II SA/Bd 437/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.C. na czynność [...] Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o niezgodności z prawem przeprowadzonych egzaminów państwowych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. D.C. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność (czynności) z zakresu administracji publicznej wykonaną przez [...] Ośrodek Ruchu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. w zakresie rozstrzygnięcia o niezgodności z prawem przeprowadzonych egzaminów państwowych przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę, [...] Ośrodek Ruchu Drogowego w [...] wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o oddalenie wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy, wskazać należy, że normy kształtujące podstawy systemu sądownictwa zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. zakładają określenie właściwości sądów administracyjnych przez ustawodawcę w sposób pozytywny. Zgodnie z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed nimi określają ustawy (art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie, bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] dnia [...] kwietnia 2019 r. wypowiedział skarżącej umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako jedną z wielu przyczyn uzasadniających wypowiedzenie wskazano, wielokrotne, powtarzalne i rażące uchybienia w prowadzeniu egzaminów państwowych, polegające na prowadzeniu egzaminów w sposób niezgodny z przepisami ustawy i Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. Zadaniem skarżącej wyrażone w ww. wypowiedzeniu umowy o pracę stanowisko o niezgodnym z prawem przeprowadzeniu egzaminów państwowych podlega kontroli sądów administracyjnych jako inna czynność z zakresu administracji publicznej. Rozważyć należy zatem, czy objęte skargą działanie organu można uznać za inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą być jedynie akty lub czynności, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a) mają władczy charakter, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, c) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ działalność administracji została poddana sądowej kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej, d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym dana czynność. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zakwestionowane przez skarżącą działanie organu polegające na wskazaniu w wypowiedzeniu umowy o pracę uchybień w przeprowadzonych egzaminach stanowi element oceny pracownika, będący przesłanką wypowiedzenia umowy o pracę. Należy je więc traktować jako działanie pracodawcy w stosunku do pracownika, które ma co najwyżej wpływ na sferę indywidualną pracownika, jego stosunek pracy, a nie sferę administracyjną. Zaskarżone działanie organu, wyrażone na zewnątrz poprzez wskazanie w wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyn jej wypowiedzenia i tym samym objęte oceną pracy pracownika, nie może być kwalifikowane jako mające charakter publicznoprawny, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z zakresu prawa administracyjnego. Dotyczy ono bowiem sfery stosunków pracodawca-pracownik, i nie wywiera bezpośrednich skutków w sferze administracyjno-prawnej. W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż przedmiot skargi strony skarżącej nie stanowi akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, lecz stosunek z zakresu prawa pracy podlegające właściwości sądu powszechnego. Stosownie bowiem do postanowień art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, do rozpoznawania spraw z zakresu prawa pracy powołane są sądy powszechne (sądy pracy i ubezpieczeń społecznych). Stąd też, skarga – jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego, a w konsekwencji niedopuszczalna - powinna ulec odrzuceniu w myśl art. 58 § 1 pkt 1 wspomnianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.