II SA/Bd 424/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2010r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej B. B. od decyzji Prezydenta Miasta nr [...]z dnia 22 stycznia 2010 r. w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego dla A. B. – umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że skarżąca wniosła odwołanie od pisma Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia 22 stycznia 2010 r., noszącego znamiona decyzji, będącego odpowiedzią na pismo skarżącej z dnia 12 stycznia 2010 r. dotyczącego wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za okres od września do listopada 2009 r. W piśmie tym Prezydent wyjaśnił, że decyzja z dnia 4 grudnia 2009 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności A. B., odebrana przez skarżącą 9 grudnia 2009 r., nie wywiera żadnych skutków prawnych, ponieważ w dniu odbioru tej decyzji skarżąca nie była osobą uprawnioną. A. B. upoważnił skarżącą do złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, jednakże w dniu wydania decyzji, tj. 4 grudnia 2009 r. zmarł, a zgodnie z art. 101 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy. Kolegium stwierdziło, że w świetle art. 28 k.p.a. B. B. nie jest stroną w sprawie. Stroną był A. B.. Zasiłek pielęgnacyjny jest ściśle związany z podmiotem, na rzecz którego jest przyznawany. Śmierć osoby uprawnionej powoduje, że prawo do zasiłku wygasa. Wniosek o ustalenie zasiłku pielęgnacyjnego został złożony w dniu 26 listopada 2009 r., a decyzja przyznająca świadczenie wydana została z datą 4 grudnia 2009 r., czyli w dniu śmierci strony. Organ pierwszej instancji nie zdążył skutecznie dostarczyć stronie decyzji. Po jego śmierci, ponieważ prawo do zasiłku było ściśle związane z osobą zmarłego, nie ma już żadnej strony, do której decyzja mogłaby zostać adresowana. Wobec śmierci strony dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe, wobec czego stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze. W skardze do sądu administracyjnego B. B. podniosła, że chce tylko otrzymać świadczenie przyznane zmarłemu mężowi za wrzesień, październik i listopad 2009 r. tj. za okres kiedy jeszcze żył. Podkreśliła, że po zachorowaniu mąż stracił pracę. Także skarżąca przestała pracować, gdyż musiała zaopiekować się mężem, który nie był już samodzielny. Posiadane pieniądze wydatkowała na utrzymanie i leki, a po śmierci męża została bez pracy i środków do życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa. Działając w powyższy sposób Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów, niż wskazuje skarżąca. W kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu należało zwrócić uwagę na żądanie skarżącej i możliwość orzeczenia w przedmiocie tegoż żądania. Mianowicie w piśmie z dnia 12 stycznia 2010 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o wypłacenie jej zasiłku pielęgnacyjnego, przyznanego jej mężowi A. B. za miesiące, w których jeszcze żył, tj. wrzesień, październik i listopad 2009 r. Kwestia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest niewątpliwie indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej, podlegającą przepisom ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992; z późn. zm.). Słusznie zatem Kolegium uznało, że pismo Prezydenta Miasta B. z dnia 22 stycznia 2010 r., będące odpowiedzią na wskazany wniosek skarżącej, w istocie jest decyzją administracyjną, jako że spełnia minimalne wymogi decyzji, tj. wskazuje organ, osobę, do której kierowana jest wypowiedź organu, zawiera rozstrzygnięcie (odmowę wypłaty świadczenia) oraz zawiera podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu. Skierowanie takiej decyzji przez organ pierwszej instancji tylko i wyłącznie do skarżącej, oznacza, że ma ona interes prawny we wniesieniu odwołania. Uznanie, że skarżąca takowego interesu nie ma, oznaczałoby - w braku innych stron postępowania – że brak jest podmiotu, który mógłby wnieść odwołanie. Niezasadne jest zatem stanowisko organu, iż zaistniała przesłanka umorzenia postępowania odwoławczego. Jednakże z drugiej strony, jak wyżej wskazano, należy zwrócić uwagę na możliwość orzekania w przedmiocie wniosku skarżącej. We wniosku z dnia 12 stycznia 2010 r. skarżąca żąda wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, które jej zdaniem zostało przyznane jej mężowi. W przepisach prawa materialnego, tj. w ustawie o świadczeniach rodzinnych brak jest jednak przepisu, który mógłby być podstawą rozstrzygnięcia o prawie do wypłaty. Skoro zatem żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu (art. 105 § 1 k.p.a.). W przypadku, jeżeli organ pierwszej instancji, nie dostrzegając zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania, wypowie się w sprawie merytorycznie (uznając – jak w przedmiotowej sprawie, że brak jest podstaw do wypłaty, a nie - że brak jest podstaw do rozstrzygania o wypłacie), organ odwoławczy winien działać w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który przewiduje możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć uwzględniając niniejsze stanowisko Sądu. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.