II SA/Bd 439/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-09-10
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość znajduje się w sąsiedztwie inwestycji celu publicznego, ale nie wykazuje interesu prawnego, może być stroną postępowania administracyjnego o ustalenie lokalizacji tej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot wykazujący interes prawny, a nie jedynie interes faktyczny, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie wykazał istnienia interesu prawnego wynikającego z norm prawa materialnego, nie może być stroną postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W konsekwencji umorzenie postępowania odwoławczego wobec takiego podmiotu było zasadne.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego – stacji elektroenergetycznej wraz z przebudową linii wysokiego napięcia. Burmistrz wydał decyzję lokalizacyjną, którą zaskarżył właściciel sąsiedniej nieruchomości, podnosząc negatywne skutki inwestycji dla jego działki i działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, gdyż nie wykazał interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. N. i D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
II SA/Bd 439/13
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] lutego 2013r., sygn. akt. [...], działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] października 2012 r znak: [...] ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego w terenie obejmującym działki nr: [...] i [...] obręb R., gm. R., w zakresie budowy stacji elektroenergetycznej SN/ 110 KV "G." wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr 50 linii 110 KV relacji GPZ G. W. - GPZ J. oraz budowy zjazdu.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie następujących okoliczności sprawy.
Otóż w imieniu Grupy [...] – F. sp. z o. o. z siedzibą przy ul. W., W. prokurenci w osobie W. D. oraz W. M. (zgodnie z wyciągiem z KRS- prokura łączna), złożyli wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego stacji elektroenergetycznej SN/110 KV "G." wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr 50 linii 110 KV relacji GPZ G. W. - GPZ J., na terenie działki [...], obręb R. oraz wybudowaniem zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...], zlokalizowanej na terenie działki [...], obręb R.
Burmistrz Miasta i Gminy R. obwieszczeniem z dnia [...].08.2012r., zamieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy w R. oraz na tablicy ogłoszeń, poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego na wniosek Grupy [...] – F. Sp. z o. o. oraz o tym, że strony na każdym etapie postępowania mogą zapoznać się z aktami sprawy, uzyskać wyjaśnienia, składać wnioski i zastrzeżenia. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w ww. sprawie, stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w formie pisemnej doręczono Inwestorowi (Grupa [...] – F. sp. z o. o.) oraz właścicielom nieruchomości, na których miałaby zostać zlokalizowana inwestycja celu publicznego (M. G. W., P. A. W.- współwłaściciele działki nr [...] oraz Skarb Państwa- Zarząd Dróg Wojewódzkich, Rejon Dróg w W.- właściciel działki nr [...]). Pismem z dnia [...].08.2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy R. na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przesłał do uzgodnienia projekt decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w terenie obejmującym działki nr: [...] i [...] obręb R., gm. R. do Zarządu Dróg Wojewódzkich, Rejon Dróg Wojewódzkich w W., Starostwa Powiatowego w G., K.- P. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, Biuro Terenowe C. Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich z up. Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. postanowieniem z dnia [...].08.2012 r. (znak: [...]), Dyrektor K.- P. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. z up. Marszałka - postanowieniem z dnia [...].08.2012 r. (znak: [...]) oraz Geodeta Powiatowy - Kierownik Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami z up. Starosty G.- postanowieniem z dnia [...].09.2012 r. (znak: [...]), postanowili uzgodnić projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego. Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji pismem z dnia [...].09.2012 r., na mocy art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, poinformował Inwestora, jak i właścicieli nieruchomości, na których miałaby zostać zlokalizowana inwestycja celu publicznego, o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i możliwości zapoznania się z nim oraz wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania uwag i wniosków. Powyższa informacja została również, w drodze obwieszczenia Burmistrza Miasta i Gminy R., zamieszczona w dniu [...].09.2012 r. na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy R., na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy R., a także na tablicach ogłoszeń wsi R.
