II SA/Bd 432/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-08-12
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Renata Owczarzak, Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, stanowi przepis techniczny podlegający obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, a jego brakująca notyfikacja powoduje jego bezskuteczność?Ratio decidendi
Nawet jeśli przepis art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych miałby charakter techniczny, jego brakująca notyfikacja Komisji Europejskiej nie powoduje jego bezskuteczności w polskim porządku prawnym. Procedura notyfikacyjna ma charakter konsultacyjny, a jej niedochowanie nie wpływa na obowiązywanie przepisów krajowych. Ponadto, przepisy dotyczące hazardu mogą być uzasadnione względami porządku publicznego i ochrony konsumentów, a państwa członkowskie mają swobodę w ich wprowadzaniu. W związku z tym, organ administracji miał podstawę prawną do odmowy przedłużenia zezwolenia.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zwróciła się o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Organ pierwszej instancji odmówił przedłużenia, powołując się na art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje przedłużania takich zezwoleń. Spółka odwołała się, argumentując, że przepis ten jest przepisem technicznym, który nie został notyfikowany Komisji Europejskiej, co czyni go bezskutecznym. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumentację o technicznym charakterze przepisu i braku notyfikacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. przedsiębiorstwo G. (spółka skarżąca) zwróciło się z wnioskiem do Dyrektora Izby Celnej w T. o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Uzasadniając wniosek spółka wskazała, że decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. [...] października 2009 r. uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], a zgodnie z dyspozycją art. 36 ust. 2 i ust. 3 obowiązującej w dniu wydania zezwolenia ustawy o grach i zakładach wzajemnych zezwolenia udzielono na 6 lat, przy czym podmiot, któremu wygasło zezwolenie, mógł wystąpić o jego przedłużenie na okres kolejnych 6 lat. Jak podniosła skarżąca, regulacja ustawowa obowiązująca do końca 2009 r. oznaczała, że wraz z nabyciem zezwolenia podmiot urządzający gry nabywał prawo do żądania przedłużenia zezwolenia, które to prawo zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych i zasada ochrony interesów w toku wynikająca z art. 2 Konstytucji, podlega ochronie. Wskazała ponadto, iż przepis art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zastrzegający, że zezwolenia udzielone na mocy poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie mogą być przedłużane, jest przepisem istotnie ograniczającym, a nawet stopniowo uniemożliwiającym prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych i dlatego podlega on obligatoryjnej procedurze notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. nr 98/34/WE. W obliczu braku rzeczonej notyfikacji, nie może być on stosowany przez organy administracji publicznej.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał nowy termin załatwienia sprawy oraz wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego – skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ ponownie wyznaczył termin do załatwienia sprawy określając go na 29 października 2014 r.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył brzmienie art. 129 ust. 1, 138 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Dalej organ, powołując wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. akt C-213/11, C-214/11 i C-217/11, przedstawił analizę regulacji art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych pod kątem technicznego lub nietechnicznego charakteru, konstatując, iż omawiane regulacje nie wpłynęły na właściwości lub sprzedaż automatów do gier, w tym automatów do gier o niskich wygranych, w sposób istotny. Na potwierdzenie tezy o nietechnicznym charakterze przedmiotowych przepisów organ powołał liczne przykłady z orzecznictwa sądowoadministracyjnego (wyroki o sygn. akt III SA/Wr 659/13, III SA/Wr 192/13, III SA/Wr 269/13, II SA/Bd 1577/13, II SA/Bd 850/13, III SA/Gl 1703/12, VI SA.Wa 1899/12, III SA/Gd 546/12). Ustosunkowując się do żądania skarżącej zawartego we wniosku Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielone zostało skarżącej w dniu [...] października 2009 r., a ustawodawca, wprowadzając w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. ustawę o grach hazardowych zagwarantował podmiotom prowadzącym działalność w przedmiotowym zakresie prowadzenie takie działalności do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń w dotychczasowej formie – skarżąca, jak stwierdził, mogła dalej kontynuować działalność i przystosować się w tym czasie do prowadzenia działalności na nowych zasadach. Organ podniósł ponadto, że niezależnie od powyższego nawet uznanie technicznego charakteru spornych przepisów nie ma w polskim porządku prawnym przepisów umożliwiających przedłużenie przedmiotowego zezwolenia, bowiem przepisy poprzednio obowiązującej ustawy zostały już derogowanie, a przewidziane w art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych dalsze stosowanie w pewnym zakresie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych pozwala na stosowanie tych przepisów jedynie w odniesieniu do działalności gospodarczej przedsiębiorców, a nie w odniesieniu do działań właściwych organów administracji polegających na zmianie zezwoleń udzielonych pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy. Na potwierdzenie powyższego organ powołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I KZP 14/13 i I KZP 15/13.
Pismem z dnia 20 listopada 2014 r. skarżąca spółka, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, odwołała się od powyższej decyzji zarzucając jej rażące naruszenie art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE poprzez błędne uznanie, iż art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowił przepisu technicznego i nie podlegał z tej racji notyfikacji Komisji Europejskiej, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie. Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie wskazanych dowodów na okoliczność ustalenia marginalnego użytkowania automatów o niskich wygranych w stosunku do okresu sprzed wejścia w życie ustawy o grach hazardowych; na okoliczność ustalenia braku możliwości oraz nieopłacalności przeprogramowania automatu o niskich wygranych na automat wysokohazardowy; oraz na okoliczność ustalenia spadku realnej wartości automatu o niskich wygranych. W uzasadnieniu odwołania skarżąca spółka podniosła, iż organ niewłaściwie zinterpretował powołany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej bezpodstawnie uznając, iż art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym oraz nieprawidłowo ocenił wpływ uregulowań ustawy na obrót automatami o niskich wygranych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał mocy decyzję własną z dnia [...] października 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył dotychczasowy, przedstawiony wyżej stan faktyczny, a także brzmienie art. 233 §1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 129 ust. 1, art. 138 ust. 1, art. 117 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W uzasadnieniu organ potwierdził ustalenia zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczące nietechnicznego charakteru przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wskazując, że w powoływanym wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE Trybunał nie przesądził o niezgodności ustawy o grach hazardowych z prawem wspólnotowym, a sam wyrok należy interpretować w ten sposób , iż przepisy krajowe takie jak przepisy przedmiotowej ustawy, które mogą powodować ograniczenia, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier i salonów stanowią potencjalnie "przepisy techniczne", w wypadku ustalenia przez sąd krajowy, iż przepisy te wprowadzają warunki, które mogą mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż tych urządzeń. Podtrzymał stanowisko organu I instancji, iż sporne regulacje nie mają wpływu na obrót produktem, jakim są automaty do gier o niskich wygranych, argumentując to obszerną analizą danych dotyczących przedmiotowej działalności na terenie kraju, rozważaniami na temat charakterystyki i cech automatów do gier oraz związanego z urządzaniem tych gier zjawiska uzależnienia od hazardu. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż organ I instancji słusznie odmówił wnioskowanego przez skarżącą przedłużenia zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej działalności, co uzasadnione było obowiązującego w polskim porządku prawnym przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
Na powyższą decyzję, pismem z dnia 30 marca 2015 r., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, przedsiębiorstwo G. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Skarżąca spółka zarzuciła decyzji rażące naruszenie art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L. 98.204.37 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 (Fortuna i inni), poprzez błędne uznanie, iż art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowił przepisu technicznego w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy i jako taki nie podlegał obowiązkowi notyfikacji na podstawie art. 8 ust. 1 tejże dyrektywy Komisji Europejskiej, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie. W obszernym uzasadnieniu skargi spółka wskazała, iż powołany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przesądził o technicznym charakterze art. 138 ust. 1 u.g.h. Zdaniem skarżącej za technicznym charakterem przepisów zakazujących przedłużania, zmiany oraz wydawania nowych zezwoleń na urządzanie i prowadzenie gier w zakresie automatów do gier o niskich wygranych, jednoznacznie przemawiają kryteria wskazane przez Trybunał - w postaci możliwości istotnego wpływu tychże regulacji na właściwości automatów o niskich wygranych lub na ich sprzedaż. Skarżąca powołała również dane Ministerstwa Finansów wskazujące, iż wejście w życie przepisów ustawy o grach hazardowych miało istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów w postaci automatów do gier do niskich wygranych. Na potwierdzenie swojej argumentacji spółka powołała przykłady z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jak również stanowisko M. G. zawarte w krytycznej glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I KZP 15/13.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Powołał ponadto twierdzenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14,
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy, Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego, w związku z czym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną organu z dnia [...] października 2014 r., nr [...], na mocy której organ odmówił skarżącej spółce przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2009 r., nr [...]. Mając powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, iż przedmiotowe zezwolenie zostało wydane pod rządami nieobowiązującej w dniu złożenia przez skarżącą wniosku (23 kwietnia 2014 r.) ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz. U. z 2004 r, nr 4, poz. 27 ze zm). Zmiana stanu prawnego wiązała się z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 – dalej: u.g.h.). W związku z tym zastosowanie w sprawie znalazły przepisy art. 138 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zezwolenia te, w myśl art. 138 ust. 1 u.g.h., nie mogą być przedłużane.
Skarżąca spółka zarzuca decyzji drugoinstancyjnej, iż została ona bezpodstawnie oparta o art. 138 ust. 1 u.g.h. w sytuacji, gdy, jak podnosi, przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych mają wpływ na sprzedaż automatów o niskich wygranych i stanowią "przepisy techniczne" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, w związku z czym ich projekt powinien zostać notyfikowany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy. Uchybienie procesowi notyfikacji, zdaniem skarżącej, oznacza, że przepisy ustawy o grach hazardowych (w tym art. 138 ust. 1 u.g.h.), należy uznać za nieobowiązujące i nieskuteczne wobec osób fizycznych i prawnych, a wydane na ich podstawie decyzje za wydane bez podstawy prawnej. Swoje wywody spółka opiera o twierdzenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. akt C-213/11. C-214/11 i C-217/11 (publ.: Dz. U. UE z 29 września 2012 r., 2012/C 295/19).
Zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest zatem kwestia ewentualnego stwierdzenia technicznego charakteru przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, stanowiącego podstawę wydania decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2014 r., którą odmówiono skarżącej spółce przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...].
Oceniając przywołaną problematykę przyjdzie stwierdzić, iż stanowiła ona przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego w sprawie połączonych pytań prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Rejonowego w G. W wyroku z 11 marca 2015 r. sygn. akt P 4/14 Trybunał Konstytucyjny zważył, że procedura notyfikacyjna ma jedynie charakter konsultacyjny, a jej niedochowanie nie rodzi ujemnych skutków prawnych odnośnie obowiązywania przepisów prawnych ustanowionych zgodnie z procedurami przewidzianymi w polskim konstytucyjnym i ustawowym porządku prawnym.
W uzasadnieniu powołanego orzeczenia Trybunał wyjaśnił, że dyrektywa 98/34/WE została terminowo implementowana do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem w sprawie notyfikacji. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.). Jak stanowi art. 12 ust. 2 tej ustawy: "Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, mając na względzie konieczność precyzyjnego podziału zadań w tym zakresie między właściwe organy administracji rządowej oraz państwowe jednostki organizacyjne w celu realizacji zobowiązań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych"). Co więcej, rozporządzenie w sprawie notyfikacji korzysta z domniemania prawidłowości implementacji (zob. wyrok TSUE z 16 grudnia 1993 r. w sprawie [...] przeciwko [...], C-334/92, pkt 20, w którym stwierdzono, iż "sąd krajowy musi założyć, że w świetle art. 249 akapit 3 WE, Państwo Członkowskie, korzystając z zakresu uznania przyznanego mu na mocy tego przepisu, miało zamiar wykonać w pełni zobowiązania tworzone w ramach danej dyrektywy"), jest więc zgodne treściowo z dyrektywą 98/34/WE. Zatem z perspektywy prawa krajowego zarówno obowiązek notyfikacji, jak i sama procedura oraz konsekwencje z niej wynikające są w pełni uregulowane na poziomie rozporządzenia w sprawie notyfikacji.
