II SA/Bd 435/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz radcy prawnego M. L. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2013 r. A. C. – zwany dalej skarżącym złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy K. przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł na okres od 1 września 2013 r. do dnia 28 lutego 2014 r. Pismem z dnia 27 listopada 2013 r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. P. poinformował Wójta Gminy K. o zaleganiu przez skarżącego z opłatami za odpady komunalne za okres od dnia 1 lipca 2013 r. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy K. wstrzymał wypłacanie dodatku mieszkaniowego z dniem 1 grudnia 2013 r. Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniósł skarżący podnosząc, iż jest ona bezzasadna oraz wniósł o nakazanie Wójtowi wypłaty należnego dodatku. Jednocześnie podkreślił, iż nigdy nie był informowany o zaległościach z tytułu braku opłat za odpady komunalne oraz że uiszcza opłaty za odpady komunalne, załączając dowody przelewów za miesiące od lipca do grudnia 2013 r. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, organ odwoławczy podał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 4 cytowanej ustawy pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany do rąk pobierającego, na którym spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, pobierający zwraca także nienależnie wypłacony ryczałt. Natomiast w skład należności za zajmowany lokal mieszkalny zgodnie z art. 6 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wchodzi opłata za odbiór nieczystości stałych i płynnych. SKO wskazało, że jak wynika z załączonych do odwołania dowodów wpłat skarżący uiszczał opłatę za odpady komunalne bezpośrednio na konto Urzędu Miasta w K., a nie na konto Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. P. w K. Stosownie do art. 8 ust. 1 cyt. ustawy dodatek mieszkaniowy wypłaca się zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. Zgodnie zaś z ustępem 3 cyt. artykułu zarządca domu lub osoba, o której mowa powyżej, zalicza dodatek mieszkaniowy na poczet przysługujących lub rozliczanych za jej pośrednictwem należności za zajmowany lokal mieszkalny. SKO podało, że z akt sprawy, odnośnie nieruchomości zajmowanej przez skarżącego wynika, iż rolę zarządcy pełni Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. P. oraz podkreśliło, że to do Wspólnoty składał wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wobec tego zdaniem SKO Wspólnota Mieszkaniowa obowiązana była w myśl art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako pobierająca należności za lokale mieszkalne, zawiadomić organ przyznający dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. Warunkiem wypłaty dodatku mieszkaniowego poprzez przekazywanie go na konto zarządcy budynku jest regulowanie na bieżąco należności pozostałych do zapłacenia przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy. Biorąc pod uwagę charakter decyzji wydanej przez organ I instancji na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych SKO podkreśliło powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że nie ma ona charakteru uznaniowego. Oznacza to, że jakiekolwiek przyczyny zaległości (zawinione czy nie zawinione) w opłatach mieszkaniowych nie mogą stanowić przesłanki odstąpienia od wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego. A zatem, w przypadku braku wpływu części opłat za mieszkanie, odpowiadającej wysokości opłaty za odpady w kwocie [...] zł miesięcznie na konto Wspólnoty Mieszkaniowej zobligowana była ona wystąpić do Wójta Gminy K. Natomiast w takim wypadku organ ten zobligowany był do wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego. Powoływana przez skarżącego okoliczność, iż nie był on powiadamiany o zadłużeniu przez Wspólnotę nie znajduje uzasadnienia, albowiem już w decyzji przyznającej dodatek był on pouczony o możliwych konsekwencjach braku uregulowania należności w terminie. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że treść pisma Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej nie dawała podstawy Wójtowi Gminy do podjęcia takiej decyzji, ponieważ informacja Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej nie dotyczy okresu obowiązywania w/w decyzji. W jego ocenie zawiadomienie takie winno zawierać precyzyjne dane dotyczące zarówno wysokości jak i okresu wystąpienia zaległości. Z pisma Zarządu nie można precyzyjnie ustalić w jakim okresie powstało zadłużenie. Następnie w uzasadnieniu skargi podał, że postępowanie w tej sprawie było pośpieszne i niestaranne, co potwierdzają choćby daty tych dokumentów. Ponadto wskazał, że nie otrzymał od Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej żadnej informacji o "zaleganiu" a Wójt nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, choć w świetle obowiązującego orzecznictwa jest to okoliczność mająca zasadnicze znaczenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Pełnomocnik skarżącego zarówno w piśmie z dnia 29 września 2014 r. oraz na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. podtrzymał argumentację skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) (dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) (dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych), regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach, oraz przepisy wykonawcze, wydane na jej podstawie, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) (dalej "rozporządzenie"). W myśl art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana. Z kolei w myśl art. 8 ust. 4 powoływanej ustawy, pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany do rąk pobierającego, na którym spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, pobierający zwraca także nienależnie wypłacony ryczałt. Przewidziana w art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych sankcja stanowi środek dyscyplinujący osoby pobierające dodatek mieszkaniowy, a stwierdzenie, że osoba pobierająca to świadczenie nie uiściła kwoty stanowiącej jej udział własny w opłatach mieszkaniowych za okres dwóch pełnych miesięcy nakazuje organowi wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego bez względu na przyczynę zaistniałych zaległości. Obowiązek zastosowania wspomnianego przepisu wynika wyłącznie ze stwierdzenia zalegania w opłatach, przy czym nie jest wymagane ustalenie przyczyn takiego stanu rzeczy, a decyzja w tym zakresie nie ma charakteru uznaniowego. Dla prawidłowego zastosowania cytowanego przepisu art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organy orzekające - w formie decyzji administracyjnej - o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego, muszą bezspornie ustalić, że uzyskujący dodatek mieszkaniowy nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny oraz, że istnieją nieuregulowane (na dany okres) zaległości. Z treści powyższego przepisu wyraźnie wynika, że to organ przyznający dodatek mieszkaniowy i jednocześnie otrzymujący zawiadomienie o nieopłacaniu na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny ma stwierdzić, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności z tytułu czynszu. Zatem zadaniem organu jest zweryfikowanie informacji zarządcy budynku, w tym ustalenie w szczególności, czy zgłoszona zaległość ma charakter bieżący, tzn. czy dotyczy zaległości powstałych w okresie obowiązywania decyzji uprawniającej do dodatku mieszkaniowego, którego wstrzymanie wypłaty ma nastąpić. Tylko takie bowiem zaległości uzasadniają wydanie rozstrzygnięcia w trybie cytowanego przepisu, których późniejsze uiszczenie będzie podstawą do wypłaty wstrzymanego dodatku mieszkaniowego (o czym stanowi omawiany przepis w zdaniu trzecim). Zdaniem Sądu organy administracji wyjaśniły w sposób dostateczny, że dyspozycja tego przepisu została spełniona. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, co rozumie się pod pojęciem ,,należności za zajmowany lokal". Zgodnie z art. 6 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wydatkami które są ponoszone na lokal mieszkalny są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi są: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione wyżej opłaty za używanie lokalu mieszkalnego oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych i wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. W przypadku lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego, w sierpniu 2013 r. łączna kwota wydatków za lokal wyniosła [...] zł. W niniejszej sprawie organ I instancji otrzymał w dniu 29 listopada 2013 r. pismo zarządcy budynku, tj. Wspólnoty Mieszkaniowej, który działając w trybie art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych powiadomił, że skarżący nie reguluje w sposób prawidłowy należności za zajmowany lokal i posiada w związku z tym zaległości czynszowe. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że skarżący od 1 lipca 2013 r. zalegał z opłatami za odpady komunalne. Nie regulował w związku z tym całej należności. Ustalenia w tym względzie, poczynione przez organy obu instancji, znajdują pełne potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu administracyjnym. W szczególności powyższe wynika z pisma zarządcy budynku z dnia 27 listopada 2013 r. jak również załączników odwołania samego skarżącego, z których wynika jednoznacznie, że opłaty za odpady komunalne były przez niego uiszczane bezpośrednio na konto Gminy. Tymczasem powyższą opłatę skarżący winien uiszczać do Wspólnoty Mieszkaniowej, ponieważ wchodzi ona w skład należności za zajmowany lokal wymienionych w art. 6 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarżący we wskazanym okresie, który jest tożsamy (a nawet dłuższy, bo dotyczy on okresu przed wydaniem decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, jednakże ta kwestia w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia) z okresem na jaki przyznano dodatek mieszkaniowy, nie wywiązywał się z obowiązku opłacania na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny. Jak przy tym już wykazano powyżej, jakiekolwiek przyczyny zaległości (zawinione czy nie zawinione) w opłatach mieszkaniowych nie mogą stanowić przesłanki odstąpienia od wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego. Stwierdziwszy, że uprawniony do otrzymywania dodatku nie wywiązuje się z obowiązku opłacania na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, organ I instancji był zobowiązany wstrzymać wypłatę tego dodatku. W takiej sytuacji organ nie bada przyczyn, które doprowadziły do zaniechania wpłat na konto zarządcy domu. Żadne względy słusznościowe ani trudna sytuacja zdrowotna lub materialna uprawnionego nie mogą mieć znaczenia przy podejmowaniu decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku. Stąd też podjętej przez organ I instancji i podtrzymanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji o wstrzymaniu skarżącemu wypłaty dodatku mieszkaniowego nie sposób zasadnie zarzucić naruszenia przepisów prawa, co mogłoby skutkować jej uchyleniem. Podnieść w związku z tym należy, że subiektywne odczucie skarżącego co do prawidłowości uiszczania opłaty za odpady - jak to określa skarżący - nie poparte żadnymi racjonalnymi dowodami, nie może być argumentem przemawiającym za uwzględnieniem skargi. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego odnośnie nieprawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, Sąd uznał w świetle bezsprzecznych ustaleń dokonanych w sprawie, za nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).