Następnie decyzją z dnia [...].10.2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy R. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego w terenie obejmującym działki nr: [...] i [...] obręb R., gm. R. w zakresie budowy stacji elektroenergetycznej SN/110 KV "G." wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr 50 linii 110 KV relacji GPZ G. W. - GPZ J. oraz budowy zjazdu. Niniejsza decyzja została doręczona inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości, na których zlokalizowana ma zostać przedmiotowa inwestycja celu publicznego. Dodatkowo o wydaniu ww. decyzji, a także możliwości zapoznania się z jej treścią organ I instancji poinformował w drodze obwieszczenia zamieszczonego na BlP Urzędu Miasta i Gminy w R., na tablicy ogłoszeń urzędu oraz tablicach ogłoszeń wsi R.
Pismem z dnia [...].11.2012 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy R. w dniu [...].11.2012 r., Z. N. sprzeciwił się wydaniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...].10.2012 r. ponieważ jego budynki mieszkalne i gospodarcze oraz działalność gospodarcza są w bezpośrednim kontakcie z działkami, na których ma zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja celu publicznego. Powyższe, zdaniem odwołującego się, skutkować będzie obniżeniem wartości nieruchomości stanowiących jego własność, wpłynie negatywnie na krajobraz przyrodniczy "szpecąc widoki", spowoduje uciążliwy hałas oraz zwiększenie pola elektromagnetycznego, a w dalszej konsekwencji zwiększenie wyładowań atmosferycznych w obrębie jego nieruchomości. Dodatkowo autor odwołania podniósł, iż decyzja organu I instancji jest niezgodna z prawem ponieważ w materiale dowodowym, w szczególności na załączonych do niego mapach, w sposób celowy, nie uwzględniono obiektów budowlanych należących do niego.
W świetle powyżej przedstawionego stanu faktycznego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego organ II instancji uznał, że postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest szczególnego rodzaju postępowaniem, w ramach którego organ administracji nie ma obowiązku zawiadamiania o jego wszczęciu wszystkich stron pisemnie. Wynika to z treści art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten stanowi, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Organ wskazał, że inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie, co oznacza to, iż rolą organu na etapie prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie ustalenia stron postępowania, poza wskazanymi wyżej wyjątkami, jest dokonanie stosownych zawiadomień i doręczeń w drodze obwieszczenia. Kolegium nie wykluczyło, że stronami takiego postępowania uprawnionymi do podejmowania prawnie skutecznych czynności są tylko osoby wskazane enumeratywnie w ww. przepisie, zawiadamiane na piśmie. Organ odwoławczy wskazał powołując się na art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sposób dokonywania zawiadomienia w drodze obwieszczenia powoduje, iż podmiot może działać w postępowaniu, jeżeli wykaże istnienie interesu prawnego stanowiącego podstawę do nadania mu statusu strony. Wskazał, iż podmiot taki nie musi formalnie, jak wskazał to organ I instancji, występować o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Zgodnie bowiem z przyjętymi poglądami w doktrynie i judykaturze, o statusie strony lub jego braku decydują przepisy prawa. Kolegium na poparcie swoich twierdzeń przytoczyło utrwalone stanowisko sądów administracyjnych w tej kwestii.
Mając na uwadze powyższe wywody prawne Kolegium uznało, że okoliczność podniesiona przez skarżącego w odwołaniu, że jego nieruchomość znajduje się bezpośrednio w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a w wyniku jej zrealizowania ww. nieruchomość znacznie straci na wartości, świadczy o istnieniu po stronie odwołującego interesu faktycznego, a nie interesu prawnego, który skutkowałby uznaniem odwołującego za stronę prowadzonego postępowania.
Organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko tym, że interes prawny nie może wynikać z faktu, iż wartość nieruchomości odwołującego może ulec zmianie w wyniku realizacji planowanej inwestycji. Wartość nieruchomości jest wypadkową wielu czynników, w wielu sytuacjach niezależnych od działań osób trzecich oraz samego właściciela nieruchomości. Rolą organu prowadzącego postępowanie w celu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jest zaś przestrzeganie przepisów obowiązującego prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na stanowisko doktryny i judykatury, że stroną w sprawach lokalizacji inwestycji celu publicznego mogą być także właściciele nieruchomości sąsiednich, a także nieruchomości nie graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji pod warunkiem, iż interes prawny właścicieli tych nieruchomości jest zagrożony poprzez realizację planowanego przedsięwzięcia. Jeżeli więc dopiero po spełnieniu odpowiednich wymagań i ograniczeń, podlegających zamieszczeniu w takiej decyzji, uciążliwość oddziaływania danego przedsięwzięcia na daną nieruchomość nie będzie przekraczała dopuszczalnych norm, to właścicielom tej nieruchomości należy przyznać przymiot stron.
Z powyższych względów Kolegium w przedmiotowej sprawie na podstawie akt administracyjnych uznało, iż inwestor we wniosku o wydanie decyzji wskazał, że negatywne oddziaływania w postaci hałasu i pola elektromagnetycznego, z uwagi na zastosowaną technologię nie będą wykraczać poza nieruchomość, na której ma zostać zlokalizowana inwestycja. Inwestor posiada decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ponadto organ w ramach prowadzonego postępowania również uznał, iż inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie i w treści decyzji wskazał wprost, iż warunkiem bezwzględnym realizacji inwestycji jest ograniczenie ewentualnego negatywnego oddziaływania do terenu nieruchomości, na której ma być zrealizowana inwestycja. W ocenie Kolegium powyższe obwarowanie jednoznacznie wskazuje, iż realizacja inwestycji nie będzie negatywnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, a gwarancja takiego stanu rzeczy wynika także z treści zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, że Z. N. nie jest stroną postępowania w przedmiotowej sprawie.
Skoro zatem decyzja organu I instancji nie dotyczy interesu prawnego odwołującego się, to nie podlega weryfikacji w toku postępowania odwoławczego i na tej podstawie organ odwoławczy zobligowany był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, bez merytorycznego ustosunkowywania się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. N. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 140 k.c. i 144 k.c. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie ma interesu prawnego w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] października 2012 r znak: [...];
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż skarżący nie posiadał interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym;
3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i bezpodstawne umorzenie postępowania administracyjnego bez ustosunkowania się przez Organ II instancji do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu.
W ocenie skarżącego ww. zarzuty powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że inwestycja oddziaływać będzie na nieruchomości sąsiednie - w tym jego działkę, w sposób ograniczający korzystanie z prawa własności, przez co w sposób znaczący wpłynie na życie i zdrowie mieszkańców siedliska ludzkiego znajdującego się na jego nieruchomości, a także na działalność gospodarczą, którą on prowadzi.
W ocenie skarżącego organ nie poczynił szczegółowych ustaleń dotyczących analizy wpływu inwestycji na działki sąsiednie. Planowana inwestycja poprzez immisje w postaci pola magnetycznego, pola elektrycznego, napięć korkowych i skokowych, wyładowań atmosferycznych, a także zanieczyszczeń, hałasu oraz jonizacji powietrza wpływać będzie na życie i zdrowie jego i jego rodziny oraz osób przebywających na jego działce. Dodatkowo zabudowa popsuje również wizualizację okolicy i zasłoni widok z działki ku terenom znajdującym się w kierunku GPZ. Zwrócił również uwagę na uciążliwości spowodowane oświetleniem stacji GPZ w ciągu nocy. W jego ocenie inwestycja spowoduje również znaczny spadek wartości i atrakcyjności nieruchomości stanowiącej jego własność i w tym upatruje on naruszenie jego interesu prawnego jako właściciela. Podkreślił również, że w związku z lokalizacją GPZ w pobliżu, planowane jest również zwiększenie mocy przesyłowej na linii wysokiego napięcia 110 kV, która przebiega przez jego działkę w bezpośrednim pobliżu budynków mieszkalnych i gospodarczych, co już w sposób oczywisty wpłynie na jego nieruchomość, a także poprzez zwiększenie oddziaływania pola magnetycznego i elektrycznego na siedlisko ludzkie znajdujące się w jej obrębie. Na poparcie stanowiska przedłożył opinię rzeczoznawców z Ośrodka Rzeczoznawstwa Stowarzyszenia Elektryków Polskich w O. Zarzucił, że nie rozważono możliwości lokalizacji stacji elektroenergetycznej SN/110 KV "G." wraz z przynależną zabudową w innym miejscu i oparto się na niepełnej dokumentacji przedsięwzięcia, ponieważ mapy nie uwzględniają lokalizacji na jego działce budynków "mieszkalnych i gospodarczych".
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Kolegium odniosło się do załączonego przez skarżącego do skargi opracowania zbiorczego wskazując, że kwestie w nim zawarte są poza zakresem postępowania, którego dotyczy skarga. Twierdzenia wskazane w opracowaniu w żaden sposób nie prowadzą do wykazania, iż planowana inwestycja celu będzie negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżącego, a tym samym, iż posiada on interes prawny uprawniający przyznanie mu statusu strony postępowania. Organ dodał również, że działka skarżącego oddzielona jest od terenu planowanego przedsięwzięcia drogą publiczną, co zdaniem Kolegium nie pozostawało bez znaczenia dla oceny aktualnego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego.
O oddalenie skargi wniósł również uczestnik postępowania – Grupa [...] – F. Sp. z o.o. w W. reprezentując stanowisko, że skarżący nie jest stroną toczącego się postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie: p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w przepisie art. 145 §1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż wskazany przez stronę kwestionującą rozstrzygnięcie. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd zobligowany jest również uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. o umorzeniu postępowania odwoławczego, nie zaś decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygająca merytorycznie wniosek inwestora o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wszelkie zatem zarzuty skarżącego odnoszące się do tej decyzji nie mogły być przedmiotem rozważań sądu w toku niniejszego postępowania.
Istota sporu rozstrzyganego przed sądem sprowadza się do oceny, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] października 2012 r znak: [...] ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego w terenie obejmującym działki nr: [...] i [...] obręb R., gm. R., w zakresie budowy stacji elektroenergetycznej SN/ 110 KV "G." wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr 50 linii 110 KV relacji GPZ G. W.- GPZ J. oraz budowy zjazdu.
Posiadanie takiego przymiotu warunkowałoby dopiero merytoryczne rozpoznanie wniesionego przez skarżącego odwołania.
Zgodnie z treścią przepisu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 k.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest w zasadzie jednolita, ugruntowana i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. W wyroku z dnia 27 września 1999 roku w sprawie o sygn. akt IV SA 1285/98 (opublikowany: LEX nr 47898) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "(...) mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (...)".
Należy zatem stwierdzić, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego (vide: wyrok NSA z dnia 27 września 2001 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 2326/00, opublikowany: LEX nr 54528).
Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r., w sprawie o sygn. akt IV SA 1106/97, opublikowany: LEX nr 43360; wyrok NSA z dnia 13 marca 2002 r., w sprawie o sygn. akt IV SA 2085/98, opublikowany: LEX nr 55752).
Niezależnie od powyższych uwag należy wskazać, iż niniejsze postępowanie administracyjne zastało zainicjowane wnioskiem inwestora o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżący został wykluczony z tego postępowania jako strona. Nie została doręczona jemu decyzja organu I instancji.
Działanie organu było uzasadnione, ponieważ na podstawie art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że planowana inwestycja ma zamknąć się swoim oddziaływaniem w granicach działek nr [...] i [...]. Przebudowa i zmiana lokalizacji słupa nr 50 linii 110 KV nie wykroczy poza teren ww. działek. Cała lokalizacja inwestycji oddalona jest od nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Nad nieruchomością skarżącego usytuowana jest jedynie linia elektroenergetyczna łącząca słup nr 50 ze słupem nr 51. Tylko słup nr 51 jest zlokalizowany na nieruchomości skarżącego stanowiącej działkę nr [...]. Natomiast słup nr 50, którego dotyczy planowana inwestycja znajduje się poza terenem nieruchomości należących do skarżącego.
Z tego też względu nie można podzielić stanowiska skarżącego, że lokalizacja planowanej inwestycji tylko dlatego, że łączy słup nr 50 linią energetyczną ze słupem nr 51 zlokalizowanym na nieruchomości skarżącego, uprawnia go do uzyskania przymiotu strony postępowania. Godząc się z poglądem skarżącego doprowadziłoby to do sytuacji, że wszystkie podmioty, które nad swoimi nieruchomościami miałyby zlokalizowaną linię energetyczną połączoną ze słupem nr 50, którego dotyczy planowana inwestycja, byłyby stroną toczącego się postępowania w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przepis art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zdaniu 2 wyraźnie wskazuje na połączenie stron postępowania z terenem lokalizowanej inwestycji w ten sposób określając krąg stron postępowania.
