II SA/Bd 432/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-07-01

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od wpisu sądowego, powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżąca wykaże, że poniesienie tego kosztu stanowiłoby nadmierne obciążenie finansowe dla jej budżetu, biorąc pod uwagę jej dochody, sytuację rodzinną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od wpisu sądowego, powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżąca wykaże, że poniesienie tego kosztu stanowiłoby nadmierne obciążenie finansowe dla jej budżetu. W sytuacji, gdy jedynym kosztem sądowym do poniesienia przez skarżącą był wpis sądowy, a jego uiszczenie byłoby zbyt dużym obciążeniem finansowym, skarżąca została od tego obowiązku zwolniona. Sąd podkreślił, że inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania przesłanek pozytywnych do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
E. Z. złożyła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wymierzenia kary. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Wypełniony formularz wniosku wskazywał na jej dochody, posiadany majątek oraz koszty związane z utrzymaniem domu i stanem zdrowia. Postanowieniem referendarza sądowego przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw, kwestionując sposób oceny jej sytuacji finansowej i wskazując na trudności zdrowotne, rodzinne i finansowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od wpisu sądowego i oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. E. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z wypełnionego przez skarżącą urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim, niepracującym i nieposiadającym prawa do zasiłku dla bezrobotnych synem, osiągając miesięczny dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł. Jako posiadany majątek skarżąca wskazała nieruchomość o powierzchni całkowitej [...] m², w tym [...] m² powierzchni użytkowej, nie deklarując przy tym żadnych innych posiadanych zasobów. Skarżąca podniosła ponadto, iż ponosi znaczne koszty związane z utrzymaniem domu i stanem zdrowia. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 maja 2011r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia jej od wpisu sądowego, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia E. Z. wniosła w dniu [...] czerwca 2011r. sprzeciw, wskazując, iż błędnie uznano, iż zarówno ona, jak i syn mają do dyspozycji co miesiąc po [...] zł, ponieważ podana przez skarżącą kwota jest kwotą brutto, w rzeczywistości zatem jest znacznie niższa. Skarżąca wskazała ponadto na swoją trudną sytuację zdrowotną, rodzinną i finansową, związaną m.in. z kredytem zaciągniętym na kwotę ok[...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Po przeanalizowaniu informacji zawartych w złożonym przez skarżąca formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również informacji zawartych w sprzeciwie, uwzględniając zakres złożonego przez skarżącą wniosku, stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do zmiany postanowienia Referendarza sądowego z dnia 24 maja 2011r. Jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, w którym zawarte zostały przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje ono wówczas , gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na zainteresowanym. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Z analizy przedłożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wynika, iż skarżąca wnosiła wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania, jedynym kosztem sądowymi, do poniesienia którego obowiązana jest skarżąca jest wpis sądowy w wysokości 400 zł. Zwrócić zatem uwagę należy, iż wniosek skarżącej został w istocie uwzględniony z uwagi na to, że brak jest obowiązku ponoszenia przez skarżącą jakichkolwiek innych kosztów sądowych. Wskazać trzeba, iż biorąc pod uwagę wydatki związane z utrzymaniem siebie i syna, uwzględniając stan zdrowia skarżącej, uznać należy, iż poniesienie przez skarżącą nawet jednorazowego wydatku w postaci równowartości wpisu, byłoby dla budżetu skarżącej zbyt dużym obciążeniem finansowym. W związku z powyższym skarżąca została od tego obowiązku zwolniona. Odnośnie zawartego w sprzeciwie argumentu, iż mylnie określona została kwota przypadająca comiesięcznie na skarżącą i jej syna, bowiem nie wynosi ona, jak uznano [...] zł, lecz [...] zł, co na jedną osobę oznacza [...] zł a nie [...] zł, wskazać należy, iż zasadą jest posługiwanie się kwotami brutto, do podania takiej też kwoty skarżąca zobowiązana została w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż kwota minimalnego wynagrodzenia w 2011r. wynosząca 1.386 zł., co wynika z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz. U. Nr 194, poz. 1288), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), również jest kwotą brutto, zatem dla rzeczywistej wartości należy pomniejszyć ją o stosowny podatek. Kwota [...] zł brutto przypadająca na osobę w przypadku wnioskodawczyni, niższa jest zatem od kwoty [...] zł brutto minimalnego wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Podkreślenia wymaga, iż wniosek o prawo pomocy może być przez stronę skarżącą składany na każdym etapie postępowania, w sytuacji zatem, w której skarżąca z jakiegoś względu zobowiązana byłaby do poniesienia innych kosztów sądowych bądź wymagała konieczności profesjonalnego zastępstwa procesowego, brak jest przeszkód do złożenia w miarę rozwoju sytuacji dalszych wniosków o prawo pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło