II SA/Bd 428/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skarg C. S. oraz M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego czasowego odebrania zwierząt oddala skargi. Wójt Gminy A. (zwany dalej "Wójtem"), działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., w skrócie "k.p.a."), decyzją z [...] grudnia 2023 r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem mieszkańców ulicy [...] w miejscowości O. o usunięcie stada zwierząt z posesji M. C., przy ul. [...] w O., gmina A. . W uzasadnieniu decyzji Wójt podniósł, iż w związku z otrzymaną od mieszkańców Gminy petycją z [...] listopada 2021 r. dotyczącej złych warunków utrzymania zwierząt oraz w oparciu o opinię Powiatowego Lekarza Weterynarii w A. z [...] stycznia 2022 r. zostało zawiadomieniem znak: [...] z [...] stycznia 2022 r. wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu psów przebywających na terenie posesji M. C. zamieszkałej w O. ul. [...], gm. A. K.. Decyzją z [...] kwietnia 2022 r., znak: [...] Wójt odmówił czasowego odebrania psów przebywających na terenie posesji przy ul. [...] w O.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia [...] z/s w G. uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując zarazem konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, m.in. o opinię biegłego specjalisty. W ponownym postępowaniu powołano biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej. Po otrzymaniu przez biegłego dokumentacji lekarskiej hodowli zwierząt, został ustalony termin wizji na dzień [...] października 2023 r. jednakże właścicielka hodowli wniosła o jego zmianę. Nowy termin, stosownie do uzgodnienia z biegłą, wyznaczono na [...] października 2023 r. Ostatecznie do wizji nie doszło z uwagi na brak obecności tego dnia M. C. na terenie posesji. W związku z brakiem możliwości odbycia wizytacji, utrudnianiami postępowania przez M. C., pojawiło się podejrzenie zagrożenia zdrowia i życia zwierząt, o czym biegła informowała przedstawicieli Policji w dniu [...] października 2023 r. W konsekwencji [...] października 2023 r. doszło do oględzin realizowanych przez funkcjonariuszy KPP w A. na polecenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w A. w związku z podejrzeniem znęcania się nad zwierzętami tj. o czyn z art. 35 ust. 1 a ustawy o ochronie zwierząt. Po zakończeniu czynności biegła 27 października.2023 r. wydała opinię o konieczności natychmiastowego czasowego odebrania 27 psów (4 owczarków niemieckich, 5 szczeniąt owczarka niemieckiego, 6 buldogów francuskich, 9 papillonów, 3 szczeniąt papillonów) oraz jednego szynszyla i jednego królika (wszystkich zwierząt utrzymywanych w budynku mieszkalnym tj. psów ras małych, owczarzycy ze szczeniętami, szynszyla i królika oraz 3 owczarków niemieckich utrzymywanych w boksach w stanie nieleczonej choroby). Ze względu na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia w zaistnieniu przypadku niecierpiącego zwłoki i opinii biegłej z zakresu medycyny weterynaryjnej zdecydowano, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt (u.o.z), o interwencyjnym odebraniu ww. zwierząt. Podczas oględzin [...] października 2023 r. stwierdzono że na posesji znajdują się również inne zwierzęta to jest 4 kozy, 2 koty, a także 27 psów utrzymywanych poza budynkiem mieszkalnym (tj. 18 owczarków oraz 9 goldenów retriever). W stosunku do tych zwierząt biegła wyraziła swoje ustne stanowisko o pozostawieniu ich warunkowo pod opieką właścicielki na okres 4 tygodni, celem ponownego zweryfikowania dobrostanu tych zwierząt po tym okresie czasu. W skróconej opinii z [...] października 2023 r. biegła wyraziła stanowisko, zważywszy na wyniki szczegółowej analizy wstępnych badań lekarskich odebranych zwierząt, a także wyniki analizy warunków zoohigienicznych w hodowli, o potrzebie natychmiastowego odebrania od dotychczasowej właścicielki wszystkich pozostałych zwierząt, to jest 4 kóz, 2 kotów, a także 27 psów (tj. 18 owczarków niemieckich oraz 9 goldenów retriever). A więc zaistniała sytuacja nadzwyczajna, gdy dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu, dlatego zgodnie z ustawą należało odebrać pozostałe zwierzęta w drodze czynności faktycznych, bez uprzedniego wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek podjęcia takiego działania wynikał zdaniem organu z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, ponieważ dotyczył przypadków niecierpiących zwłoki, które wiążą się z zaistnieniem stanu zagrożenia dla zwierząt, związanego ze znęcaniem się nad nimi. Mowa tu o przypadkach, w których zachodzi konieczność zabezpieczenia bytowej sytuacji zwierzęcia w wyjątkowych okolicznościach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń określonych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt oraz ustaleń zaistnienia stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu. Reasumując organ administracji stwierdził, że zwierzęta znajdujące się w miejscowości O. przy ulicy [...] zostały odebrane [...] października 2023 r. i [...] listopada 2023 r. w trybie interwencyjnym, na mocy art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Na tę okoliczność została wydana decyzja Wójta z [...] listopada 2023 r., znak: [...]. W związku z powyższym postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W wyniku rozpatrzenia odwołania M. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2024 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przychylił się do argumentacji organu I instancji i wywiódł, iż postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu zawiadomieniem znak: [...] z [...] stycznia 2022 r. w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu psów przebywających na terenie posesji w O., ul. [...], gm. A. należało umorzyć ze względu na jego bezprzedmiotowość, bowiem zwierzęta odebrano w trybie interwencyjnym. W skardze do Sądu M. C. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie następujących przepisów prawa: 1. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak realizacji przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wszczęcie postępowania na podstawie petycji zawierającej nieprawdziwe informacje i jego dalsze kontynuowanie mimo tego, że opinia biegłego lekarza weterynarii nie potwierdziła jakichkolwiek podstaw do jego prowadzenia (art. 6 ust.2 ustawy o ochronie zwierząt); 2. art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym również, poprzez: - wszczęcie postępowania na podstawie wadliwej opinii Powiatowego Lekarza Weterynarii, - wydanie decyzji powołując się na równolegle wszczęte postępowanie administracyjne w tej samej sprawie; - wydanie decyzji z pominięciem całego dostępnego do dyspozycji organu materiału dowodowego; 3. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez, brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn których innym dowodom odmówił wiarygodności dowodowej; w tym również, poprzez powoływanie się na nieprawdziwe okoliczności i uzasadnienie jako bezprzedmiotowość sprawy; 4. naruszenie art. 6 k.p.a., który wymaga, aby decyzje były wydawane w granicach prawa i na jego podstawie, a także art. 9 k.p.a., zobowiązującego do przestrzegania zasady bezstronności w postępowaniu, w tym również praw Skarżącej jako właściciela zwierząt. Podnosząc powyższe Skarżąca wniosła o: - uznanie zaskarżonej decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, - stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, - uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta, - zobowiązanie organu do wydania decyzji o odmowie czasowego odebrania zwierząt Skarżącej oraz niezwłocznego nakazania zwrotu zatrzymanych z naruszeniem prawa zwierząt stanowiących własność Skarżącej, lecz nie później niż w terminie 7 dni od wydania przez Sąd orzeczenia w tej sprawie - ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego postępowania oraz nakazanie merytorycznego zbadania sprawy uwzględniając cały dostępny w sprawie materiał dowodowy. Skargę do Sądu wniosło też [...] podnosząc, iż decyzja organu II instancji jest zasadna, natomiast decyzja organu odwoławczego zawiera błędną informację, iż wszczęcie postępowania nastąpiło w oparciu o opinię Powiatowego Lekarza Weterynarii. W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są niezasadne. Należy przede wszystkim podkreślić, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o odebraniu zwierząt. Zaskarżona decyzja umarza (tj. kończy) postępowanie, które było prowadzone od 13 stycznia 2022 r. i dopiero miało rozstrzygnąć, czy Skarżącej należy odebrać zwierzęta czy też nie. Do tego rozstrzygnięcia jednakże nie doszło. Zanim bowiem organ zdecydował w postępowaniu wszczętym 13 stycznia 2022 r. czy istnieje potrzeba odebrania zwierząt – zwierzęta zostały Skarżącej odebrane (w dniach 27 października 2023 r. oraz 6 listopada 2023 r.) w trybie interwencyjnym, na mocy art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt i na tę okoliczność w ramach innego postępowania (niż postępowanie wszczęte 13 stycznia 2022 r.) została wydana decyzja Wójta z [...] listopada 2023 r., znak: [...]. Wyjaśnić należy, że w sprawach z zakresu czasowego odebrania zwierząt materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: "u.o.z."). Stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Z zestawienia tych regulacji wynika bezspornie, że określone są w nich dwa odrębne tryby odebrania zwierząt odnoszące się do konkretnych, rozdzielnie występujących sytuacji. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją było wszczęte z urzędu [...] stycznia 2022 r. i toczyło się w sprawie czasowego odebrania zwierząt przebywających na terenie posesji M. C. w O. ul. [...], a więc postepowanie było prowadzone na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z. W czasie, kiedy toczyło się to postępowanie, doszło do interwencyjnego odebrania zwierząt, na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z, Zanim zatem zapadła decyzja w przedmiocie odebrania Skarżącej zwierząt - zwierzęta te zostały jej już odebrane w innym trybie, tzw. "interwencyjnym". Należy zauważyć, że po interwencyjnym odebraniu zwierząt dochodzi do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego odrębnego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2023 r. sygn. I OSK 425/22). W tej sytuacji, w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z. w celu oceny czy należy odebrać zwierzęta jeszcze nieodebrane - należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi bowiem wówczas, gdy w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać podnoszone zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Jedynym ustaleniem, które winien dokonać organ na tym etapie sprawy było ustalenie, czy są jeszcze jakieś zwierzęta, co do których należy się zastanowić czy istnieje potrzeba ich odebrania. Niewątpliwie w momencie wydawania decyzji Kolegium, jak też wcześniej w momencie wydania decyzji przez Wójta (tj. [...] grudnia 2023 r.) takich zwierząt na posesji przy ul. [...] już nie było. Zostały one bowiem wcześniej odebrane Skarżącej. W tej sytuacji Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji organ, w oparciu o prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dokonał właściwej interpretacji normy określonej w art. 105 § 1 k.p.a., a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), Sąd oddalił skargi.