II SA/Bd 432/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006r. sprawy ze skargi Magdy L. na decyzję Odwoławczej Studenckiej Komisji Stypendialnej Akademii [...] w Bydgoszczy z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie stypendium naukowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Studenckiej Komisji Stypendialnej Akademii [...] w B. (o nieoznaczonym numerze i dacie), 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Odwoławcza Studencka Komisja Stypendialna Akademii Techniczno[...] w B. decyzją [...] 2005 r., nr [...] na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), art. 104 i art. 107 1 K.p.a., oraz § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii [...] w B. (zał. do zarządzenia Rektora A[...] nr [...] z dnia [...]2005 R.) po rozpatrzeniu odwołania Magdy L. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Studenckiej Komisji Stypendialnej Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska, bez daty i numeru, o której informacja została umieszczona na tablicy ogłoszeń. Przyczyną odmowy przyznania skarżącej stypendium za wyniki w nauce było uzyskanie przez nią w roku akademickim 2004/2005 średniej ocen 4.14, podczas gdy minimalna średnia ocen na kierunku zarządzanie i marketing uprawniająca do stypendium wynosiła 4.30. Wymóg powyższy wynika, zdaniem organu odwoławczego, z decyzji Prodziekana ds. Dydaktycznych i Studenckich Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska, który podwyższył wymaganą średnią ocen na kierunku zarządzanie i marketing z 4.00 do 4.30 argumentując swoją decyzję; 1. mniejszym stopniem trudności osiągania ocen uprawniających do stypendium w porównaniu z innymi kierunkami na wydziale, 2. zbyt dużą ilością studentów uprawnionych do otrzymania stypendium naukowego przy utrzymaniu średniej wymaganej 4.0, co spowodowałoby konieczność znacznego obniżenia kwot przyznanych stypendiów. W skardze na powyższą decyzję Magda L. wniosła o jej uchylenie uzasadniając to tym, iż uzyskała średnią ocen za wyniki w nauce na II roku akademickim 2004/2005 - 4,14 oraz spełniła pozostałe warunki określone w Regulaminie przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów A .[...] w B. konieczne do uzyskania stypendium za wyniki w nauce. Podniosła także, że jej sytuacja materialna na chwilę obecną jest bardzo ciężka i w związku z odmową uzyskania stypendium, została zmuszona do zaciągnięcia długu celem opłacenia studiów. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Studencka Komisja Stypendialna Akademii [...] w B. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że przy rozpoznawaniu przez Sąd skargi na decyzję lub postanowienie, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu. Tymczasem w myśl art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, należało uznać, że narusza ona przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć podjętych przez organy administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 1 pkt 1 kpa określającego, że kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Zgodnie natomiast z postanowieniem art. 173 ustawy o szkolnictwie wyższym student może ubiegać się między innymi o przyznanie pomocy materialnej w formie stypendium naukowego i socjalnego, które w myśl art. 174 ust. cytowanej ustawy przyznawane są ze środków funduszy pomocy materialnej. W przepisach tych nie określono co prawda jednoznacznie formy w jakiej przyznawane są te świadczenia. W § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania świadczenia pomocy materialnej dla studentów Akademii [...] w B. (zwanego dalej Regulaminem) określono jednak, że Studenckie Komisje Stypendialne oraz Odwoławcze Komisje Stypendialne wydają decyzje administracyjne w stosunku, do których mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym należy stwierdzić, iż przyznanie stypendium naukowego studentowi jest normalną sprawą administracyjną załatwianą decyzją administracyjną wydawaną w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie kpa. Zgodnie z postanowieniem art. 14 § 1 kpa sprawy administracyjne należy załatwiać w formie pisemnej, natomiast w myśl art. 14 § 2 kpa sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie. Z postanowień zacytowanych przepisów wynika więc jednoznacznie, że regułą jest pisemna forma decyzji administracyjnych, a odstępstwa od tej reguły mają charakter wyjątkowy. W przedmiotowej sprawie zakończeniu podlegała decyzja odmawiająca przyznania stypendium naukowego. Zgodnie z przytoczonymi wyżej regułami powinna mieć ona formę pisemną, gdyż przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a i interes wnioskodawczyni przemawia za takim działaniem. Za taką formą działania przemawiają pośrednio również postanowienia § 2 ust. 5 Regulaminu określającego, iż decyzje w tych sprawach podpisywane są przez przewodniczących komisji. Aby jakiś dokument mógł być podpisany to oznacza, że powinien on mieć formę pisemną. W przedmiotowej sprawie jak wynika z pisma z dnia [...] 2006r. wymóg ten nie został zachowany w stosunku do decyzji organu I instancji, gdyż nie była ona skarżącej doręczona, a dowiedziała się o niej z tablicy ogłoszeń. W związku z tym w sposób oczywisty decyzja ta nie spełniła wymagań wynikających z postanowień art. 107 § 1 kpa, takich jak konieczność uzasadnienia prawnego czy faktycznego, z których powinno wynikać jakimi względami kierowano się przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygnięcia. Skoro zatem rozstrzygnięcie nie ma tych elementów to trudno dokonać oceny prawidłowości jego podjęcia. Mimo tych oczywistych uchybień organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji przechodząc do porządku nad sygnalizowanymi wyżej nieprawidłowościami. W takim zaś przypadku nie można przyjąć aby organ II instancji dokonał oceny prawidłowości wcześniejszej decyzji, gdyż nie było podstaw do jej przeprowadzenia. Dlatego też w praktyce to organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż to jego decyzja spełniła podstawowe wymagania formalne. Takie postępowanie skutkowało jednak tym, że decyzja organu I instancji nie mogła być poddana kontroli, gdyż nie było czego kontrolować, a decyzja organu odwoławczego została podjęta w I instancji co stanowi naruszenie wynikającego z art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania. W związku z tym przedstawione wyżej względy formalne uniemożliwiają dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż na tym etapie postępowania byłoby to przedwczesne. Uzasadniały one natomiast uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji w pierwszej kolejności powinny usunąć sygnalizowane wyżej nieprawidłowości i od tego uzależnić dalszy przebieg postępowania. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy z uwagi na skutki prawne jakie mogło wywołać zaskarżone orzeczenie Sąd stwierdził, że nie może ono podlegać wykonaniu.