Planowana inwestycja dotyczy słupa nr 50, a nie linii elektroenergetycznej. Z powyższych względów organ słusznie pominął skarżącego przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej jako stronę postępowania.
Skarżący korzystając z uprawnień jakie daje obwieszczenie o planowanej inwestycji (art. 49 k.p.a.), nie wykazał, aby przedsięwzięcie naruszało jego interes prawny. Nieruchomości stanowiące własność skarżącego znajdują się poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w pkt 7 organ I instancji zaznaczył, że oddziaływanie inwestycji w postaci promieniowania elektroenergetycznego oraz hałasu należy zamknąć w granicach działki nr [...]. Z tego też wynika, że wszelkie uciążliwości zamkną się w granicach planowanej inwestycji.
Aktualne pozostają poglądy odnoszące się do rozumienia pojęcia "strona postępowania" jako posiadanie przez konkretny podmiot określonego przymiotu, który znajduje oparcie w normach administracyjnego prawa materialnego.
Mając na uwadze to, co zostało powyżej powiedziane wszelkie ograniczenia sposobu zagospodarowania terenów – a więc takie, których źródłem nie są konkretne przepisy prawa – nie dają podstawy do uznania ich właścicieli, użytkowników wieczystych czy zarządców za stronę postępowania w tego typu sprawie. Osoby takie mogą mieć w takim postępowaniu wyłącznie interes faktyczny, który jednak nie daje jej przymiotu strony postępowania. Przymiot strony w postępowaniu o udzielenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie przysługuje zgodnie z kryterium geograficznym – a więc z samej racji bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której miałyby być prowadzone roboty objęte planowaną inwestycją. Konieczne jest coś więcej, a mianowicie wykazanie, że owa nieruchomość znajduje się w otoczeniu takiego obiektu budowlanego, którego realizacja – na podstawie przepisów odrębnych – wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tejże nieruchomości.
Tylko ustalenie przez organ okoliczności, które – na gruncie konkretnej normy prawa materialnego – mogłyby stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości winno stanowić dla tych organów asumpt do objęcia właściciela, wieczystego użytkownika bądź zarządcy takiej nieruchomości zakresem podmiotowym postępowania. Nie ulega wątpliwości, iż w wypadku nieruchomości położonych w najbliższym (bezpośrednim) sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji o wiele częściej będziemy mieli do czynienia z obszarem, na który oddziałuje planowana do realizacji inwestycja, niż w wypadku nieruchomości znacznie oddalonych od planowanego miejsca realizacji takiej inwestycji. Rzecz jasna nie przekreśla to ustalenia, że konkretna inwestycja może oddziaływać na nieruchomości położone od niej nawet w znacznej odległości, powodując prawne ograniczenia w możliwości ich zagospodarowania. Powyższe ustalenie zawsze jednak musi bazować na wskazaniu konkretnej normy prawnej będącej źródłem ewentualnego ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości. Skoro organ administracji nie dostrzega zarówno samych okoliczności, jak i konkretnej normy prawa, które stanowić mogą podstawę dla ograniczenia w zagospodarowaniu innych działek, to wydaje się, że inicjatywę w tym zakresie winien przejąć podmiot, który zamierza bronić swych prawnych interesów w konkretnym postępowaniu, a może to czynić wyłącznie jako strona tegoż postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dostrzegał zarówno okoliczności faktycznych, jak i normy prawnej, z której wynikałby przymiot strony skarżącego w postępowaniu objętym decyzją organu I instancji.
Analiza tego, co przytoczył skarżący do protokołu z rozprawy pozwala na wskazanie, że organ prawidłowo przyjął, iż skarżący nie wykazał okoliczności, które z punktu widzenia konkretnej normy prawnej mogłyby powodować uznanie go za stronę postępowania. Skarżący nie powołał się na jakąkolwiek normę prawa powszechnie obowiązującego, z której dałoby się wyprowadzić wniosek o oddziaływaniu planowanej inwestycji na teren jego nieruchomości.
W świetle zatem tego, co zostało powyżej powiedziane brak było jakiejkolwiek podstawy prawnej do przyznania skarżącemu przymiotu strony w toczącym się postępowaniu. W konsekwencji zaś stwierdzić należy, iż umorzenie postępowania odwoławczego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym było w pełni uzasadnione.
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło