II SA/Bd 434/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-07-06
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Renata Owczarzak, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte jedynie na dwóch ambulatoryjnych wynikach badań poziomu bilirubiny, przy braku pełnej diagnostyki i analizy warunków przyszłej służby, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte wyłącznie na dwóch ambulatoryjnych wynikach badań poziomu bilirubiny, bez przeprowadzenia szerszego materiału dowodowego, oceny możliwości przeprowadzenia innych typów badań oraz analizy warunków odbywania służby, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące uzasadnienia decyzji oraz przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny rozpoznania lekarskiego, ale kontroluje prawidłowość postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący Artur K. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu choroby Gilberta. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała to orzeczenie w mocy, wskazując na chorobę genetyczną. Skarżący zaskarżył orzeczenie, zarzucając błędy w wykładni przepisów, naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie pełnych badań diagnostycznych (w tym biopsji) oraz wadliwe sformułowanie rozstrzygnięcia. Podkreślał, że nie ubiegał się o służbę w warunkach, które mogłyby dyskwalifikować go z powodu choroby Gilberta.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu i zasądził od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2006r. sprawy ze skargi Artura K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005r., nr [...], 2. stwierdza że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. na rzecz skarżącego kwotę 255 zł. (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Orzeczeniem z dnia [...] 2005r. Nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., uznała skarżącego Artura K. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, kwalifikując go do kategorii zdrowia "N".
Od powyższego orzeczenia skarżący złożył, odwołanie wnosząc o ponowne skierowanie na Wojskową Komisję Lekarską. Argumentował, że w chwili przeprowadzania badań lekarskich stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia był w trakcie leczenia spowodowanego przeziębieniem i zażywał antybiotyki, co jego zdaniem mogło mieć wpływ na negatywne wyniki. Przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej otrzymał kategorię zdrowia A i był człowiekiem zdrowym. Prowadził zdrowy tryb życia.
Orzeczeniem z dnia [...] 2006r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej punktu 2 rozpoznania, w pozostałym zakresie utrzymała je w mocy.
W uzasadnieniu wskazała, że uwagi na stwierdzenie u skarżącego, w dwukrotnym badaniu, znacznie podwyższonej wartości poziomu bilirubiny całkowitej i bezpośredniej - została rozpoznana wada genetyczna w postaci choroby Gilberta, będąca schorzeniem przewlekłym, nie dającym objawów klinicznych. Uzasadniało to zakwalifikowanie badanego do kategorii zdrowia N, jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.
Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę do Sądu.
Wniósł o jego uchylenie oraz orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jak również o przeprowadzenie dowodu z opinii instytutu w zakresie hepatologii na okoliczność ustalenia przyczyn odchyleń od normy parametrów wydolnościowych wątroby. Zarzucił organom orzekającym naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na dokonaniu błędnej wykładni § 16 w zw. z § 17 pkt 4 w zw. z § 44 ust. 10 rozdziału XI - układ trawienny rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji wojskowych komisji lekarskich ( Dz. U. z 2004r. Nr 133 poz. 1422 z późno zm.). Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 kpa., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy poprzez nieprzeprowadzenie pełnych badań diagnostycznych w celu ustalenia przyczyn występujących parametrów bilirubiny (utajonego procesu chorobowego czy wrodzonej wady przemiany materii) oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 1 kpa z uwagi na wadliwie sformułowanie rozstrzygnięcia.
Skarżący stwierdził, że ubiegał się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej w jednostce Żandarmerii Wojskowej. Argumentował, iż orzeczenie uznające go za niezdolnego do odbywania zawodowej służby wojskowej zostało wydane bez przeprowadzenia przez organ pełnej diagnostyki stanu jego zdrowia, na podstawie wyniku jednego badania. Zdaniem skarżącego, z medycznego punktu widzenia aby ustalić przyczyny podwyższonego poziomu bilirubiny konieczne jest przeprowadzenie badania polegającego na biopsji, natomiast pełna diagnostyka winna być przeprowadzona przez specjalistyczną jednostkę w zakresie hepatologii.
W jego ocenie zaniechanie przeprowadzenia powyższych badań doprowadziło do wydania błędnego orzeczenia. Skarżący zakwestionował także stwierdzenie zawarte w orzeczeniu, iż wyniki badań uzasadniają rozpoznanie w jego przypadku wady genetycznej pod postacią choroby Gilberta.
Podkreślił, że nie ubiegał się o przyjęcie do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, natomiast stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia § 44 pkt 10 wskazanego rozporządzenia odnosi się do kwalifikacji kandydatów w zasięgu jego działania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Skierowanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. do TKWL, nie zawierało wzmianki, iż skarżący przeznaczony jest do odbywania służby w jednostce Żandarmerii Wojskowej, natomiast ustalenie kategorii zdrowia związane było z ubieganiem się o powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie szeregowych zawodowych. RWKL wskazała, iż po wniesieniu odwołania wykonała badania własne i oceniła ponownie poziom bilirubiny, zatem nie jest prawdą, że swoje stanowisko oparła o jedno badanie, na podstawie wyniku badania przedstawionego przez skarżącego we własnym zakresie. Ponadto, dla potrzeb orzeczniczych, diagnostyka szczegółowa w zakresie ustalenia przyczyny hyperbilirubinemii nie jest konieczna i celowość rozstrzygnięcia tych kwestii jest istotna w przypadku stwierdzenia nieprawidłowych wartości innych badań lekarskich. Tym samym zarzut, nieprzeprowadzenia szczegółowej diagnostyki w tym kierunku organ uznał za nieuzasadniony.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje.
Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 12690), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie stanu zdrowia w szczególności czy zbadanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią wojskową komisję lekarską ocena zdolności do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do poddania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnionych lekarzy, jak i kwalifikacji badanego do określonej jednostki wykazu chorób.
W rozdziale XI - Układ trawienny § 44 pkt 10 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) wymienione zostało schorzenie - okresowa hiperbilirubinemia bez innych cech nieprawidłowej funkcji wątroby. Zgodnie z tym przepisem i zawartymi w załączniku objaśnieniami szczegółowymi, za niezdolnych do służby wojskowej należy uznać kandydatów, których służba odbywałaby się w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, a także kandydatów do służby poza granicami państwa w zależności od specyfiki klimatyczno - geograficznej oraz sanitarno epidemiologicznej rejonu w której pełnić będą służbę.
Jak wynika z treści skargi Artur K. nie ubiegał się o przyjęcie do służby wojskowej w warunkach eliminujących uznanie kandydata za zdolnego do służby wojskowej. W tych okolicznościach zadaniem organu było rozważenie wszelkich okoliczności dotyczących warunków odbywania służby gdyż w zależności od ustaleń dane schorzenie nie przesądza o niezdolności kandydata do służby.
Przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość uznania kandydata za zdolnego do służby wojskowej w warunkach, które nie zostały zastrzeżone niniejszym przepisem. Organ winien więc w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe wyjaśnić z jakich przyczyn wykluczył możliwość innej kwalifikacji. Zgodnie bowiem z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071;z późno zm.; zwaną dalej "kpa") decyzja, jaką jest też orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej, powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 kpa). Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia Komisji nie spełnia powyższych kryteriów.
Ponadto, zgodnie z wskazanymi objaśnieniami szczegółowymi do orzekania w oparciu o § 44 załącznika ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Tymczasem organ wydał swoje rozstrzygniecie na podstawie dwóch wyników badań przeprowadzonych w warunkach ambulatoryjnych, które zdaniem Sądu w świetle opisu do § 44 nie stanowią wystarczającego materiału mogącego stanowić podstawę orzekania w niniejszej sprawie. W przypadku stwierdzenia schorzenia o podłożu genetycznym, i podnoszenia przez stronę zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, organ winien uzupełnić postępowanie sięgając także do innych dostępnych źródeł dowodowych np. ustalić czy inny rodzaj badań mógłby mieć zastosowanie i pozwoliłby na wyeliminowanie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń wystąpienia okresowej hiperbilirubinemmi.
Należy jednak podkreślić, iż organ nie ma obowiązku ustalania przyczyn występujących u skarżącego parametrów bilirubiny, o co wnosił skarżący.
W odniesieniu do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii instytutu w zakresie hepatologii na okoliczność ustalenia przyczyn odchyleń od normy parametrów wydolnościowych wątroby należy wskazać, iż Sąd administracyjny nie rozpatruje sprawy merytorycznie, zatem nie może czynić samodzielnych ustaleń. Jego rolą jest jedynie ocena zebranego przez organ orzekający materiału dowodowego w sprawie.
Ze względu na powyższe braki decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.) Sąd uchylił zaskarżone
orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien oprzeć swoje rozstrzygnięcie na szerszym materiale dowodowym, niż wyłącznie na dwóch wynikach badań, ocenić czy jest możliwe przeprowadzenie innego typu badań, pozwalających ustalić lub wykluczyć istnienie hiperbilirubunemii i dokonać analizy warunków odbywania zawodowej służby wojskowej przez skarżącego w miejscach i okolicznościach innych niż determinujące uznanie kandydata za niezdolnego do służby.
Na podstawie art. 152 u.p.p.s.a orzeczono jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 00 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło