kilku właścicieli ustalenie granic objętych protokołem z dnia [...] 1988 r. dotyczyło 18 osób. Strony wzywane były w dniach 14 i 15 listopada w różnych godzinach i w różnych miejscach. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie dla Gertrudy N. odebrała córka Katarzyna N. Geodeta prowadzący postępowanie nie dokonywał oceny, czy wezwanie doręczone zostało osobie pełnoletniej, ponieważ obowiązek prawidłowego doręczenia przesyłki spoczywa na pracowniku poczty. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie występuje. Organ odnosząc się do zarzutu , że konsekwencją postępowania rozgraniczeniowego była zmiana powierzchni działki o 0,0066 ha stwierdził powołując się na art. 1 cytowanego wyżej dekretu, że rozgraniczenie nieruchomości polega na oznaczeniu granic, to jest na określeniu położenia punktów i linii granicznych, utrwaleniu ich na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów. Czynności te zostały przez geodetę wykonane. W postępowaniu tym nie ustala się powierzchni działek. We wniosku o ponowne o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że nigdy nie podpisywała protokołu granicznego, a zawiadomienie o rozprawie odebrała 11 letnia córka. Stwierdziła , że stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 Kpa bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu. Za błędne uważa twierdzenie, że nie odwołała się od decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w T. z dnia [...] 1989 r. Nr [...]. Twierdzi , że w dniu [...] 1989r. do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku za pośrednictwem Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w B. zwracała się o przywrócenie pierwotnych zewnętrznych granic na jej ziemi w związku z decyzją z dnia [...] 1989 r. Nr [...]. W jej ocenie skarga jest na podstawie, art. 128 Kpa odwołaniem na które nie otrzymała odpowiedzi. Skarżąca w załącznikach do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wymienia kopię skargi z [...] 1989r. do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdziło, że podniesione przez skarżącą zarzuty są powtórzeniem zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, do których Kolegium ustosunkował się we wcześniejszej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie neguje, że skarżąca nie podpisała protokołu z ustalenia granic. Bezsporne jest też to, że nie została poinformowana o terminie rozprawy granicznej ze względu na nieskuteczne doręczenie zawiadomienia (zawiadomienie odebrała 11 letnia córka). Kolegium odniosło się do kwestii postanowienia Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] 1988 r. Nr [...] i wyjaśniło , że rozstrzygniecie to nie było decyzją administracją niczego nie rozstrzygało, a jedynie stanowiło zawiadomienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Postanowienie to było niezaskarżalne. Oznacza to, że na nie przysługiwało zażalenie. Z kolei sprawa dotycząca decyzji z dnia [...] 1988 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i nie może być w nim rozpatrywana. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy granicznej osobie nieletniej nie można uznać za skuteczne. Geodeta przeprowadzający rozprawę graniczną nie był jednak zorientowany, że doręczyciel postąpił niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Brak udziału strony w rozprawie granicznej nie jest zdaniem Kolegium przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zgodnie z art.145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu. W skardze do Sądu skarżąca podniosła ponownie zarzut braku zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z dnia [...] 1989r. Twierdzi, że ustalenia geodety nie odzwierciedlają stanu faktycznego na gruncie. Nadto skarżąca podniosła, że na decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w T. z dnia [...] 1989r. nr G [...] oraz na z dnia [...] 1989r. wniosła skargi do NSA w Gdańsku. Skarga na decyzję z dnia [...] 1989r. została uwzględniona . Skutkiem tego było to, że decyzja zmieniająca numerację działek i ich powierzchnię została usunięta z obrotu prawnego i został przywrócony pierwotny stan na gruncie z oznaczeniem granic i działek zgodny z protokołem granicznym z dnia 7 maja 1960r. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawarta w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)dalej: u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, oraz poprzedzającą ją decyzja z dnia [...] 2005r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W ocenie Sądu organ I instancji zbyt pochopnie uznał , że wniosek skarżącej z dnia zawiera żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 1989 r. Nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi Ż., gmina K., oznaczonej jako działki nr [...]. W powyższym wniosku skarżąca domaga się uchylenia powyższej decyzji wskazując przesłanki wynikające z art. 156 pkt 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W tych okolicznościach organ nie powinien sam dokonywać kwalifikacji trybu postępowania w sprawie wzruszenia decyzji z dnia 14 marca 1989 r., lecz wezwać stronę o wskazanie trybu , który należy zastosować . Powyższe było obowiązkiem organu wynikającym z art. 9 Kpa. Przepis ten stanowi , że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zasada udzielania przez organ administracji publicznej informacji faktycznej i prawnej uznawana jest za jeden z istotnych czynników wpływających na umacnianie zasady praworządności w działaniach administracji publicznej (por. wyr. NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Lu 2479/94, niepubl.). Stanowi także doniosły element realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Skarżąca przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 Kpa podniosła również we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Okoliczność ta została pominięta jednak przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nadto wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zawierał istotne informacje dla organu , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , gdyż skarżąca podniosła , iż sprawa oceny legalności zaskarżonych decyzji została skierowana do sądu na sutek skargi wniesionej przez nią do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku za pośrednictwem Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urząd Wojewódzki w B. Skarżąca kserokopię skargi wymienia jako załącznik do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd w aktach sprawy stwierdził brak załączników wymienionych przez skarżącą , a do kwestii wywiedzionej skargi organ nie zajął stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1, a także i art. 107 § 3 k.p.a., W świetle powyższego zaskarżona decyzja oraz wcześniejsza decyzja z dnia [...] 2005 r. Nr [...] podlegają uchyleniu, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153,poz. 1270 ze zm. ). Jednocześnie Sąd działając na podstawie art. 152 cyt. wyżej ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.