Bezspornym jest, że projekt ustawy o grach hazardowych, w tym kwestionowane przepisy, nie zostały notyfikowane w trybie przewidzianym w dyrektywie 98/34/WE. Według TK odstąpienie od notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych wydaje się świadomą decyzją rządu. Notyfikacji Komisji Europejskiej 16 września 2010 r. został poddany rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3860/VI kadencja) zawierający szereg ograniczeń dotyczących rynku gier i zakładów wzajemnych. W uzasadnieniu tego projektu wskazano, że zawiera on przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i dlatego celowo wyjęto je z pierwotnego projektu ustawy o grach hazardowych, aby umożliwiło to "przeprowadzenie procesu legislacyjnego i uchwalenie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie podlegały obowiązkowi notyfikacji" (druk sejmowy nr 3860/VI kadencja). Trybunał Konstytucyjny uznał, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych, o której mowa w dyrektywie 98/34/WE, implementowanej do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem w sprawie notyfikacji, nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Notyfikacja tzw. przepisów technicznych jest bowiem przede wszystkim unijną procedurą, w jakiej państwo członkowskie jest zobowiązane do informowania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o projektowanych przepisach technicznych, a także do uwzględniania zgłoszonych przez nie szczegółowych opinii i uwag "tak dalece, jak to będzie możliwe przy kolejnych pracach nad projektem przepisów technicznych" – art. 8 ust. 2 dyrektywy 98/34/WE. TSUE nie miał kompetencji do oceny, czy konkretne przepisy ustawy o grach hazardowych, mają charakter przepisów technicznych. Tym samym wyrokowi TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. akt C-213/11. C-214/11 i C-217/11 nie można przypisywać waloru rozstrzygnięcia, co do technicznego charakteru niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych wiążącego wszystkie sądy krajowe i inne organy publiczne. Notyfikacja przepisów technicznych określona w dyrektywie 98/34/WE, implementowanej rozporządzeniem w sprawie notyfikacji, nie jest elementem konstytucyjnej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, że wymóg uprzedniej notyfikacji projektów przepisów technicznych jest statuowany na poziomie dyrektywy 98/34/WE i implementującego ją rozporządzenia w sprawie notyfikacji. Sam fakt ujęcia obowiązku notyfikacji w dyrektywie unijnej nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia ze szczególnie wysoką, bo międzynarodową i ponadustawową rangą procedury notyfikacji. Art. 91 ust. 3 Konstytucji stanowi, że "jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami". Należy przypomnieć, że dyrektywa 98/34/WE, podobnie jak inne dyrektywy, stanowi akt prawa pochodnego Unii Europejskiej, którego mocą państwa członkowskie zostają zobowiązane do implementacji określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie celu. Zgodnie z art. 288 TFUE, dyrektywa jest wiążąca dla państw członkowskich, do których jest skierowana, musi jednak przejść transpozycję do prawa krajowego. Dyrektywy unijne co do zasady nie podlegają więc bezpośredniemu stosowaniu. O bezpośrednim stosowaniu dyrektyw może być mowa tylko wtedy, gdy nie została ona terminowo lub należycie transponowana do porządku krajowego, a jej konkretne postanowienia nadają się do takiego stosowania. Wreszcie dyrektywa może także wywierać bezpośredni skutek na poziomie wertykalnym, a więc w relacjach jednostka – państwo. Z kolei o ewentualnym pierwszeństwie dyrektywy w zakresie jej stosowania przed przepisami ustawowymi można mówić tylko w wypadku konfliktu merytorycznego, treściowego obu aktów prawnych. Dyrektywy nie mają zatem z natury rzeczy rangi hierarchicznie wyższej niż ustawy. TK uznał, że wymóg notyfikacji wynikający z dyrektywy 98/34/WE nie jest ważniejszy lub bardziej istotny niż analogiczny obowiązek wynikający z ustawy zwykłej.
Dyrektywa 98/34/WE nie definiuje w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, co należy rozumieć przez przepis techniczny. Wręcz przeciwnie, określenie przepisu technicznego w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE jest raczej nieprecyzyjne, wielokrotnie złożone i nieostre, stąd też jest często dookreślane w orzecznictwie TSUE.
Dopuszczalne jest wprowadzanie przez państwa członkowskie w odniesieniu do hazardu określonych ograniczeń. Tematyka w tym zakresie szerzej była rozważna na gruncie prawa unijnego, z uwzględnieniem podstawowych zasad i wolności zawartych w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Traktat Rzymski Dz. Urz. UE C 115 z 9 maja 2008 r.); chodzi o ograniczenia w wymiarze wspólnotowym. W sprawie C-275/92 Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał, że szczególna natura rynku hazardu w pełni uzasadnia ograniczenia (reglamentację), włącznie z całkowitym zakazem, wprowadzane przez państwa członkowskie. Państwa w przedmiocie decydowania o tym, jakie ograniczenia i o jakim zakresie wprowadzać, winny cieszyć się określoną swobodą. Ogólne wprowadzanie ograniczeń w sektorze hazardowym uzasadnione jest przeważającymi przesłankami w interesie publicznym, w tym przede wszystkim potrzebą ochrony konsumentów oraz utrzymania porządku publicznego. Trybunał wskazał, że hazard z natury niesie z sobą zagrożenie w postaci nadużyć finansowych oraz rozwoju przestępczości oraz że stanowi niebezpieczeństwo - tak dla poszczególnych jednostek, jak i osób im bliskich. To z kolei rodzić może szereg dalszych, niepożądanych konsekwencji społecznych. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie także w innych orzeczeniach ETS (C-243/01, C-338/04, C-359/04 i C-360/04, C-42/07).
Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy przyjdzie stwierdzić, iż zarzuty zawarte w skardze opierają się na błędnym przekonaniu skarżącej o utracie mocy przepisu art. 138 ust. 1 u.g.h. z racji na jego techniczny charakter i brak jego notyfikacji Komisji Europejskiej. Mając na uwadze przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego przyjdzie stwierdzić, iż nawet gdyby uznać art. 138 ust. 1 za przepis techniczny, jego nienotyfikowanie nie zwalnia orzekających organów od obowiązku stosowania tego przepisu i opierania na nim swoich rozstrzygnięć. Ponadto, ewentualne uznanie niedopuszczalności stosowania art. 138 ust. 1 wobec jednostki nie umożliwiałoby uczynienia zadość żądaniu skarżącej zawartemu we wniosku na podstawie przepisów dotychczasowych. Nie można bowiem uznać, iż fakt niedopełnienia ewentualnej powinności notyfikacji wskrzesza poprzedni akt normatywny, który został skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego. Wnioskowane przez skarżącą przedłużenie zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej działalności pozbawione byłoby zatem oparcia w obowiązujących przepisach prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 427/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 749/14, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w T., orzekając w obu instancjach, powziął rozstrzygnięcia odpowiadające przepisom prawa materialnego i proceduralnego. Zastane okoliczności faktyczne, wobec niebudzącej wątpliwości dyspozycji art. 138 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. w pełni uzasadniały odmowę pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Mając powyższe na uwadze, wniesioną skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło